Interakcje leku
Sertraline Medreg 100 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sertralina, będąc selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii oraz uniknięcia potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych.¹

Interakcje przeciwwskazane

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) stanowią grupę leków, których jednoczesne stosowanie z sertraliną jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Dotyczy to zarówno nieodwracalnych inhibitorów MAO (np. selegilina), jak i odwracalnych inhibitorów MAO.²

W przypadku nieodwracalnych inhibitorów MAO (np. selegilina), konieczne jest zachowanie odpowiedniego okresu eliminacji leku z organizmu:

• Przed rozpoczęciem leczenia sertraliną po stosowaniu nieodwracalnego inhibitora MAO – co najmniej 14 dni przerwy³
• Przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO po stosowaniu sertraliny – co najmniej 7 dni przerwy⁴

Dla odwracalnych, selektywnych inhibitorów MAO-A (np. moklobemid) również istnieje ryzyko zespołu serotoninowego, dlatego nie zaleca się ich jednoczesnego stosowania z sertraliną. Okres odstawienia przed wprowadzeniem sertraliny może być krótszy niż 14 dni, jednak zaleca się odstawienie sertraliny na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia odwracalnym inhibitorem MAO.⁵

Antybiotyk linezolid, będący słabym, odwracalnym i nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom przyjmującym sertralinę.⁶

Jednoczesne stosowanie sertraliny i wyżej wymienionych inhibitorów MAO może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, takich jak: drżenie mięśniowe, mioklonie, obfite poty, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, nieukładowe zawroty głowy, hipertermia z cechami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁷

Przeciwwskazane jest również jednoczesne stosowanie sertraliny z pimozydem. W badaniach wykazano, że nawet mała dawka pimozydu (2 mg) podawana jednocześnie z sertraliną powodowała zwiększenie stężenia pimozydu w osoczu o około 35%. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu i nieznany mechanizm tej interakcji, jednoczesne stosowanie tych leków jest przeciwwskazane.⁸

Interakcje niezalecane

Leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i alkohol – chociaż badania wykazały, że sertralina w dawce 200 mg/dobę nie nasilała działania alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu ani fenytoiny na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych, to jednak odradza się spożywanie alkoholu podczas terapii sertraliną.⁹

Inne leki serotoninergiczne – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania sertraliny z opioidami (np. fentanylem stosowanym w znieczuleniu ogólnym lub w leczeniu przewlekłego bólu) oraz innymi lekami o działaniu serotoninergicznym (w tym inne leki przeciwdepresyjne o działaniu serotoninergicznym, amfetaminy, tryptany).¹⁰

Specjalne środki ostrożności

Leki wydłużające odstęp QT – jednoczesne stosowanie sertraliny z lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi i antybiotykami) może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia arytmii komorowych (np. torsade de pointes).¹¹

Lit – badania wykazały, że jednoczesne podawanie sertraliny i litu może nasilać drżenia, co wskazuje na możliwość interakcji farmakodynamicznej. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków wskazane jest właściwe monitorowanie pacjentów.¹²

Fenytoina – długotrwałe stosowanie sertraliny w dawce 200 mg/dobę nie powoduje klinicznie istotnego hamowania metabolizmu fenytoiny. Niemniej jednak, ze względu na doniesienia o silnym wpływie fenytoiny na organizm pacjentów stosujących sertralinę, zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny na początku leczenia sertraliną w celu odpowiedniego dostosowania dawki. Ponadto, fenytoina jako induktor CYP3A4 może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.¹³

Metamizol – jednoczesne stosowanie metamizolu (induktora enzymów metabolizujących, w tym CYP2B6 i CYP3A4) z sertraliną może prowadzić do zmniejszenia stężenia sertraliny w osoczu, co potencjalnie obniża skuteczność kliniczną. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych leków oraz odpowiednie monitorowanie odpowiedzi klinicznej i/lub poziomu leku.¹⁴

Tryptany – po wprowadzeniu sertraliny do obrotu opisywano rzadkie przypadki osłabienia, nadmiernej odpowiedzi ruchowej, braku koordynacji, dezorientacji, lęku i pobudzenia podczas jednoczesnego stosowania sertraliny i sumatryptanu. Objawy zespołu serotoninowego mogą również występować po zastosowaniu innych leków z tej samej klasy (tryptany). Jeżeli jednoczesne stosowanie sertraliny i tryptanów jest klinicznie uzasadnione, wskazana jest ścisła obserwacja pacjenta.¹⁵

Warfaryna – jednoczesne stosowanie sertraliny w dawce 200 mg/dobę i warfaryny powoduje niewielkie, ale istotne statystycznie wydłużenie czasu protrombinowego, co w rzadkich przypadkach może wpływać na wartość INR. Z tego względu czas protrombinowy powinien być badany przed rozpoczęciem i po zakończeniu leczenia sertraliną.¹⁶

Inne klinicznie istotne interakcje

Cymetydyna – powoduje znaczny spadek klirensu sertraliny, choć kliniczne znaczenie tych zmian nie zostało w pełni określone.¹⁷

Atenolol i digoksyna – sertralina nie wykazuje wpływu na zdolność atenololu do blokowania receptorów beta-adrenergicznych. Nie zaobserwowano również interakcji między sertraliną podawaną w dawce 200 mg/dobę a digoksyną.¹⁸

Leki wpływające na czynność płytek – podczas jednoczesnego stosowania sertraliny z lekami wpływającymi na czynność płytek (np. NLPZ, kwas acetylosalicylowy, tyklopidyna) lub innymi lekami mogącymi zwiększać ryzyko krwawień, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na potencjalne zwiększone ryzyko krwawień.¹⁹

Substancje blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – leki z grupy SSRI, w tym sertralina, mogą zmniejszać aktywność cholinoesterazy w osoczu, co wydłuża działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe wywierane przez miwakurium i inne substancje o podobnym działaniu.²⁰

Interakcje z udziałem cytochromu P450

Sertralina może działać jako łagodny lub umiarkowany inhibitor cytochromu CYP2D6. Badania interakcji prowadzone podczas długotrwałego podawania sertraliny w dawce 50 mg/dobę wykazały umiarkowany wzrost (średnio o 23-37%) stężenia dezypraminy (markera aktywności CYP2D6) w stanie stacjonarnym.²¹

Istotne klinicznie interakcje mogą wystąpić z innymi substratami CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:

• Leki przeciwarytmiczne klasy 1C (np. propafenon, flekainid)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Typowe leki przeciwpsychotyczne

Te interakcje są szczególnie istotne przy stosowaniu większych dawek sertraliny.²²

Sertralina nie hamuje aktywności izoenzymów CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2 w stopniu klinicznie istotnym, co potwierdzono w badaniach interakcji in vivo z użyciem odpowiednich substratów dla tych enzymów.²³

Interakcje z sokiem grejpfrutowym i inhibitorami CYP3A4

Spożywanie trzech szklanek soku grejpfrutowego na dobę prowadzi do zwiększenia stężenia sertraliny w osoczu o około 100%, co wykazano w badaniu ośmiu zdrowych Japończyków. Z tego powodu należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia sertraliną.²⁴

Na podstawie interakcji z sokiem grejpfrutowym, nie można wykluczyć, że jednoczesne stosowanie sertraliny i silnych inhibitorów CYP3A4 (np. inhibitorów proteazy, ketokonazolu, itrakonazolu, pozakonazolu, worykonazolu, klarytromycyny, telitromycyny, nefazodonu) może spowodować nasilenie ekspozycji na sertralinę. Dotyczy to również umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 (np. aprepitantu, erytromycyny, flukonazolu, werapamilu, diltiazemu). Zaleca się unikanie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 podczas leczenia sertraliną.²⁵

Induktory CYP3A4

Nie można wykluczyć, że induktory CYP3A4 (np. fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca zwyczajnego, ryfampicyna) mogą powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu, co potencjalnie może prowadzić do zmniejszenia jej skuteczności terapeutycznej.²⁶

Osoby z wolnym metabolizmem CYP2C19

Stężenie sertraliny w osoczu jest zwiększone o około 50% u osób z wolnym metabolizmem z udziałem CYP2C19 w porównaniu z osobami z szybkim metabolizmem. Nie można wykluczyć występowania interakcji z silnymi inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazolem, lanzoprazolem, pantoprazolem, rabeprazolem, fluoksetyną, fluwoksaminą).²⁷

Interakcje sertraliny z alkoholem

Chociaż badania wykazały, że sertralina w dawce 200 mg/dobę nie nasilała działania alkoholu na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych, to jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia sertraliną jest zdecydowanie odradzane.²⁸

Alkohol, jako substancja działająca depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), może nasilać niektóre działania niepożądane sertraliny, takie jak:

• Senność i zaburzenia koordynacji ruchowej
• Zawroty głowy
• Zaburzenia koncentracji i uwagi
• Spowolnienie czasu reakcji

Ponadto, spożywanie alkoholu podczas leczenia lekami przeciwdepresyjnymi może teoretycznie zmniejszać ich skuteczność terapeutyczną oraz zwiększać ryzyko pogorszenia nastroju i nasilenia objawów depresyjnych. Dlatego też, pomimo braku bezpośrednich dowodów na nasilone interakcje farmakodynamiczne, zaleca się całkowitą abstynencję alkoholową w trakcie farmakoterapii sertraliną.

Tabela interakcji sertraliny z innymi lekami