Leksykon wskazań
na literę „P”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „P”, strona 13 z 20

  • przygotowanie do endoskopii jamy brzusznej

    Przygotowanie do endoskopii jamy brzusznej, czyli badań takich jak gastroskopia czy kolonoskopia, wymaga odpowiedniego postępowania, które ma na celu zapewnienie dobrej widoczności podczas badania oraz bezpieczeństwa pacjenta. W przypadku gastroskopii najważniejsze jest pozostanie na czczo przez minimum 6-8 godzin przed badaniem, aby żołądek był pusty. Natomiast przygotowanie do kolonoskopii jest bardziej złożone i wymaga dokładnego oczyszczenia jelita grubego.

  • przygotowanie do radiografii jamy brzusznej

    Przygotowanie do radiografii jamy brzusznej (zdjęcia RTG jamy brzusznej) to kluczowy element diagnostyki obrazowej umożliwiający uwidocznienie nieprawidłowości w obrębie przewodu pokarmowego, narządów miąższowych oraz struktur kostnych. Wskazaniami do wykonania badania są: podejrzenie niedrożności przewodu pokarmowego, perforacji narządów, obecności ciał obcych, kamieni w układzie moczowym lub dróg żółciowych, a także diagnostyka ostrego brzucha.

  • przygotowanie do ultrasonografii jamy brzusznej

    Przygotowanie do ultrasonografii jamy brzusznej jest kluczowym elementem wpływającym na jakość badania. Podstawowym wymogiem jest pozostanie na czczo przez 6-8 godzin przed badaniem, co pozwala na odpowiednią ocenę narządów miąższowych jamy brzusznej, szczególnie wątroby, trzustki i pęcherzyka żółciowego. Istotne jest także powstrzymanie się od palenia tytoniu oraz żucia gumy, które mogą powodować połykanie powietrza i pogarszać warunki badania.

  • przewlekłe drożdżakowe zakażenie skóry

    Przewlekłe drożdżakowe zakażenie skóry to schorzenie wywołane najczęściej przez grzyby z rodzaju Candida, zwłaszcza Candida albicans. Infekcja ta może występować na różnych obszarach ciała, szczególnie w miejscach wilgotnych i ciepłych, takich jak fałdy skórne, pachwiny, okolice pachowe, przestrzenie międzypalcowe oraz pod piersiami. Charakteryzuje się rumieniem, łuszczeniem, pękaniem skóry oraz świądem i pieczeniem.

  • przewlekłe drożdżakowe zakażenie błony śluzowej

    Przewlekłe drożdżakowe zakażenie błony śluzowej, znane również jako przewlekła kandydoza błon śluzowych, jest uporczywym zakażeniem grzybiczym wywoływanym najczęściej przez Candida albicans. Schorzenie to charakteryzuje się utrzymującym się ponad 4 tygodnie stanem zapalnym błon śluzowych, najczęściej jamy ustnej (kandydoza jamy ustnej), gardła (kandydoza gardła), przełyku (kandydoza przełyku) lub narządów płciowych (kandydoza narządów płciowych). Zakażenie może przybierać formę białych, kremowych nalotów lub czerwonych, bolesnych zmian śluzówkowych.

  • przewlekła nawracająca grzybica pochwy

    Przewlekła nawracająca grzybica pochwy (RVVC – Recurrent Vulvovaginal Candidiasis) to schorzenie charakteryzujące się nawracającymi epizodami kandydozy sromu i pochwy, występującymi cztery lub więcej razy w ciągu roku. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Candida albicans (w około 90% przypadków), choć w niektórych przypadkach mogą być to inne gatunki, jak C. glabrata czy C. tropicalis.

  • profilaktyka wrodzonych wad cewy nerwowej

    Profilaktyka wrodzonych wad cewy nerwowej obejmuje kompleksowe działania zmierzające do zapobiegania wadom rozwojowym układu nerwowego, takim jak rozszczep kręgosłupa (spina bifida), bezmózgowie (anencefalia) czy przepuklina mózgowa. Wady te powstają we wczesnym etapie ciąży (3-4 tydzień), gdy cewy nerwowa nie zamyka się prawidłowo.

