Interakcje leku
Sitagliptin Medical Valley 25 mg

Sytagliptyna charakteryzuje się niskim ryzykiem klinicznie istotnych interakcji lekowych, co czyni ją bezpieczną opcją terapeutyczną u pacjentów stosujących wielolekową terapię. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wpływ ten jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) metabolizm może mieć większe znaczenie. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu przez probenecyd nie wykazuje istotnego znaczenia klinicznego. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenia sytagliptyny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, co wymaga zachowania ostrożności. Jednoczesne stosowanie cyklosporyny (600 mg) zwiększa AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68%, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne i nie wymagają modyfikacji dawki.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Zastosowanie kliniczne sytagliptyny wiąże się z niewielkim ryzykiem wystąpienia znaczących klinicznie interakcji z innymi jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi. Niemniej jednak, należy mieć na uwadze wpływ określonych substancji na farmakokinetykę sytagliptyny oraz potencjalny wpływ samej sytagliptyny na inne leki.1

Metabolizm sytagliptyny i jego znaczenie w interakcjach

Badania in vitro wykazały, że za ograniczony metabolizm sytagliptyny odpowiada głównie izoenzym CYP3A4 przy współudziale CYP2C8. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek, metabolizm z udziałem CYP3A4 ma jedynie niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Jednakże metabolizm może odgrywać istotniejszą rolę w eliminacji sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD).2

Transport sytagliptyny w organizmie

Badania transportu leku w warunkach in vitro wskazują, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych-3 (OAT3). Transport sytagliptyny z udziałem OAT3 może być hamowany przez probenecyd, choć ryzyko wystąpienia istotnych klinicznie interakcji uznaje się za niewielkie. Warto zaznaczyć, że jednoczesne stosowanie inhibitorów OAT3 nie było oceniane w warunkach in vivo.3

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Inhibitory CYP3A4

Silne inhibitory enzymu CYP3A4 (takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie wpływać na farmakokinetykę sytagliptyny, szczególnie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek. Należy zaznaczyć, że wpływ silnych inhibitorów CYP3A4 w przypadku zaburzeń czynności nerek nie był oceniany w badaniach klinicznych.4

Metformina

Jednoczesne podawanie metforminy w dawce 1000 mg dwa razy na dobę z sytagliptyną w dawce 50 mg nie powodowało znaczących zmian w farmakokinetyce sytagliptyny u pacjentów z cukrzycą typu 2.5

Cyklosporyna

Cyklosporyna, będąca silnym inhibitorem glikoproteiny p, wpływa na farmakokinetykę sytagliptyny. Jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej 100 mg z cyklosporyną w pojedynczej dawce doustnej 600 mg zwiększało wartość AUC oraz Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Pomimo tych zmian, nie uznano ich za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. W związku z tym nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p.6

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna

Sytagliptyna wykazuje niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. W badaniach z zastosowaniem digoksyny w dawce 0,25 mg przez 10 dni, jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę, zaobserwowano wzrost osoczowego AUC dla digoksyny o średnio 11%, a wartości Cmax o 18%. Nie jest konieczne dostosowywanie dawki digoksyny, jednak należy monitorować pacjentów z grupy ryzyka zatrucia digoksyną, gdy stosuje się jednocześnie sytagliptynę.7

Inne leki

Badania in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała istotnych zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych. Wskazuje to na niewielkie prawdopodobieństwo interakcji z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo. Należy jednak pamiętać, że sytagliptyna może być słabym inhibitorem glikoproteiny p w warunkach in vivo.8

Interakcje z alkoholem

Brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji sytagliptyny z alkoholem w dostępnej charakterystyce produktu leczniczego. Jednakże, biorąc pod uwagę mechanizm działania sytagliptyny i jej profil farmakokinetyczny, nie przewiduje się istotnych bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych czy farmakokinetycznych z alkoholem.

Należy jednak pamiętać, że spożywanie alkoholu przez pacjentów z cukrzycą typu 2 może prowadzić do hipoglikemii lub hiperglikemii, w zależności od ilości spożytego alkoholu i stanu odżywienia pacjenta. Ponadto, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane leków przeciwcukrzycowych oraz maskować objawy hipoglikemii, co może być szczególnie niebezpieczne u pacjentów stosujących terapię skojarzoną sytagliptyną i innymi lekami przeciwcukrzycowymi, zwłaszcza tymi zwiększającymi ryzyko hipoglikemii.

Zaleca się więc ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu i stosowaniu sytagliptyny, a pacjentów należy poinformować o potencjalnych zagrożeniach wynikających z łączenia tych substancji.

Tabela interakcji z produktem leczniczym Sitagliptin Medical Valley

Produkt leczniczy/substancja Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności interakcji Zalecenia
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) Hamowanie metabolizmu sytagliptyny Potencjalny wzrost stężenia sytagliptyny (szczególnie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek) Umiarkowany – wysoki u pacjentów z niewydolnością nerek Zachować ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
Cyklosporyna Hamowanie glikoproteiny p Wzrost AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68% Niski (zmiany nie uznane za klinicznie istotne) Nie wymaga dostosowania dawki
Metformina Brak istotnej interakcji Brak wpływu na farmakokinetykę sytagliptyny Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Digoksyna Potencjalne hamowanie glikoproteiny p przez sytagliptynę Wzrost AUC digoksyny o 11% i Cmax o 18% Umiarkowany Nie wymaga dostosowania dawki digoksyny, ale zaleca się monitoring pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną
Probenecyd Hamowanie transportera OAT3 Potencjalne hamowanie transportu sytagliptyny Niski (prawdopodobnie bez znaczenia klinicznego) Nie wymaga dostosowania dawki
Substraty CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 (np. symwastatyna, rozyglitazon, warfaryna) Brak istotnej interakcji Sytagliptyna nie wpływa znacząco na farmakokinetykę tych leków Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Doustne środki antykoncepcyjne Brak istotnej interakcji Sytagliptyna nie wpływa na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Alkohol Brak bezpośrednich danych o interakcji Potencjalne maskowanie objawów hipoglikemii; Możliwe nasilenie efektu hipoglikemizującego Umiarkowany (przy terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwcukrzycowymi) Zalecana ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu

Podsumowując, profil interakcji lekowych dla sytagliptyny jest relatywnie korzystny, co czyni ten lek bezpieczną opcją terapeutyczną dla pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie. Niemniej jednak, szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, którzy jednocześnie przyjmują silne inhibitory CYP3A4, oraz pacjentów stosujących digoksynę, u których istnieje ryzyko zatrucia tym lekiem.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl