Działania niepożądane
Ticagrelor MSN 60 mg

Działania niepożądane tikagreloru: szczegółowy przegląd profilu bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa tikagreloru został szczegółowo zbadany w ramach dwóch dużych badań klinicznych fazy 3 (PLATO i PEGASUS), które łącznie objęły ponad 39 000 pacjentów. Dane z tych badań dostarczają obszernych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku przeciwpłytkowego.¹

Częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych

W badaniu PLATO zaobserwowano wyższą częstość przerwania leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych w grupie otrzymującej tikagrelor w porównaniu do grupy klopidogrelu (7,4% vs 5,4%). Podobnie, w badaniu PEGASUS częstość przerwania leczenia była wyższa u pacjentów otrzymujących tikagrelor w dawce 60 mg w skojarzeniu z ASA (16,1%) w porównaniu z grupą otrzymującą ASA w monoterapii (8,5%).²

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów leczonych tikagrelorem były krwawienie i duszność. Oba te powikłania wymagają szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego.³

Szczegółowe omówienie działań niepożądanych

Duszność

Duszność jest istotnym działaniem niepożądanym obserwowanym podczas terapii tikagrelorem. W badaniu PLATO zdarzenia niepożądane zgłaszane jako duszność (obejmujące duszność spoczynkową, powysiłkową, napadową nocną lub nocną duszność) zgłaszało 13,8% pacjentów leczonych tikagrelorem w porównaniu do 7,8% pacjentów leczonych klopidogrelem.⁴

Prowadzący badanie PLATO uznali duszność za przyczynowo związaną z leczeniem u 2,2% pacjentów leczonych tikagrelorem i u 0,6% leczonych klopidogrelem. Odnotowano kilka przypadków ciężkiej duszności (0,14% w grupie tikagreloru; 0,02% w grupie klopidogrelu).⁵

Charakterystyka duszności związanej z tikagrelorem:

• Większość przypadków duszności miała nasilenie łagodne do umiarkowanego⁶
• Zazwyczaj występowała jako pojedynczy epizod na początku leczenia⁷
• Około 30% epizodów duszności ustępowało w ciągu 7 dni⁸
• 0,9% pacjentów w grupie leczonej tikagrelorem zrezygnowało z leczenia z powodu duszności w porównaniu do 0,1% w grupie leczonej klopidogrelem⁹

Podwyższone ryzyko duszności zaobserwowano u pacjentów z astmą/POChP leczonych tikagrelorem. W tej grupie ryzyko nie-ciężkiej duszności wynosiło 3,29% dla tikagreloru vs 0,53% dla klopidogrelu, a ryzyko ciężkiej duszności 0,38% dla tikagreloru vs 0,00% dla klopidogrelu.¹⁰

W badaniu PEGASUS duszność odnotowano u 14,2% pacjentów otrzymujących tikagrelor w dawce 60 mg dwa razy na dobę i u 5,5% pacjentów otrzymujących ASA w monoterapii. Podobnie jak w badaniu PLATO, większość przypadków zgłoszonej duszności miała nasilenie lekkie do umiarkowanego.¹¹

Istotne jest podkreślenie, że zwiększona częstość epizodów duszności w trakcie stosowania tikagreloru nie jest związana z nową lub pogarszającą się chorobą serca lub płuc, a tikagrelor nie wpływa na testy czynnościowe płuc.¹²

Zaburzenia metaboliczne – hiperurykemia

Tikagrelor może prowadzić do zwiększenia stężenia kwasu moczowego w surowicy. W badaniu PLATO zwiększenie stężenia kwasu moczowego powyżej górnej granicy normy wystąpiło u 22% pacjentów otrzymujących tikagrelor w porównaniu do 13% pacjentów stosujących klopidogrel.¹³

W badaniu PEGASUS stwierdzono podwyższone stężenie kwasu moczowego u 9,1% pacjentów stosujących tikagrelor w dawce 90 mg, 8,8% pacjentów stosujących tikagrelor w dawce 60 mg oraz 5,5% pacjentów otrzymujących placebo.¹⁴

Średnie stężenie kwasu moczowego wzrosło o około 15% u osób stosujących tikagrelor w porównaniu do wzrostu o około 7,5% wśród leczonych klopidogrelem. Po zakończeniu leczenia tikagrelorem zaobserwowano zmniejszenie stężenia kwasu moczowego do około 7%, natomiast nie stwierdzono takiego zmniejszenia w przypadku klopidogrelu.¹⁵

W badaniu PEGASUS stwierdzono odwracalne zwiększenie średniego stężenia kwasu moczowego w surowicy o 6,3% i 5,6% odpowiednio dla tikagreloru w dawce 90 mg i 60 mg, wobec zmniejszenia o 1,5% w grupie placebo.¹⁶

Zwiększone stężenie kwasu moczowego może prowadzić do dny moczanowej. W badaniu PLATO częstość występowania dnawego zapalenia stawów wynosiła 0,2% w grupie tikagreloru wobec 0,1% w grupie klopidogrelu. W badaniu PEGASUS częstości występowania dny/dnawego zapalenia stawów wynosiły odpowiednio 1,6% dla tikagreloru w dawce 90 mg, 1,5% dla tikagreloru w dawce 60 mg i 1,1% dla placebo.¹⁷

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane rozpoznane w badaniach klinicznych lub zgłoszone po wprowadzeniu tikagreloru do obrotu. Działania niepożądane wymieniono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA oraz częstością występowania.¹⁸

Grupy pacjentów szczególnego ryzyka

Pacjenci z astmą i POChP stanowią grupę szczególnie narażoną na wystąpienie działań niepożądanych związanych z tikagrelorem. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania tikagreloru u pacjentów z astmą i/lub POChP w wywiadzie.¹⁹

Pacjenci w podeszłym wieku, osoby z zastoinową niewydolnością serca, POChP albo astmą w wywiadzie częściej zgłaszali duszność jako działanie niepożądane tikagreloru.²⁰

W badaniu PEGASUS zaobserwowano, że pacjenci zgłaszający duszność byli na ogół starsi i częściej mieli duszność, POChP lub astmę w wywiadzie.²¹

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²²