  • przewlekła hemoliza

    Przewlekła hemoliza to stan patologiczny charakteryzujący się przedwczesnym niszczeniem krwinek czerwonych, utrzymujący się przez dłuższy okres. Może być wywołana zarówno przez czynniki wewnątrzkrwinkowe (np. defekty błony komórkowej, nieprawidłowości enzymatyczne, hemoglobinopatie), jak i zewnątrzkrwinkowe (np. przeciwciała, czynniki mechaniczne, toksyny). Klasycznymi objawami są niedokrwistość, żółtaczka, splenomegalia oraz zwiększone stężenie bilirubiny pośredniej i obniżone stężenie haptoglobiny w surowicy.

  • pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego

    Pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego (retrobulbar neuritis) to stan zapalny dotyczący nerwu wzrokowego, ale zlokalizowany za gałką oczną. Charakteryzuje się nagłym, jednostronnym pogorszeniem ostrości widzenia, zaburzeniami widzenia barwnego, bólem przy ruchach gałki ocznej oraz mroczkiem centralnym. W przeciwieństwie do zapalenia tarczy nerwu wzrokowego, w badaniu oftalmoskopowym dno oka jest początkowo prawidłowe (stąd określenie „pacjent nic nie widzi i lekarz nic nie widzi”).

  • pooperacyjne zatrzymanie moczu

    Pooperacyjne zatrzymanie moczu (POUR – Post-Operative Urinary Retention) to częste powikłanie występujące u pacjentów po zabiegach chirurgicznych, charakteryzujące się niemożnością oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza moczowego. Stan ten może wystąpić u 5-70% pacjentów po operacjach, w zależności od rodzaju zabiegu, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz zastosowanego znieczulenia. Szczególnie narażeni są pacjenci po operacjach w obrębie miednicy mniejszej, kręgosłupa oraz po zabiegach urologicznych.

  • porażenna niedrożność jelit

    Porażenna niedrożność jelit to stan kliniczny, w którym dochodzi do zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego bez mechanicznej przeszkody. Charakteryzuje się zatrzymaniem pasażu treści jelitowej, wzdęciem brzucha, brakiem perystaltyki oraz wymiotami. Najczęstszymi przyczynami są zabiegi operacyjne w obrębie jamy brzusznej, infekcje wewnątrzbrzuszne, zaburzenia elektrolitowe (szczególnie hipokaliemia), stosowanie niektórych leków (zwłaszcza opioidów), oraz choroby ogólnoustrojowe jak posocznica czy niewydolność nerek.

  • profilaktyka zaburzeń afektywnych dwubiegunowych

    Profilaktyka zaburzeń afektywnych dwubiegunowych (ChAD) to działania mające na celu zapobieganie nawrotom epizodów maniakalnych, hipomaniakalnych, mieszanych lub depresyjnych u osób z rozpoznaną chorobą afektywną dwubiegunową. Stosowanie farmakologicznej profilaktyki jest kluczowe dla zachowania stabilności nastroju i zapobiegania destrukcyjnym skutkom nawracających epizodów choroby.

  • powierzchniowe znieczulenie skóry

    Powierzchniowe znieczulenie skóry to metoda miejscowego zablokowania przewodnictwa nerwowego w obrębie skóry i błon śluzowych, stosowana w celu zniesienia bólu podczas drobnych zabiegów dermatologicznych, kosmetycznych czy przed iniekcjami. Wskazania do zastosowania tego typu znieczulenia obejmują m.in. biopsje skóry, usuwanie zmian skórnych, nakłucia naczyń, zabiegi laserowe oraz przed zabiegami kosmetycznymi, takimi jak mikrodermabrazja czy mezoterapia.

  • powierzchniowe znieczulenie błony śluzowej

    Powierzchniowe znieczulenie błony śluzowej to zabieg polegający na czasowym znoszeniu czucia bólowego i dotyku w obrębie błon śluzowych poprzez blokowanie przewodnictwa w zakończeniach nerwowych. Stosuje się je przy drobnych zabiegach diagnostycznych i terapeutycznych w laryngologii, stomatologii, okulistyce, ginekologii, urologii oraz przy zabiegach endoskopowych.

