Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Sertralina Krka

Podczas leczenia produktem Sertralina Krka należy zachować szczególną ostrożność, uwzględniając szereg potencjalnych zagrożeń i sytuacji klinicznych wymagających dodatkowego nadzoru. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące najważniejszych ostrzeżeń związanych ze stosowaniem tego leku.¹

Zespół serotoninowy

U pacjentów przyjmujących sertralinę istnieje ryzyko rozwoju potencjalnie zagrażających życiu objawów zespołu serotoninowego lub złośliwego zespołu neuroleptycznego. Ryzyko to znacząco wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, takich jak:

• inne leki przeciwdepresyjne o działaniu serotoninergicznym
• pochodne amfetaminy
• tryptany
• leki wpływające na metabolizm serotoniny (w tym inhibitory MAO, np. błękit metylenowy)
• leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy
• opioidy (w tym buprenorfina)

Pacjenta należy ściśle obserwować pod kątem objawów zespołu serotoninowego lub złośliwego zespołu neuroleptycznego.²

Zmiana leczenia na sertralinę

Doświadczenia kliniczne dotyczące optymalnego momentu zmiany terapii z innych leków przeciwdepresyjnych, przeciwobsesyjnych lub z grupy SSRI na sertralinę są ograniczone. Podczas takiej zmiany konieczne jest zachowanie ostrożności i odpowiednia ocena medyczna, szczególnie w przypadku zmiany z leków długo działających, takich jak fluoksetyna.³

Interakcje z innymi lekami serotoninergicznymi

Jednoczesne stosowanie sertraliny z innymi lekami nasilającymi działanie neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego wymaga szczególnej ostrożności. Do tej grupy należą:

• pochodne amfetaminy
• tryptofan
• fenfluramina
• agoniści 5-HT
• preparaty ziołowe zawierające dziurawiec (Hypericum perforatum)

W miarę możliwości należy unikać jednoczesnego stosowania tych preparatów z sertraliną ze względu na ryzyko interakcji farmakodynamicznych.⁴

Wydłużenie odstępu QTc/częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes

Po wprowadzeniu sertraliny do obrotu raportowano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes (TdP). Szczegółowe badania QTc przeprowadzone na zdrowych ochotnikach wykazały statystycznie istotny związek między ekspozycją na sertralinę a wydłużeniem odstępu QTc. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak:

• choroby serca
• hipokaliemia lub hipomagnezemia
• dodatni wywiad rodzinny w kierunku wydłużenia odstępu QTc
• rzadkoskurcz
• jednoczesne stosowanie leków powodujących wydłużenie odstępu QTc

⁵

Hipomania lub mania

U niewielkiego odsetka pacjentów leczonych sertraliną i innymi lekami przeciwdepresyjnymi lub przeciwobsesyjnymi obserwowano objawy manii lub hipomanii. U pacjentów z manią/hipomanią w wywiadzie konieczne jest zachowanie ostrożności oraz ścisła obserwacja lekarska. W przypadku wejścia pacjenta w fazę maniakalną sertralinę należy odstawić.⁶

Schizofrenia

U pacjentów ze schizofrenią może dojść do nasilenia objawów psychotycznych po zastosowaniu sertraliny.⁷

Napady padaczkowe

Podczas terapii sertraliną istnieje ryzyko wystąpienia napadów padaczkowych. Zalecenia obejmują:

• unikanie stosowania sertraliny u pacjentów z niestabilną padaczką
• ścisłe monitorowanie pacjentów z padaczką kontrolowaną
• odstawienie leku u każdego pacjenta, u którego wystąpią napady padaczkowe

⁸

Samobójstwo, myśli samobójcze i pogorszenie objawów klinicznych

Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczenia i prób samobójczych. Ryzyko to utrzymuje się do czasu osiągnięcia znaczącej poprawy klinicznej. Ponieważ poprawa może nie nastąpić przez kilka pierwszych tygodni leczenia lub dłużej, pacjenci wymagają ścisłej obserwacji. Doświadczenia kliniczne wskazują, że ryzyko samobójstwa może zwiększyć się we wczesnym etapie powrotu do zdrowia.⁹

Inne zaburzenia psychiczne, w których stosowana jest sertralina, również mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zachowań samobójczych. Dodatkowo mogą one współistnieć z dużą depresją. Dlatego podczas leczenia takich pacjentów należy zachować takie same środki ostrożności jak u osób z dużą depresją.¹⁰

Szczególnie narażeni na zachowania samobójcze są:

• pacjenci z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie
• pacjenci przejawiający przed rozpoczęciem leczenia znacznego stopnia skłonności samobójcze
• pacjenci w wieku poniżej 25 lat (metaanaliza badań klinicznych wykazała zwiększone ryzyko zachowań samobójczych w porównaniu z placebo w tej grupie wiekowej)

¹¹

W trakcie leczenia, szczególnie na początku terapii i przy zmianach dawki, pacjentów należy ściśle obserwować. Pacjentów i ich opiekunów trzeba uprzedzić o konieczności zwracania uwagi na każdy objaw klinicznego nasilenia choroby, zachowania lub myśli samobójcze oraz nietypowe zmiany w zachowaniu, a w razie ich wystąpienia – o potrzebie natychmiastowego kontaktu z lekarzem.¹²

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Sertraliny nie należy stosować u pacjentów poniżej 18 roku życia, z wyjątkiem dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi. W badaniach klinicznych zaobserwowano, że u dzieci i młodzieży częściej niż w grupie placebo występowały:

• zachowania samobójcze (myśli i próby samobójcze)
• wrogość (szczególnie agresja, zachowania buntownicze, przejawy gniewu)

¹³

W przypadku podjęcia decyzji o leczeniu, pacjent wymaga ścisłej obserwacji pod kątem objawów samobójczych. Dostępne są ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa długotrwałego stosowania sertraliny u dzieci i młodzieży w aspekcie wzrostu, dojrzewania płciowego oraz rozwoju poznawczego i behawioralnego. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano kilka przypadków opóźnienia wzrostu i dojrzewania, choć ich związek przyczynowo-skutkowy z leczeniem nie został w pełni wyjaśniony. Lekarz powinien regularnie kontrolować stan zdrowia dzieci i młodzieży leczonych długotrwale, aby wykryć ewentualne nieprawidłowości wzrostu i rozwoju.¹⁴

Nieprawidłowe krwawienie/krwotok

Podczas stosowania leków z grupy SSRI raportowano przypadki nieprawidłowych krwawień, w tym:

• krwawienia skórne (wybroczyny i plamica)
• krwawienia z przewodu pokarmowego
• krwawienia ginekologiczne, nawet prowadzące do zgonu

¹⁵

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki wpływające niekorzystnie na czynność płytek krwi, takie jak:

• antykoagulanty
• nietypowe leki przeciwpsychotyczne
• fenotiazyny
• większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
• kwas acetylosalicylowy
• niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

Podobną ostrożność zaleca się u osób z zaburzeniami krzepnięcia w wywiadzie. Leki z grupy SSRI i SNRI mogą również zwiększać ryzyko krwotoku poporodowego.¹⁶

Hiponatremia

Podczas leczenia sertraliną oraz innymi lekami z grup SSRI i SNRI może wystąpić hiponatremia, prawdopodobnie jako konsekwencja zespołu niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Opisywano przypadki zmniejszenia stężenia sodu w surowicy poniżej 110 mmol/l.¹⁷

Grupy pacjentów szczególnie narażone na hiponatremię:

• osoby w podeszłym wieku
• pacjenci przyjmujący leki diuretyczne
• pacjenci przyjmujący inne leki zmniejszające objętość płynów

¹⁸

U pacjentów z objawową hiponatremią należy rozważyć odstawienie sertraliny i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne. Objawy hiponatremii obejmują:

• ból głowy
• trudności z koncentracją
• zaburzenia pamięci
• splątanie
• osłabienie
• zaburzenia równowagi mogące powodować upadki

¹⁹

W cięższych lub bardziej nagłych przypadkach mogą wystąpić:

• omamy
• omdlenia
• drgawki
• śpiączka
• zatrzymanie oddechu
• zgon

²⁰

Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia sertralin?

Objawy odstawienia występują często, szczególnie przy gwałtownym zaprzestaniu leczenia. W badaniach klinicznych częstość zgłaszanych reakcji odstawienia wynosiła 23% u pacjentów odstawiających sertralinę w porównaniu z 12% u osób kontynuujących leczenie.²¹

Najczęściej zgłaszane objawy odstawienia to:

• zawroty głowy
• zaburzenia czucia (w tym parestezje)
• zaburzenia snu (w tym bezsenność i intensywne sny)
• pobudzenie lub lęk
• nudności i/lub wymioty
• drżenie mięśni
• bóle głowy

²²

Nasilenie objawów odstawienia jest zwykle łagodne do umiarkowanego, choć u niektórych pacjentów może być ciężkie. Objawy te występują zazwyczaj w ciągu pierwszych kilku dni po przerwaniu leczenia. Odnotowano także bardzo rzadkie przypadki objawów odstawienia u pacjentów, którzy przypadkowo pominęli dawkę. Na ogół objawy ustępują samoistnie w ciągu dwóch tygodni, ale u niektórych pacjentów mogą utrzymywać się dłużej (2-3 miesiące lub nawet dłużej).²³

