przewlekłe drożdżakowe zakażenie błony śluzowej
Wskazanie

Przewlekłe drożdżakowe zakażenie błony śluzowej, znane również jako przewlekła kandydoza błon śluzowych, jest uporczywym zakażeniem grzybiczym wywoływanym najczęściej przez Candida albicans. Schorzenie to charakteryzuje się utrzymującym się ponad 4 tygodnie stanem zapalnym błon śluzowych, najczęściej jamy ustnej (kandydoza jamy ustnej), gardła (kandydoza gardła), przełyku (kandydoza przełyku) lub narządów płciowych (kandydoza narządów płciowych). Zakażenie może przybierać formę białych, kremowych nalotów lub czerwonych, bolesnych zmian śluzówkowych.

Przewlekłe drożdżakowe zakażenia błony śluzowej występują przede wszystkim u osób z obniżoną odpornością, w tym u pacjentów z HIV/AIDS, cukrzycą, podczas chemioterapii, u osób stosujących przewlekle antybiotyki lub kortykosteroidy. Szczególnie narażone są również osoby starsze, noworodki oraz pacjenci z zaburzeniami endokrynologicznymi. Zakażenie może utrzymywać się miesiącami, a nawet latami, jeśli nie zostanie właściwie leczone lub istnieją czynniki predysponujące.

W leczeniu przewlekłych drożdżakowych zakażeń błon śluzowych stosuje się przede wszystkim leki przeciwgrzybicze. W Polsce dostępne są preparaty miejscowe, takie jak: Nystatyna, Pimafucin, Daktarin żel, Fluconazol GSK, a także leki doustne: Flukonazol (Diflucan, Fluconazole Polfarmex, Flumycon), Itrakonazol (Orungal, Trioxal) czy Posakonazol (Noxafil, Posconazole Mylan). W przypadkach opornych na standardowe leczenie stosuje się Worykonazol (Vfend) lub Kaspofunginę (Cancidas).

Największe trudności w leczeniu przewlekłych drożdżakowych zakażeń błon śluzowych wiążą się z narastającą opornością Candida na leki przeciwgrzybicze, zwłaszcza na flukonazol. Problemem jest również identyfikacja i eliminacja czynników sprzyjających nawrotom, takich jak niekontrolowana cukrzyca, stosowanie antybiotyków, immunosupresja czy niedostateczna higiena jamy ustnej. U pacjentów z zaburzeniami odporności konieczne jest często długotrwałe leczenie profilaktyczne i regularne monitorowanie, co może prowadzić do działań niepożądanych związanych z przewlekłą farmakoterapią przeciwgrzybiczą, w tym hepatotoksyczności.

Istotnym elementem terapii jest również leczenie chorób współistniejących oraz modyfikacja czynników ryzyka, takich jak optymalizacja leczenia cukrzycy, redukcja stosowania antybiotyków i kortykosteroidów, gdy jest to możliwe, oraz poprawa stanu odżywienia pacjenta. W przypadkach opornych na leczenie konieczne może być wykonanie posiewu z oznaczeniem lekowrażliwości w celu dostosowania terapii do konkretnego szczepu Candida.