  • pourazowy ból stawu

    Pourazowy ból stawu to dolegliwość występująca po mechanicznym uszkodzeniu struktur stawowych wskutek urazu, takiego jak skręcenie, zwichnięcie, stłuczenie czy naderwanie więzadeł. Ból zwykle ma charakter ostry, nasila się podczas ruchu i może towarzyszyć mu obrzęk, ograniczenie ruchomości oraz wybroczyny podskórne w okolicy stawu. Najczęściej dotyczy stawów kończyn dolnych (skokowego, kolanowego) oraz górnych (nadgarstkowego, łokciowego), które są szczególnie narażone na urazy podczas aktywności fizycznej.

  • pourazowy ból mięśnia

    Pourazowy ból mięśnia to objaw wynikający z uszkodzenia tkanki mięśniowej wskutek urazu mechanicznego, takiego jak naciągnięcie, naderwanie, stłuczenie lub zmiażdżenie. Występuje najczęściej po nadmiernym wysiłku fizycznym, nieprawidłowo wykonanych ćwiczeniach, urazie bezpośrednim lub w wyniku przeciążenia. Pourazowy ból mięśnia charakteryzuje się miejscowym bólem, obrzękiem, ograniczeniem ruchomości oraz czasami zasinieniem.

  • podrażnienie jamy ustnej i gardła

    Podrażnienie jamy ustnej i gardła to częsty problem kliniczny charakteryzujący się uczuciem dyskomfortu, bólu, pieczenia, zaczerwienienia śluzówki lub obrzęku tkanek w obrębie jamy ustnej i gardła. Może występować jako objaw towarzyszący infekcjom wirusowym (np. przeziębienie, grypa), bakteryjnym (angina paciorkowcowa), grzybiczym (kandydoza), może być też spowodowane czynnikami drażniącymi (palenie tytoniu, alkohol, gorące potrawy), alergią, refluksem żołądkowo-przełykowym lub jako skutek uboczny radioterapii i chemioterapii.

  • pielęgnacja skóry rąk

    Pielęgnacja skóry rąk to istotny element profilaktyki dermatologicznej i higieny, szczególnie ważny dla osób narażonych na częsty kontakt z detergentami, środkami chemicznymi czy wodą. Skóra rąk jest stosunkowo cienka, posiada mniej gruczołów łojowych niż inne części ciała, co sprawia, że jest bardziej podatna na wysuszenie, pękanie i podrażnienia. Odpowiednia pielęgnacja powinna obejmować regularne nawilżanie, ochronę przed czynnikami zewnętrznymi oraz leczenie już istniejących uszkodzeń.

  • pielęgnacja skóry stóp

    Pielęgnacja skóry stóp to istotny element profilaktyki zdrowotnej, często zaniedbywany przez pacjentów. Prawidłowa pielęgnacja obejmuje regularne mycie, nawilżanie oraz usuwanie zrogowaciałego naskórka, co zapobiega powstawaniu pęknięć, odcisków i modzeli. U pacjentów z cukrzycą szczególnie ważna jest codzienna inspekcja stóp pod kątem mikrourazów, które mogą prowadzić do zespołu stopy cukrzycowej.

  • planowana ciąża u kobiet, które urodziły dziecko z wadą genetyczną cewy nerwowej

    Planowana ciąża u kobiet, które urodziły dziecko z wadą genetyczną cewy nerwowej, wymaga szczególnego postępowania profilaktycznego. Wady cewy nerwowej (WCN), takie jak rozszczep kręgosłupa (spina bifida) czy bezmózgowie (anencefalia), powstają we wczesnym okresie ciąży, zwykle między 21. a 28. dniem po zapłodnieniu, gdy następuje zamknięcie cewy nerwowej. U kobiet, które już urodziły dziecko z wadą cewy nerwowej, ryzyko wystąpienia tej wady w kolejnej ciąży jest znacząco wyższe (3-5%) w porównaniu do populacji ogólnej (0,1-0,2%).

  • przewlekłe leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

    Przewlekłe leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) obejmuje długoterminową terapię antykoagulacyjną mającą na celu zapobieganie nawrotom zakrzepicy oraz zmniejszanie powikłań, takich jak zespół pozakrzepowy czy przewlekłe nadciśnienie płucne. ŻChZZ to schorzenie, które obejmuje zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucną (ZP), a leczenie przewlekłe wdrażane jest po początkowej fazie intensywnej antykoagulacji trwającej zwykle 5-10 dni.

  • przejściowe objawy ze strony serca na tle nerwowym

    Przejściowe objawy ze strony serca na tle nerwowym to dolegliwości kardiologiczne, które mają podłoże psychogenne i często są związane z reakcją na stres, lęk lub inne silne emocje. Pacjenci mogą odczuwać kołatanie serca, zaburzenia rytmu, ból w klatce piersiowej, duszność czy uczucie ucisku. Ważną cechą tych objawów jest ich przejściowy charakter oraz brak organicznych zmian w sercu, które mogłyby je wyjaśnić.

  • podwyższone ciśnienie śródgałkowe w jaskrze z otwartym kątem przesączania

    Podwyższone ciśnienie śródgałkowe w jaskrze z otwartym kątem przesączania jest jednym z głównych objawów jaskry pierwotnej otwartego kąta (JPOK), która stanowi najczęstszą postać jaskry. W tej chorobie dochodzi do stopniowego uszkodzenia nerwu wzrokowego, co może prowadzić do nieodwracalnej utraty widzenia. Ciśnienie śródgałkowe (IOP) przekraczające 21 mmHg uznawane jest za podwyższone, choć jaskra może rozwijać się również przy prawidłowych wartościach ciśnienia.

  • przygotowywanie i rozcieńczanie mieszanin do podawania pozajelitowego

    Przygotowywanie i rozcieńczanie mieszanin do podawania pozajelitowego to proces wymagający szczególnej precyzji i zachowania zasad aseptyki. Jest to kluczowy element terapii pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną, co często występuje w przypadkach ciężkich stanów klinicznych, zaburzeń wchłaniania, po rozległych operacjach w obrębie przewodu pokarmowego, czy u pacjentów w stanie krytycznym.

  • przewlekła choroba obwodowych naczyń tętniczych

    Przewlekła choroba obwodowych naczyń tętniczych (POAD – Peripheral Arterial Occlusive Disease) to schorzenie charakteryzujące się stopniowym zwężaniem lub zamykaniem tętnic obwodowych, najczęściej w kończynach dolnych. Główną przyczyną jest miażdżyca – proces odkładania się blaszek miażdżycowych wewnątrz naczyń tętniczych. Choroba ta występuje najczęściej u osób po 50. roku życia, palaczy tytoniu, pacjentów z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym i hiperlipidemią.

  • przewlekły stan zapalny śluzówki jamy ustnej

    Przewlekły stan zapalny śluzówki jamy ustnej (stomatitis) to długotrwałe schorzenie charakteryzujące się nawracającym lub utrzymującym się zapaleniem błony śluzowej wyścielającej jamę ustną. Stan ten może objawiać się zaczerwienieniem, obrzękiem, owrzodzeniami, bólem, pieczeniem oraz trudnościami w przyjmowaniu pokarmów i mówieniu. Występuje najczęściej jako skutek działania czynników miejscowych (mechanicznych, chemicznych, termicznych), infekcji (bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych), chorób ogólnoustrojowych, niedoborów witaminowych, alergii lub jako efekt uboczny stosowania niektórych leków czy radioterapii.

  • paradontopatia głęboka

    Paradontopatia głęboka (inaczej zaawansowane zapalenie przyzębia) to choroba zapalna tkanek otaczających zęby, obejmująca dziąsła, więzadła ozębnej oraz kość wyrostka zębodołowego. Charakteryzuje się znaczną destrukcją tkanek przyzębia, tworzeniem głębokich kieszonek dziąsłowych (powyżej 5-6 mm), utratą przyczepu łącznotkankowego oraz postępującą resorpcją kości. W zaawansowanym stadium prowadzi do rozchwiania zębów i może skutkować ich utratą.

  • paradontopatia powierzchowna

    Paradontopatia powierzchowna (lub zapalenie przyzębia w początkowym stadium) to choroba zapalna tkanek otaczających zęby, obejmująca dziąsła, ozębną, cement korzeniowy i kość wyrostka zębodołowego. W fazie powierzchownej obserwuje się zapalenie dziąseł, niewielkie kieszonki dziąsłowe (do 3-4 mm) oraz początkową utratę przyczepu łącznotkankowego, bez istotnej destrukcji kości wyrostka zębodołowego.

  • profilaktyka zachłystowego zapalenia płuc

    Profilaktyka zachłystowego zapalenia płuc obejmuje działania zapobiegające aspiracji treści pokarmowej lub płynów do dróg oddechowych. Choroba ta, znana także jako zachłystowe zapalenie płuc lub aspiracyjne zapalenie płuc, rozwija się gdy materiał z jamy ustnej, gardła lub żołądka przedostaje się do tchawicy i płuc, wywołując stan zapalny. Jest to szczególnie niebezpieczne u pacjentów z zaburzeniami połykania (dysfagia), obniżonym poziomem świadomości, osłabionym odruchem kaszlowym czy po zabiegach chirurgicznych.

  • płukanie ran

    Płukanie ran to procedura medyczna, która polega na oczyszczaniu ran za pomocą płynów, w celu usunięcia zanieczyszczeń, ciał obcych, tkanek martwiczych oraz bakterii. Jest to kluczowy element procesu leczenia ran, który przyspiesza gojenie i zmniejsza ryzyko infekcji. Płukanie ran jest szczególnie istotne w przypadku ran zanieczyszczonych, głębokich lub o nieregularnych krawędziach.

  • przyzwojak układu przywspółczulnego

    Przyzwojak układu przywspółczulnego (paraganglioma) to rzadki nowotwór neuroendokrynny wywodzący się z komórek zwojowych układu przywspółczulnego. Guzy te mogą lokalizować się w różnych częściach ciała, w tym w regionie głowy i szyi (np. kłębek szyjny, zwój bębenkowy), jamie brzusznej oraz miednicy. Około 10-20% przyzwojaków wykazuje charakter złośliwy z potencjałem do tworzenia przerzutów odległych.

  • przyzwojak

    Przyzwojak (paraganglioma) to rzadki guz neuroendokrynny rozwijający się z komórek przyzwojowych układu współczulnego lub przywspółczulnego, zlokalizowanych poza nadnerczami. Najczęściej występują w okolicy głowy i szyi (zwłaszcza w okolicy rozwidlenia tętnicy szyjnej wspólnej – przyzwojak kłębka szyjnego), ale mogą też pojawiać się w klatce piersiowej, jamie brzusznej czy miednicy. Około 25-35% przyzwojaków wykazuje zdolność do wydzielania katecholamin (adrenalina, noradrenalina), powodując objawy podobne do guza chromochłonnego nadnerczy.

  • przeciwdziałanie wpływowi niezrównoważonego stężenia estrogenu na błonę śluzową macicy

    Przeciwdziałanie wpływowi niezrównoważonego stężenia estrogenu na błonę śluzową macicy to istotny aspekt leczenia ginekologicznego, mający na celu zapobieganie rozrostowi endometrium i jego potencjalnym transformacjom nowotworowym. Niezrównoważone stężenie estrogenów może prowadzić do hiperplazji endometrium, krwawień czynnościowych oraz zwiększać ryzyko rozwoju raka endometrium, szczególnie u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym, stosujących estrogenową terapię zastępczą bez komponenty progestagenowej.

  • podrażnienie brodawki sutkowej

    Podrażnienie brodawki sutkowej to częsty problem, który może wystąpić zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Objawia się zaczerwienieniem, swędzeniem, pieczeniem, nadwrażliwością brodawki lub drobnymi pęknięciami naskórka. Podrażnienie może być spowodowane czynnikami mechanicznymi (np. tarciem przez bieliznę), alergią kontaktową (na detergenty, tkaniny syntetyczne), infekcją bakteryjną lub grzybiczą, a także w przypadku kobiet – karmieniem piersią.

