Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma

Stosowanie produktu leczniczego Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na złożony profil bezpieczeństwa poszczególnych składników aktywnych i ich potencjalne działania niepożądane. Poniżej przedstawiono kluczowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania leku, które powinny być uwzględnione podczas prowadzenia terapii.¹

Informacje ogólne i przeciwwskazania podstawowe

Produkt Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma nie jest przeznaczony do zastępowania insuliny u pacjentów z cukrzycą typu 1 lub wymagających podawania insuliny z innych wskazań. Należy również uwzględnić, że produkt zawiera laktozę, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²

Z punktu widzenia zawartości sodu, produkt można uznać za „wolny od sodu”, ponieważ zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co jest istotną informacją dla pacjentów stosujących dietę z kontrolowaną zawartością sodu.³

Ryzyko kwasicy mleczanowej

Kwasica mleczanowa stanowi bardzo rzadkie, ale poważne powikłanie metaboliczne związane ze stosowaniem metforminy. Wystąpienie tego stanu wiąże się ze znaczną śmiertelnością, jeśli nie zostanie natychmiast wdrożone odpowiednie leczenie. Ryzyko kwasicy mleczanowej zwiększa się szczególnie w przypadku ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, chorób układu oddechowego lub posocznicy.⁴

W przypadku odwodnienia spowodowanego ciężką biegunką, wymiotami, gorączką lub zmniejszoną podażą płynów, należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy i skontaktować się z lekarzem. Ostrożność zaleca się również przy jednoczesnym rozpoczynaniu leczenia produktami mogącymi zaburzać czynność nerek, takimi jak leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).⁵

Dodatkowe czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej obejmują:

• nadmierne spożycie alkoholu
• niewydolność wątroby
• źle kontrolowana cukrzyca
• stany ketozy
• długotrwałe głodzenie
• wszelkie stany związane z niedotlenieniem
• jednoczesne stosowanie produktów leczniczych mogących wywołać kwasicę mleczanową⁶

Objawy kwasicy mleczanowej i postępowanie

Pacjenci i ich opiekunowie powinni zostać poinformowani o ryzyku wystąpienia kwasicy mleczanowej i jej objawach. Charakterystyczne objawy obejmują:

• duszność kwasiczą
• ból brzucha
• skurcze mięśni
• astenię (osłabienie)
• hipotermię (obniżoną temperaturę ciała), po której może nastąpić śpiączka⁷

W przypadku wystąpienia podejrzanych objawów pacjent powinien natychmiast przerwać przyjmowanie metforminy i szukać natychmiastowej pomocy medycznej. Diagnostyka laboratoryjna kwasicy mleczanowej wykazuje odchylenia w postaci:

• zmniejszenia wartości pH krwi (<7,35)
• zwiększenia stężenia mleczanów w osoczu (>5 mmol/L)
• zwiększenia luki anionowej
• zwiększenia stosunku mleczanów do pirogronianów⁸

Środki kontrastowe zawierające jod

Donaczyniowe podanie jodowych środków kontrastowych może prowadzić do nefropatii kontrastowej, powodując kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej. W takich przypadkach należy:

• Przerwać stosowanie metforminy przed badaniem lub podczas badania obrazowego
• Nie stosować metforminy przez co najmniej 48 godzin po badaniu
• Wznowić podawanie metforminy dopiero po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna⁹

Monitorowanie czynności nerek

Wartość GFR (przesączania kłębuszkowego) powinna być oznaczona przed rozpoczęciem leczenia, a następnie regularnie monitorowana. Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR < 30 mL/minutę i powinna być tymczasowo odstawiona w razie występowania stanów wpływających na czynność nerek.¹⁰

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu produktów leczniczych, które mogą:

• wpływać na czynność nerek
• powodować istotne zmiany hemodynamiczne
• hamować transport nerkowy, zwiększając ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę¹¹

Zaburzenia czynności wątroby

Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, w tym u pacjentów, u których aktywność AlAT lub AspAT przed rozpoczęciem leczenia przekraczała ponad 3-krotnie górną granicę normy (ULN).¹²

Monitorowanie enzymów wątrobowych

W związku ze stosowaniem wildagliptyny zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, które zwykle przebiega bezobjawowo i bez następstw klinicznych. Aby właściwie monitorować potencjalne zaburzenia wątrobowe, należy:

1. Wykonać próby czynnościowe wątroby przed rozpoczęciem leczenia w celu określenia wartości wyjściowych
2. Monitorować czynność wątroby w odstępach trzymiesięcznych przez pierwszy rok leczenia
3. Kontynuować okresowe monitorowanie po pierwszym roku
4. W przypadku wykrycia zwiększonej aktywności aminotransferaz, powtórzyć badania w celu potwierdzenia wyniku
5. Prowadzić częste kontrole aż do ustąpienia zaburzeń¹³

Zaleca się zaprzestanie leczenia produktem Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma w następujących sytuacjach:

• Gdy aktywność AspAT lub AlAT utrzymuje się na poziomie co najmniej 3-krotnie wyższym od górnej granicy normy
• U pacjentów, u których wystąpi żółtaczka lub inne objawy wskazujące na zaburzenia czynności wątroby¹⁴

Zaburzenia skóry

W badaniach nieklinicznych obserwowano występowanie zmian chorobowych skóry, w tym powstawanie pęcherzy i owrzodzeń na kończynach u małp leczonych wildagliptyną. Pomimo braku zwiększonej częstości tych zjawisk w badaniach klinicznych, doświadczenie dotyczące stosowania produktu u pacjentów ze skórnymi powikłaniami cukrzycowymi jest ograniczone.¹⁵

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki pęcherzowych i złuszczających zmian skórnych. W związku z tym zaleca się monitorowanie zaburzeń skóry, w szczególności powstawania pęcherzy i owrzodzeń, jako element rutynowego postępowania z pacjentami chorymi na cukrzycę.¹⁶

Ostre zapalenie trzustki

Stosowanie wildagliptyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Należy poinformować pacjentów o charakterystycznych objawach tego schorzenia. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy przerwać stosowanie wildagliptyny. Jeśli rozpoznanie ostrego zapalenia trzustki zostanie potwierdzone, nie należy wznawiać leczenia wildagliptyną.¹⁷

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ostrym zapaleniem trzustki w wywiadzie.¹⁸

Ryzyko hipoglikemii

Sulfonylomoczniki mogą powodować hipoglikemię. Pacjenci otrzymujący wildagliptynę w skojarzeniu z sulfonylomocznikiem mogą być narażeni na zwiększone ryzyko hipoglikemii. W celu zminimalizowania tego ryzyka można rozważyć zastosowanie mniejszej dawki sulfonylomocznika.¹⁹

Postępowanie przed zabiegami chirurgicznymi

Podawanie metforminy musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż:

• po 48 godzinach od zabiegu chirurgicznego
• po wznowieniu odżywiania doustnego
• po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest stabilna²⁰