W związku z ryzykiem wystąpienia objawów odstawienia, przed całkowitym zaprzestaniem leczenia zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez okres kilku tygodni lub miesięcy, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.²⁴

Akatyzja (niepokój psychoruchowy)

Stosowanie sertraliny wiąże się z ryzykiem wystąpienia akatyzji – stanu charakteryzującego się subiektywnym odczuwaniem nieprzyjemnego lub przykrego niepokoju wraz z niemożnością siedzenia lub stania w jednym miejscu. Akatyzja najczęściej pojawia się w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia. U pacjentów, u których wystąpią takie objawy, zwiększanie dawki leku może być szkodliwe.²⁵

Zaburzenia czynności wątroby

Sertralina jest w znacznym stopniu metabolizowana w wątrobie. Badania farmakokinetyczne wykazały, że u pacjentów z łagodną i wyrównaną marskością wątroby następuje:

• wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji
• około trzykrotne zwiększenie wartości AUC i stężenia maksymalnego (Cmax) w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby

²⁶

Nie zaobserwowano istotnych różnic w wiązaniu sertraliny z białkami osocza między tymi grupami pacjentów. Podczas stosowania leku u osób z chorobami wątroby należy zachować ostrożność. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy rozważyć zastosowanie mniejszych dawek lub wydłużenie odstępu między kolejnymi dawkami. Sertralina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.²⁷

Zaburzenia czynności nerek

Ponieważ sertralina jest znacząco metabolizowana w wątrobie, tylko niewielka część niezmienionego leku jest wydalana przez nerki. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek o różnym nasileniu (klirens kreatyniny od 10 do 60 ml/min) parametry farmakokinetyczne po podaniu wielokrotnym (AUC0–24 i Cmax) nie różniły się istotnie od wartości obserwowanych u osób z prawidłową czynnością nerek. Dlatego dawkowanie sertraliny nie wymaga korygowania w zależności od stopnia niewydolności nerek.²⁸

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

W badaniach klinicznych uczestniczyło ponad 700 pacjentów w podeszłym wieku (>65 lat). Schemat i częstość działań niepożądanych w tej grupie były podobne jak u młodszych pacjentów. Należy jednak pamiętać, że leki z grup SSRI i SNRI, w tym sertralina, mogą wiązać się z większym ryzykiem klinicznie istotnej hiponatremii u osób starszych, które mogą być bardziej podatne na to powikłanie.^Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą leczenie lekami z grupy SSRI może wpływać na kontrolę glikemii. W niektórych przypadkach konieczne może być dostosowanie dawki insuliny i/lub doustnych leków przeciwcukrzycowych.³⁰

Leczenie elektrowstrząsami

Nie przeprowadzono badań klinicznych określających ryzyko lub korzyści związane z jednoczesnym stosowaniem elektrowstrząsów i sertraliny.³¹

Sok grejpfrutowy

Nie zaleca się podawania sertraliny jednocześnie z sokiem grejpfrutowym ze względu na możliwość interakcji.³²

Nieprawidłowości dotyczące badań przesiewowych

U pacjentów przyjmujących sertralinę opisywano przypadki fałszywie dodatnich wyników immunologicznych testów przesiewowych na obecność benzodiazepin w moczu. Jest to spowodowane brakiem swoistości tych testów. Fałszywie dodatnich wyników można się spodziewać jeszcze przez kilka dni po zakończeniu terapii sertraliną. Testy potwierdzające, wykorzystujące bardziej specyficzne metody takie jak chromatografia gazowa lub spektrometria mas, pozwalają na odróżnienie sertraliny od benzodiazepin.³³

Jaskra z zamkniętym kątem przesączania

Leki z grupy SSRI, w tym sertralina, mogą wpływać na wielkość źrenicy, powodując jej rozszerzenie. Rozszerzenie źrenicy może prowadzić do:

• zwężenia kąta oka
• wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego
• rozwoju jaskry z zamkniętym kątem przesączania

Ryzyko to jest szczególnie istotne u pacjentów z czynnikami predysponującymi. Należy zachować ostrożność podczas stosowania sertraliny u osób z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania lub jaskrą w wywiadzie.³⁴

Zaburzenia czynności seksualnych

Leki z grup SSRI i SNRI, w tym sertralina, mogą powodować zaburzenia czynności seksualnych. Zgłaszano przypadki długotrwałych zaburzeń seksualnych, w których objawy utrzymywały się pomimo przerwania leczenia tymi preparatami.³⁵

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Sertralina Krka zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.³⁶