  • powierzchowna rana

    Powierzchowna rana to naruszenie ciągłości tkanek, które obejmuje naskórek i skórę właściwą, ale nie sięga głębiej położonych struktur, takich jak tkanka podskórna, mięśnie czy kości. Powierzchowne rany mogą być wynikiem otarć, zadrapań, niewielkich skaleczeń czy płytkich ran ciętych. Charakteryzują się niewielkim krwawieniem, umiarkowanym bólem i niskim ryzykiem poważnych powikłań.

  • profilaktyka chirurgiczna

    Profilaktyka chirurgiczna to stosowanie antybiotyków przed, w trakcie lub po zabiegu operacyjnym w celu zapobiegania zakażeniom miejsca operowanego. Jest to szczególnie istotne w przypadku zabiegów związanych z wysokim ryzykiem infekcji, takich jak operacje przewodu pokarmowego, zabiegi ortopedyczne z wszczepami, operacje kardiochirurgiczne czy procedury w obrębie dróg moczowych.

  • profilaktyka przeciwmiażdżycowa

    Profilaktyka przeciwmiażdżycowa obejmuje działania mające na celu zapobieganie rozwojowi miażdżycy – przewlekłej choroby naczyń krwionośnych, charakteryzującej się odkładaniem się złogów cholesterolowych w ścianach tętnic. Jest to kluczowy element prewencji chorób sercowo-naczyniowych, które stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce i na świecie.

  • podskórny wylew pourazowy

    Podskórny wylew pourazowy, zwany również krwiakiem podskórnym lub siniakiem, powstaje w wyniku uszkodzenia naczyń krwionośnych pod skórą wskutek urazu mechanicznego. Krew wynaczynia się do tkanek miękkich, powodując charakterystyczne zabarwienie skóry początkowo w kolorze czerwono-fioletowym, następnie przechodzące w odcienie zielone, żółte i brązowe w miarę wchłaniania i rozpadu hemoglobiny.

  • przewlekłe zapalenie płuc

    Przewlekłe zapalenie płuc to długotrwały stan zapalny tkanki płucnej, charakteryzujący się nawracającymi epizodami zaostrzeń, które prowadzą do postępującego uszkodzenia miąższu płuc. W przeciwieństwie do ostrego zapalenia płuc, forma przewlekła utrzymuje się przez wiele miesięcy lub lat, powodując postępujące włóknienie płuc i upośledzenie wymiany gazowej.

  • przewlekły stan zapalny dróg oddechowych z kaszlem

    Przewlekły stan zapalny dróg oddechowych z kaszlem to zespół objawów, który może towarzyszyć wielu chorobom układu oddechowego, takim jak przewlekłe zapalenie oskrzeli, astma, POChP czy przewlekłe zapalenie zatok z zespołem spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Stan ten charakteryzuje się utrzymującym się co najmniej 8 tygodni kaszlem, któremu towarzyszy zapalenie błony śluzowej dróg oddechowych i zwiększona produkcja wydzieliny.

  • profilaktyka chorób związanych ze stresem oksydacyjnym

    Profilaktyka chorób związanych ze stresem oksydacyjnym skupia się na ochronie organizmu przed nadmiernym działaniem wolnych rodników, które przyczyniają się do rozwoju wielu schorzeń przewlekłych. Stres oksydacyjny powstaje, gdy równowaga między produkcją reaktywnych form tlenu (RFT) a zdolnością organizmu do ich neutralizacji zostaje zaburzona, prowadząc do uszkodzeń komórkowych i tkankowych.

  • profilaktyka zawałowa

    Profilaktyka zawałowa obejmuje szereg działań mających na celu zapobieganie wystąpieniu zawału mięśnia sercowego, który jest jedną z głównych przyczyn zgonów w krajach rozwiniętych. Profilaktyka ta dotyczy zarówno osób bez objawów choroby wieńcowej (profilaktyka pierwotna), jak i pacjentów po przebytym zawale serca (profilaktyka wtórna).

