Właściwości farmakodynamiczne leku Taflotan (15 mikrogramów/ml)

Lek Taflotan należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako preparaty przeciwjaskrowe i zwężające źrenicę, a dokładniej do analogów prostaglandyny. Klasyfikowany jest pod kodem ATC: S01EE05, co stanowi istotną informację dla specjalistów zajmujących się farmakoterapią jaskry.¹

Mechanizm działania

Tafluprost jest fluorowanym analogiem prostaglandyny F2α. Substancją biologicznie czynną jest wolny kwas, będący metabolitem tafluprostu, który charakteryzuje się bardzo silnym i wybiórczym powinowactwem do ludzkiego receptora prostaglandynowego FP. Istotnym aspektem farmakodynamicznym jest fakt, że tafluprost w formie wolnego kwasu wykazuje 12-krotnie większe powinowactwo do receptora FP w porównaniu z latanoprostem, co świadczy o jego silnym działaniu.²

Badania farmakodynamiczne przeprowadzone na małpach wykazały, że tafluprost obniża ciśnienie śródgałkowe (IOP – Intraocular Pressure) poprzez specyficzny mechanizm zwiększenia odpływu cieczy wodnistej drogą naczyniówkowo-twardówkową.³

Rezultat działania farmakodynamicznego

Eksperymenty przeprowadzone na małpach z prawidłowym oraz podwyższonym ciśnieniem ocznym potwierdziły skuteczność tafluprostu w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego.⁴ W badaniach dotyczących wpływu metabolitów tafluprostu na redukcję ciśnienia wewnątrzgałkowego zaobserwowano, że tylko forma kwasowa tafluprostu wykazuje istotne działanie obniżające.⁵

Ważne obserwacje dotyczące hemodynamiki oka poczyniono u królików, którym przez 4 tygodnie aplikowano raz dziennie 0,0015% roztwór tafluprostu. Stwierdzono znamienny wzrost przepływu krwi przez tarczę nerwu wzrokowego o 15% w porównaniu do wartości wyjściowych, co oceniono przy użyciu laserowej plamkowej metody pomiaru przepływu (laser speckle flowgraphy). Istotne zwiększenie przepływu odnotowano zarówno w 14., jak i 28. dniu badania.⁶

Skuteczność kliniczna

Profil czasowy działania tafluprostu charakteryzuje się szybkim początkiem działania – obniżanie ciśnienia śródgałkowego rozpoczyna się pomiędzy 2 a 4 godziną po pierwszym podaniu. Maksymalne działanie obserwuje się po około 12 godzinach od aplikacji, a co szczególnie istotne w terapii jaskry, efekt hipotensyjny utrzymuje się przez co najmniej 24 godziny, co pozwala na wygodne dawkowanie raz na dobę.⁷

W głównych badaniach klinicznych z zastosowaniem preparatu tafluprost zawierającego chlorek benzalkoniowy jako konserwant wykazano wysoką skuteczność zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z tymololem:⁸

• W 6-miesięcznym badaniu porównawczym z latanoprostem, tafluprost spowodował znaczące obniżenie ciśnienia śródgałkowego wynoszące od 6 do 8 mmHg w różnych punktach czasowych pomiaru, podczas gdy latanoprost osiągnął redukcję od 7 do 9 mmHg.⁹
• W innym 6-miesięcznym badaniu, tafluprost obniżył IOP o 5 do 7 mmHg w porównaniu do 4 do 6 mmHg uzyskanych przy stosowaniu tymololu. Co istotne, efekt obniżenia IOP utrzymywał się w przedłużeniach tych badań do 12 miesięcy, co świadczy o stabilnym długoterminowym działaniu leku.¹⁰

Przeprowadzono również 6-tygodniowe badania oceniające dodatkowy efekt tafluprostu jako terapii wspomagającej do leczenia tymololem. Po 4-tygodniowym początkowym leczeniu tymololem, dodatkowy efekt obniżający IOP wynosił 5-6 mmHg w grupie otrzymującej tymolol z tafluprostem, podczas gdy w grupie stosującej tymolol z nośnikiem dodatkowa redukcja wynosiła tylko 3-4 mmHg.¹¹

Istotne z punktu widzenia klinicznego są również badania porównujące preparaty tafluprostu z konserwantem i bez konserwantu:

• W niewielkim badaniu krzyżowym z 4-tygodniowym okresem leczenia wykazano, że obie postaci preparatu wykazują podobne działanie obniżające IOP, przekraczające 5 mmHg.¹²
• W 3-miesięcznym badaniu klinicznym przeprowadzonym w Stanach Zjednoczonych, porównującym tafluprost bez środka konserwującego z tymololem bez środka konserwującego, efekt obniżający IOP dla tafluprostu wynosił 6,2-7,4 mmHg w różnych punktach czasowych, podczas gdy dla tymololu wartości te wynosiły 5,3-7,5 mmHg.¹³

Charakterystyka farmakodynamiczna leku Taflotan