Działania niepożądane leku Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma

Lek Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma (50 mg wildagliptyny + 1000 mg metforminy chlorowodorku) może wywoływać szereg działań niepożądanych, których znajomość jest niezbędna w praktyce klinicznej. Dane dotyczące bezpieczeństwa pochodzą z badań obejmujących łącznie 6197 pacjentów, z których 3698 otrzymywało wildagliptynę/metforminę, a 2499 placebo/metforminę. ¹

Istotne jest, że w przypadku oceny bezpieczeństwa produktu złożonego nie przeprowadzono odrębnych badań klinicznych, natomiast wykazano biorównoważność pomiędzy mieszaniną wildagliptyny z metforminą a jednoczesnym stosowaniem tych substancji osobno. ²

Charakterystyka ogólna działań niepożądanych

Obserwowane działania niepożądane mają w większości łagodny i przemijający charakter, zazwyczaj nie wymagając przerwania leczenia. Nie odnotowano korelacji między wystąpieniem działań niepożądanych a wiekiem pacjenta, jego przynależnością etniczną, czasem leczenia czy wielkością dawki dobowej. ³

W kontekście bezpieczeństwa stosowania leku należy zwrócić szczególną uwagę na dwa istotne zagrożenia: ryzyko wystąpienia zapalenia trzustki związane z wildagliptyną oraz możliwość rozwoju kwasicy mleczanowej po zastosowaniu metforminy, szczególnie u pacjentów ze współistniejącymi zaburzeniami czynności nerek. ⁴

Szczegółowe działania niepożądane

Działania niepożądane występujące u pacjentów otrzymujących wildagliptynę w badaniach klinicznych (stosowaną w monoterapii oraz jako terapie dodatkowe) zostały skategoryzowane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz ich częstotliwością występowania. ⁵

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane u pacjentów otrzymujących lek Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma lub poszczególne jego składniki osobno, w tym także w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi.

* Działania niepożądane zgłoszone u pacjentów, którzy otrzymali metforminę w monoterapii i których nie obserwowano u pacjentów otrzymujących wildagliptynę+ metforminę jako produkt złożony o ustalonej dawce.
† Na podstawie doświadczenia po wprowadzeniu do obrotu.

Szczegółowe opisy wybranych działań niepożądanych

Działania niepożądane związane z wildagliptyną

Zaburzenia czynności wątroby: Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, po zastosowaniu wildagliptyny zgłaszano rzadko. Przypadki te przebiegają zazwyczaj bezobjawowo, bez następstw klinicznych, a parametry wątrobowe wracają do normy po zaprzestaniu leczenia. ⁶

W kontrolowanych badaniach klinicznych trwających do 24 tygodni, częstość zwiększenia aktywności AlAT lub AspAT przekraczająca trzykrotnie górną granicę normy (stwierdzona w co najmniej 2 kolejnych pomiarach lub podczas ostatniej wizyty) wynosiła: 0,2% dla wildagliptyny w dawce 50 mg raz na dobę, 0,3% dla wildagliptyny w dawce 50 mg dwa razy na dobę i 0,2% dla wszystkich leków porównywanych. Te zwiększenia aktywności aminotransferaz miały zazwyczaj charakter bezobjawowy, niepostępujący i nie były związane z cholestazą ani żółtaczką. ⁷

Obrzęk naczynioruchowy: Podczas terapii wildagliptyną rzadko zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego, z częstością podobną do grupy kontrolnej. Obserwowano jednak zwiększoną częstość tych objawów, gdy wildagliptynę podawano w skojarzeniu z inhibitorem ACE. Większość zdarzeń miała charakter łagodny i ustępowała w trakcie dalszego leczenia wildagliptyną. ⁸

Hipoglikemia: Hipoglikemia występowała niezbyt często (0,4%) przy stosowaniu wildagliptyny w monoterapii w porównaniu z grupą kontrolną (0,2%). Częstość występowania tego działania niepożądanego zmieniała się w zależności od terapii skojarzonej:

• w skojarzeniu z metforminą – 1% pacjentów leczonych wildagliptyną vs 0,4% pacjentów otrzymujących placebo ⁹
• w skojarzeniu z pioglitazonem – 0,6% pacjentów leczonych wildagliptyną vs 1,9% pacjentów otrzymujących placebo ¹⁰
• w skojarzeniu z sulfonylomocznikiem – 1,2% pacjentów leczonych wildagliptyną vs 0,6% pacjentów otrzymujących placebo ¹¹
• w skojarzeniu z sulfonylomocznikiem i metforminą – 5,1% pacjentów leczonych wildagliptyną vs 1,9% pacjentów otrzymujących placebo ¹²
• w skojarzeniu z insuliną – 14% pacjentów leczonych wildagliptyną vs 16% pacjentów otrzymujących placebo ¹³

Działania niepożądane związane z metforminą

Zmniejszenie wchłaniania witaminy B12: U pacjentów leczonych przewlekle metforminą bardzo rzadko obserwowano zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 wraz ze zmniejszeniem jej stężenia w surowicy. Jest to istotny czynnik etiologiczny ewentualnej niedokrwistości megaloblastycznej. ¹⁴

Zaburzenia czynności wątroby: Zgłaszano pojedyncze przypadki nieprawidłowych wyników prób czynnościowych wątroby lub zapalenia wątroby, które ustępowały po przerwaniu leczenia metforminą. ¹⁵

Zaburzenia żołądka i jelit: Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego występują najczęściej w początkowej fazie leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie. Aby zapobiec ich wystąpieniu, zaleca się przyjmowanie metforminy 2 razy na dobę podczas posiłków lub po posiłku. Stopniowe zwiększanie dawki może również poprawić tolerancję leku przez układ pokarmowy. ¹⁶

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle ważne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. ¹⁷

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku

Podczas terapii lekiem Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne poważne działania niepożądane:

1. Kwasica mleczanowa – bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie, związane ze składnikiem metforminy, występujące szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. ¹⁸
2. Zapalenie trzustki – niezbyt częste powikłanie związane z wildagliptyną, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia. ¹⁹
3. Zaburzenia czynności wątroby – choć zazwyczaj przebiegają bezobjawowo, mogą prowadzić do zapalenia wątroby. Konieczne jest monitorowanie parametrów czynności wątroby, szczególnie w początkowym okresie leczenia. ²⁰
4. Reakcje skórne – obserwowano przypadki złuszczających i pęcherzowych zmian skórnych, w tym pemfigoid pęcherzowy, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych. ²¹
5. Hipoglikemia – ryzyko wzrasta szczególnie przy terapii skojarzonej z sulfonylomocznikiem i metforminą (5,1% pacjentów) oraz insuliną (14% pacjentów). ²²

Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny i przemijający, jednak klinicyści powinni być szczególnie wyczuleni na występowanie wyżej wymienionych, potencjalnie poważnych działań niepożądanych i odpowiednio monitorować stan pacjentów, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka, jak zaburzenia czynności nerek lub wątroby.