  • profilaktyka cholesterolowa

    Profilaktyka cholesterolowa to kompleksowe podejście mające na celu zapobieganie powikłaniom wynikającym z hipercholesterolemii, czyli podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi. Jest szczególnie istotna u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, takimi jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, palenie tytoniu czy obciążenie rodzinne.

  • przewlekłe schorzenie zapalne wątroby

    Przewlekłe schorzenie zapalne wątroby, znane również jako przewlekłe zapalenie wątroby, to długotrwały proces zapalny tkanki wątrobowej, który utrzymuje się przez co najmniej 6 miesięcy. Schorzenie to może być spowodowane różnymi czynnikami, w tym wirusami (głównie HBV, HCV), autoimmunologicznymi reakcjami organizmu, lekami i toksynami, alkoholem, zaburzeniami metabolicznymi (np. niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby) czy chorobami genetycznymi.

  • pierwotny rak wątrobowokomórkowy

    Pierwotny rak wątrobowokomórkowy (HCC – hepatocellular carcinoma) to najczęstszy typ pierwotnego nowotworu złośliwego wątroby, stanowiący około 75-85% wszystkich przypadków. Rozwija się przede wszystkim u pacjentów z marskością wątroby (około 80-90% przypadków), zwłaszcza w przebiegu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B lub C, alkoholowej choroby wątroby, niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD) czy hemochromatozy.

  • przewlekłe schorzenie płuc

    Przewlekłe schorzenia płuc obejmują szereg chorób charakteryzujących się trwałym uszkodzeniem struktury płuc i/lub zaburzeniami ich funkcji. Najczęstszymi przewlekłymi schorzeniami płuc są przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), astma oskrzelowa, śródmiąższowe choroby płuc oraz rozstrzenie oskrzeli. Schorzenia te mogą prowadzić do postępującej niewydolności oddechowej, ograniczenia aktywności fizycznej i znacznego pogorszenia jakości życia pacjentów.

  • przewlekłe schorzenie oskrzeli

    Przewlekłe schorzenie oskrzeli, znane również jako przewlekłe zapalenie oskrzeli, to długotrwały stan zapalny dróg oddechowych, charakteryzujący się produktywnym kaszlem utrzymującym się przez co najmniej 3 miesiące w roku, przez co najmniej 2 kolejne lata. Jest jednym z głównych elementów przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i najczęściej występuje u osób palących tytoń, choć może być również spowodowane przez długotrwałą ekspozycję na zanieczyszczenia powietrza lub dym przemysłowy.

  • przewlekła niewydolność wątroby

    Przewlekła niewydolność wątroby to postępujący stan kliniczny, w którym dochodzi do trwałego upośledzenia funkcji wątroby, najczęściej w wyniku marskości wątroby. Główne przyczyny tego schorzenia to przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby (HBV, HCV), alkoholowa choroba wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD), choroby autoimmunologiczne wątroby oraz zaburzenia metaboliczne (np. hemochromatoza, choroba Wilsona).

  • próchnica

    Próchnica to proces chorobowy twardych tkanek zęba (szkliwa, zębiny), polegający na ich demineralizacji przez kwasy wytwarzane przez bakterie obecne w płytce nazębnej. Głównym czynnikiem etiologicznym są bakterie z rodzaju Streptococcus mutans, które przekształcają cukry w kwasy powodujące rozpuszczanie minerałów szkliwa. Proces ten prowadzi do powstania ubytku, a nieleczona próchnica może doprowadzić do zapalenia miazgi zęba, a nawet jego utraty.

  • paradontoza

    Paradontoza, określana także jako zapalenie przyzębia, to przewlekła choroba tkanek otaczających ząb, charakteryzująca się postępującym niszczeniem ozębnej, cementu korzeniowego oraz kości wyrostka zębodołowego. Główną przyczyną jest akumulacja płytki nazębnej i kamienia nazębnego, prowadząca do reakcji zapalnej organizmu. Choroba objawia się krwawieniem dziąseł, ich obrzękiem, rozchwianiem zębów, odsłanianiem szyjek zębowych oraz nieprzyjemnym zapachem z ust.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl