Działania niepożądane
Sunitinib Synthon 50 mg

Sunitynib Synthon, dostępny w dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, jest stosowany w leczeniu RCC, GIST oraz pNET, jednak jego terapia wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym poważnych powikłań takich jak ostra niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz krwotoki różnego pochodzenia. Najczęstsze objawy niepożądane to zmniejszenie apetytu, dysgeuzja, nadciśnienie tętnicze, zmęczenie oraz zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej). W trakcie terapii należy monitorować funkcję tarczycy (ryzyko niedoczynności), parametry hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), a także funkcję wątroby i nerek, ze względu na możliwość wystąpienia niewydolności tych narządów. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kardiotoksyczności, w tym niewydolności serca, zaburzeń rytmu (w tym torsade de pointes) oraz konieczność regularnej oceny EKG i frakcji wyrzutowej lewej komory.

Działania niepożądane leku Sunitinib Synthon

Sunitinib Synthon to produkt leczniczy zawierający sunitynib w postaci jabłczanu, dostępny w trzech mocach (12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg) w formie kapsułek twardych. Podczas stosowania tego leku mogą wystąpić liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości występowania, co wymaga szczególnej uwagi podczas monitorowania terapii.1

Najcięższe działania niepożądane

Do najcięższych działań niepożądanych związanych z terapią sunitynibem należą:

  • Niewydolność nerek – może przejść w ostrą formę i znacząco pogorszyć rokowanie
  • Niewydolność serca – potencjalnie śmiertelne powikłanie kardiologiczne
  • Zator tętnicy płucnej – ciężkie powikłanie naczyniowo-płucne
  • Perforacja przewodu pokarmowego – stan wymagający natychmiastowej interwencji chirurgicznej
  • Krwotoki – mogą dotyczyć różnych układów: oddechowego, pokarmowego, moczowego, a także manifestować się jako krwotok z guza czy krwotok mózgowy

Wymienione powikłania mogą prowadzić do zgonu pacjenta i wymagają natychmiastowego przerwania terapii oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania.2

Najczęstsze działania niepożądane

Według danych z badań rejestracyjnych obejmujących pacjentów z RCC (rak nerkowokomórkowy), GIST (nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego) i pNET (guzy neuroendokrynne trzustki), najczęściej zgłaszane działania niepożądane o dowolnym stopniu nasilenia to:

  • Zmniejszenie apetytu – może prowadzić do istotnej utraty masy ciała
  • Zaburzenia smaku (dysgeuzja) – powoduje zmiany w odczuwaniu smaków
  • Nadciśnienie tętnicze – wymaga regularnego monitorowania ciśnienia
  • Uczucie zmęczenia – często znacząco upośledzające codzienne funkcjonowanie
  • Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność, wymioty
  • Przebarwienia skórne – mogą być widoczne jako zażółcenie skóry
  • Erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa – bolesne zaczerwienienie i obrzęk dłoni oraz podeszw stóp

Należy zauważyć, że nasilenie tych objawów może się zmniejszać podczas kontynuacji leczenia.3

Zaburzenia endokrynologiczne i hematologiczne

Podczas leczenia sunitynibem może rozwinąć się niedoczynność tarczycy, co wymaga regularnego monitorowania funkcji tego gruczołu. Do najczęściej występujących zaburzeń hematologicznych należą:

  • Neutropenia – zmniejszenie liczby neutrofili, zwiększające ryzyko infekcji
  • Małopłytkowość – spadek liczby płytek krwi zwiększający ryzyko krwawień
  • Niedokrwistość – obniżone stężenie hemoglobiny powodujące zmęczenie i osłabienie

Powikłania hematologiczne mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub czasowego przerwania terapii.4

Potencjalnie śmiertelne powikłania

Zdarzenia niepożądane związane ze stosowaniem sunitynibu, które mogą prowadzić do zgonu, obejmują, oprócz wyżej wymienionych:

  • Niewydolność wielonarządową – zagrażająca życiu dysfunkcja wielu narządów
  • Rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (DIC) – zaburzenie krzepnięcia
  • Krwotok do jamy otrzewnowej – masywne krwawienie wewnątrzbrzuszne
  • Niewydolność nadnerczy – zaburzenie funkcji kory nadnerczy
  • Odma opłucnowa – obecność powietrza w jamie opłucnowej
  • Wstrząs – ostra niewydolność krążenia
  • Nagły zgon – śmierć bez uprzednich objawów ostrzegawczych

Wymienione powikłania wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.5

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych sunitynibu na podstawie danych zbiorczych obejmujących 7115 pacjentów z GIST, MRCC i pNET, a także działania niepożądane stwierdzone w badaniach klinicznych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu.6

Układ/narząd Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do <1/1000)
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia wirusowe • Zakażenia układu oddechowego*
• Ropień*
• Zakażenia grzybicze
• Zakażenia dróg moczowych
• Zakażenia skóry
• Posocznica*
• Martwicze zapalenie powięzi*
• Zakażenia bakteryjne
Zaburzenia krwi i układu chłonnego • Neutropenia
• Małopłytkowość
• Niedokrwistość
• Leukopenia
• Limfopenia • Pancytopenia • Mikroangiopatia zakrzepowa*
Zaburzenia układu immunologicznego • Nadwrażliwość • Obrzęk naczynioruchowy
Zaburzenia endokrynologiczne • Niedoczynność tarczycy • Nadczynność tarczycy • Zapalenie tarczycy
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania • Zmniejszenie łaknienia • Odwodnienie
• Hipoglikemia
• Zespół rozpadu guza*
Zaburzenia psychiczne • Bezsenność • Depresja
Zaburzenia układu nerwowego • Zawroty głowy
• Bóle głowy
• Zaburzenia smaku
• Neuropatia obwodowa
• Parestezje
• Niedoczulica
• Przeczulica
• Krwotok mózgowy*
• Udar mózgu*
• Przemijający napad niedokrwienny
• Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii*
Zaburzenia oka • Obrzęk tkanek oczodołu
• Obrzęk powiek
• Zwiększone łzawienie
Zaburzenia serca • Niedokrwienie mięśnia sercowego*
• Zmniejszenie frakcji wyrzutowej
• Zastoinowa niewydolność serca
• Zawał mięśnia sercowego*
• Niewydolność serca*
• Kardiomiopatia*
• Wysięk osierdziowy
• Wydłużenie odstępu QT w EKG
• Niewydolność lewokomorowa*
• Zaburzenia rytmu typu torsade de pointes
Zaburzenia naczyniowe • Nadciśnienie tętnicze • Zakrzepica żył głębokich
• Uderzenia gorąca
• Nagłe zaczerwienienie twarzy
• Krwotok z guza*
Zaburzenia układu oddechowego • Duszność
• Krwotok z nosa
• Kaszel
• Zator tętnicy płucnej*
• Wysięk opłucnowy*
• Krwioplucie
• Duszność wysiłkowa
• Ból jamy ustnej i gardła
• Niedrożność nosa
• Suchość błony śluzowej nosa
• Krwotok płucny*
• Niewydolność oddechowa*
Zaburzenia żołądka i jelit • Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
• Ból brzucha
• Wymioty
• Biegunka
• Niestrawność
• Nudności
• Zaparcia
• Choroba refluksowa przełyku
• Dysfagia
• Krwotok z przewodu pokarmowego*
• Zapalenie przełyku
• Wzdęcie brzucha
• Dyskomfort w nadbrzuszu
• Krwotok z odbytu
• Krwawienie z dziąseł
• Owrzodzenie jamy ustnej
• Ból odbytu
• Zapalenie warg
• Guzki krwawnicze
• Ból języka
• Ból w jamie ustnej
• Suchość w jamie ustnej
• Wzdęcia
• Dyskomfort w jamie ustnej
• Odbijanie się
• Perforacja przewodu pokarmowego*
• Zapalenie trzustki
• Przetoka odbytu
• Zapalenie jelita grubego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych • Niewydolność wątroby*
• Zapalenie pęcherzyka żółciowego*
• Zaburzenia czynności wątroby
• Zapalenie wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej • Przebarwienia skóry
• Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej
• Wysypka
• Zmiany koloru włosów
• Suchość skóry
• Złuszczanie skóry
• Reakcje skórne
• Egzema
• Pęcherze
• Rumień
• Łysienie
• Trądzik
• Świąd
• Hiperpigmentacja skóry
• Zmiany skórne
• Rogowacenie skóry
• Zapalenie skóry
• Zaburzenia dotyczące płytki paznokciowej
• Rumień wielopostaciowy*
• Zespół Stevensa-Johnsona*
• Piodermia zgorzelinowa
• Martwica toksyczno-rozpływna naskórka*
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe • Ból w kończynach
• Bóle stawowe
• Ból pleców
• Bóle mięśniowo-szkieletowe
• Kurcze mięśni
• Bóle mięśniowe
• Osłabienie mięśni
• Martwica kości szczęki i/lub żuchwy
• Przetoka*
• Rabdomioliza*
• Miopatia
Zaburzenia nerek i dróg moczowych • Zmiana barwy moczu
• Białkomocz
• Niewydolność nerek*
• Ostra niewydolność nerek*
• Krwotok z dróg moczowych • Zespół nerczycowy
Zaburzenia ogólne • Zapalenie błon śluzowych
• Zmęczenie
• Obrzęk
• Gorączka
• Ból w klatce piersiowej
• Ból
• Zespół rzekomogrypowy
• Dreszcze
• Nieprawidłowy proces gojenia się ran
Badania diagnostyczne • Zmniejszenie masy ciała
• Zmniejszenie liczby białych krwinek
• Zwiększenie aktywności lipazy
• Zmniejszenie liczby płytek krwi
• Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
• Zwiększona aktywność amylazy
• Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej
• Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej
• Zwiększone stężenie kreatyniny we krwi
• Zwiększone ciśnienie tętnicze
• Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi
• Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi
• Zwiększone stężenie TSH we krwi

* Działania niepożądane, które mogą prowadzić do zgonu pacjenta7

Zaburzenia układu immunologicznego

Wśród reakcji nadwrażliwości na lek należy szczególnie zwrócić uwagę na obrzęk naczynioruchowy, który może mieć charakter zagrażający życiu, jeżeli obejmuje drogi oddechowe. W przypadku wystąpienia takich objawów jak obrzęk twarzy, warg czy gardła należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie postępowanie.8

Zaburzenia endokrynologiczne

W trakcie leczenia sunitynibem często występuje niedoczynność tarczycy, rzadziej nadczynność. Zaburzenia czynności tarczycy mogą wymagać substytucji hormonalnej. Istotne jest regularne monitorowanie stężenia TSH i hormonów tarczycy.9

Zaburzenia wątroby

Terapia sunitynibem może prowadzić do zaburzeń czynności wątroby, a w skrajnych przypadkach do niewydolności wątroby zagrażającej życiu. Obserwowano również zapalenie pęcherzyka żółciowego, w tym przypadki niekamiczego zapalenia. Monitorowanie funkcji wątroby (pomiar aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny) jest konieczne przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie.10

Zaburzenia skórne

Charakterystycznymi działaniami niepożądanymi są przebarwienia skóry oraz zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej (tzw. zespół ręka-stopa), który objawia się zaczerwienieniem, bólem, obrzękiem i złuszczaniem naskórka na dłoniach i podeszwach stóp. Do rzadkich, ale szczególnie ciężkich powikłań skórnych należą: rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Powikłania te stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.11

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Wśród zaburzeń nerkowych obserwuje się niewydolność nerek, również w postaci ostrej, białkomocz oraz zespół nerczycowy. Kontrola parametrów funkcji nerek (stężenie kreatyniny, GFR, oznaczenie białka w moczu) jest istotnym elementem monitorowania bezpieczeństwa terapii.12

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Szczególnie poważnym działaniem niepożądanym jest martwica kości szczęki i/lub żuchwy, która może wystąpić u pacjentów leczonych sunitynibem, zwłaszcza jeśli równocześnie stosowano bisfosfoniany. W rzadkich przypadkach może dochodzić do rabdomiolizy – rozpadu mięśni prążkowanych, który może prowadzić do niewydolności nerek.13

Zaburzenia kardiologiczne

Podczas terapii sunitynibem należy zwracać szczególną uwagę na objawy kardiotoksyczności, takie jak niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatia czy wydłużenie odstępu QT w EKG, które może predysponować do wystąpienia groźnych arytmii, w tym torsade de pointes. Regularne monitorowanie EKG oraz frakcji wyrzutowej lewej komory jest zalecane, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.14

Monitorowanie i postępowanie w przypadku działań niepożądanych

Ze względu na szerokie spektrum działań niepożądanych sunitynibu, konieczne jest wdrożenie kompleksowego monitorowania pacjentów, które powinno obejmować:

  • Regularne badania morfologii krwi z oceną liczby elementów krwiotwórczych
  • Monitorowanie funkcji nerek (stężenie kreatyniny, GFR, białkomocz)
  • Kontrolę parametrów wątrobowych (AST, ALT, bilirubina)
  • Systematyczną ocenę ciśnienia tętniczego
  • Ocenę funkcji tarczycy (TSH, fT3, fT4)
  • Badania elektrokardiograficzne i ocenę frakcji wyrzutowej lewej komory
  • Regularną ocenę objawów klinicznych, które mogą świadczyć o rozwoju działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych może być konieczne:

  • Czasowe przerwanie leczenia
  • Zmniejszenie dawki leku
  • Całkowite zakończenie terapii
  • Wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego lub przyczynowego

Szczególnie w przypadku reakcji nadwrażliwości, zaburzeń sercowo-naczyniowych i ciężkich reakcji skórnych może być wymagana natychmiastowa interwencja medyczna.15

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl