profilaktyka zawałowa
Wskazanie

Profilaktyka zawałowa obejmuje szereg działań mających na celu zapobieganie wystąpieniu zawału mięśnia sercowego, który jest jedną z głównych przyczyn zgonów w krajach rozwiniętych. Profilaktyka ta dotyczy zarówno osób bez objawów choroby wieńcowej (profilaktyka pierwotna), jak i pacjentów po przebytym zawale serca (profilaktyka wtórna).

W profilaktyce zawałowej kluczową rolę odgrywa modyfikacja stylu życia – zaprzestanie palenia tytoniu, regularna aktywność fizyczna, zdrowa dieta oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała. Równie istotna jest kontrola czynników ryzyka sercowo-naczyniowego: nadciśnienia tętniczego, zaburzeń lipidowych oraz cukrzycy.

Farmakoterapia w profilaktyce zawałowej obejmuje przede wszystkim leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard, Aspirin Protect) stosowany w dawce 75-100 mg/dobę. U pacjentów wysokiego ryzyka oraz po przebytym zawale często stosuje się podwójną terapię przeciwpłytkową, dodając do ASA inhibitor P2Y12, np. klopidogrel (Plavix, Areplex, Clopidix) lub tikagrelor (Brilique).

Istotną grupą leków są statyny, które obniżają poziom cholesterolu LDL i zmniejszają ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych. W Polsce stosuje się atorwastatynę (Atoris, Sortis, Tulip), rosuwastatynę (Crestor, Roswera, Suvardio) oraz inne statyny. U pacjentów z niewłaściwą kontrolą lipidów mimo leczenia statyną można rozważyć terapię ezetymibem (Ezetrol, Ezehron) lub inhibitorami PCSK9 (Repatha, Praluent).

W przypadku pacjentów z nadciśnieniem tętniczym stosuje się inhibitory konwertazy angiotensyny (perindopril – Prestarium, ramipril – Tritace, Vivace) lub sartany (telmisartan – Micardis, Pritor, walsartan – Diovan, Valsacor). Beta-adrenolityki (metoprolol – Betaloc, Metocard, bisoprolol – Concor, Bisocard) są zalecane szczególnie u pacjentów po zawale serca.

Największe trudności w profilaktyce zawałowej to niska świadomość pacjentów odnośnie czynników ryzyka, niedostateczna adherencja do zaleceń terapeutycznych oraz problemy z systematycznym przyjmowaniem leków. Wyzwaniem jest również identyfikacja osób bez objawów, ale z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, które wymagają wdrożenia intensywnej profilaktyki. Dodatkowym problemem jest niewystarczająca kontrola czynników ryzyka mimo prowadzonego leczenia, co może wymagać intensyfikacji terapii lub wdrożenia nowszych, często droższych opcji terapeutycznych.