przewlekła choroba obwodowych naczyń tętniczych
Wskazanie

Przewlekła choroba obwodowych naczyń tętniczych (POAD – Peripheral Arterial Occlusive Disease) to schorzenie charakteryzujące się stopniowym zwężaniem lub zamykaniem tętnic obwodowych, najczęściej w kończynach dolnych. Główną przyczyną jest miażdżyca – proces odkładania się blaszek miażdżycowych wewnątrz naczyń tętniczych. Choroba ta występuje najczęściej u osób po 50. roku życia, palaczy tytoniu, pacjentów z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym i hiperlipidemią.

Podstawowym objawem POAD jest chromanie przestankowe – ból mięśni kończyn dolnych pojawiający się podczas wysiłku fizycznego i ustępujący po odpoczynku. W bardziej zaawansowanych stadiach choroby ból może występować również w spoczynku, szczególnie w nocy. Rozpoznanie opiera się na badaniu przedmiotowym (ocena tętna na tętnicach obwodowych), pomiarze wskaźnika kostka-ramię (ABI) oraz badaniach obrazowych (USG Doppler, angiografia).

W leczeniu farmakologicznym POAD stosuje się leki przeciwpłytkowe (kwas acetylosalicylowy – Acard, Polocard; klopidogrel – Plavix, Areplex, Clopidix), statyny (atorwastatyna – Atoris, Tulip; rozuwastatyna – Crestor, Roswera), leki poprawiające przepływ krwi w naczyniach obwodowych (pentoksyfilina – Pentohexal, Pentilin; cilostazol – Cilozek, Noclaud) oraz leki przeciwbólowe. W Polsce stosuje się również naftydrofuryl (Praxilene) oraz sulodeksyd (Vessel Due F).

W przypadkach zaawansowanych konieczne może być leczenie zabiegowe: angioplastyka balonowa z ewentualnym wszczepieniem stentu, endarterektomia (usunięcie blaszki miażdżycowej) lub pomostowanie (bypass) naczyniowe. U pacjentów z krytycznym niedokrwieniem kończyn, gdy nie jest możliwa rewaskularyzacja, czasem konieczna jest amputacja.

Największe trudności w leczeniu POAD obejmują późne rozpoznanie choroby (pacjenci często bagatelizują wczesne objawy), współistnienie innych chorób (cukrzyca, niewydolność nerek), trudności w modyfikacji stylu życia (zaprzestanie palenia, zwiększenie aktywności fizycznej), a także ograniczenia dostępności zabiegów rewaskularyzacyjnych. Istotnym problemem jest również nawrotowość zwężeń po zabiegach interwencyjnych oraz progresja miażdżycy mimo stosowanego leczenia. Dodatkowo, pacjenci z POAD mają zwiększone ryzyko wystąpienia innych chorób sercowo-naczyniowych, jak zawał serca czy udar mózgu.