Interakcje leku
Septanest z adrenaliną 1:100 000 (40 mg + 0,01 mg)/ml

Septanest z adrenaliną, zawierający artykainę i adrenalinę, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne istotne w praktyce stomatologicznej. Artykajna wykazuje addycyjne działanie toksyczne z innymi miejscowo działającymi środkami znieczulającymi, co wymaga nieprzekraczania maksymalnej łącznej dawki. Ponadto, środki uspokajające (benzodiazepiny, opioidy) nasilają depresję OUN, co wymaga redukcji dawki znieczulenia. Adrenalina może wchodzić w interakcje z lekami takimi jak halotan (ryzyko ciężkiej arytmii komorowej), beta-adrenolityki (propranolol, nadolol – ryzyko wzrostu ciśnienia i bradykardii), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina – ryzyko ciężkiego nadciśnienia), inhibitory COMT i MAO (ryzyko zaburzeń rytmu i przełomu nadciśnieniowego), a także sympatykomimetyczne leki obkurczające naczynia (np. kokaina, amfetamina – ryzyko toksycznego działania adrenergicznego). W przypadku tych interakcji zaleca się zmniejszenie dawki Septanestu i ścisły nadzór medyczny, a w niektórych sytuacjach konsultację z anestezjologiem.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W praktyce stomatologicznej, rozumienie interakcji lekowych jest kluczowym elementem bezpieczeństwa terapeutycznego podczas stosowania produktu leczniczego Septanest z adrenaliną. Interakcje te dotyczą zarówno artykainy (substancji znieczulającej), jak i adrenaliny (składnika obkurczającego naczynia krwionośne), które mogą wchodzić w reakcje z wieloma grupami leków, wpływając na skuteczność i bezpieczeństwo zabiegu.1

Interakcje z artykainą

Artykajna, jako substancja aktywna Septanest z adrenaliną, może wchodzić w istotne interakcje z następującymi grupami leków:

Inne miejscowo działające środki znieczulające

Działanie toksyczne miejscowych środków znieczulających ma charakter addycyjny, co oznacza, że toksyczność się sumuje. Przy jednoczesnym stosowaniu kilku leków z tej grupy, należy zwrócić szczególną uwagę, aby łączna dawka wszystkich podawanych miejscowo działających środków znieczulających nie przekraczała maksymalnej zalecanej dawki poszczególnych leków.2

Środki uspokajające

Leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (np. benzodiazepiny, opioidy) mogą wchodzić w interakcje z artykainą. W przypadku stosowania środków uspokajających w celu zmniejszenia lęku pacjenta, należy zastosować zmniejszone dawki środków znieczulających. Wynika to z faktu, że miejscowo działające środki znieczulające, podobnie jak środki uspokajające, wykazują działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co w skojarzeniu może dawać efekt addycyjny i potęgować działanie obu grup leków.3

Interakcje z adrenaliną

Adrenalina, jako składnik o działaniu naczyniokurczącym w preparacie Septanest, może wchodzić w interakcje z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej ostrożności w ich stosowaniu:

Halotenowe wziewne środki znieczulające

Leki takie jak halotan mogą powodować uwrażliwienie serca na arytmogenne działanie katecholamin. Podczas jednoczesnego stosowania z adrenaliną istnieje ryzyko wystąpienia ciężkiej arytmii komorowej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie zmniejszonych dawek Septanestu z adrenaliną. Przed podaniem miejscowego środka znieczulającego podczas znieczulenia ogólnego, wskazane jest skonsultowanie się z anestezjologiem.4

Środki blokujące postganglionowe neurony adrenergiczne

Leki takie jak guanadrel, guanetydyna i alkaloidy rauwolfii mogą nasilać odpowiedź na adrenergiczne środki zwężające naczynia krwionośne. W przypadku jednoczesnego stosowania z adrenaliną istnieje ryzyko nadciśnienia oraz innych działań niepożądanych ze strony układu krążenia. Zaleca się stosowanie zmniejszonych dawek Septanestu z adrenaliną pod ścisłym nadzorem medycznym oraz z uważną aspiracją.5

Nieselektywne beta-adrenolityki

Leki takie jak propranolol, nadolol mogą w interakcji z adrenaliną prowadzić do zwiększenia ciśnienia krwi i zwiększenia ryzyka bradykardii. Z tego powodu zaleca się stosowanie zmniejszonych dawek Septanestu z adrenaliną.6

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

Leki takie jak amitryptylina, dezypramina, imipramina, nortryptylina, maprotylina i protryptylina mogą zwiększać ryzyko ciężkiego nadciśnienia przy jednoczesnym stosowaniu z adrenaliną. W takich przypadkach zaleca się zmniejszenie dawki i częstości stosowania Septanestu z adrenaliną.7

Inhibitory COMT

Inhibitory metylotransferazy katecholowej (np. entakapon, tolkapon) mogą powodować zaburzenia rytmu, przyspieszenie czynności serca i wahania ciśnienia krwi przy jednoczesnym stosowaniu z adrenaliną. Pacjentom przyjmującym inhibitory COMT należy podawać zmniejszoną ilość adrenaliny w znieczuleniu stomatologicznym.8

Inhibitory MAO

Zarówno A-selektywne (np. moklobemid), jak i nieselektywne (np. fenelzyna, tranylcypromina, linezolid) inhibitory monoaminooksydazy mogą nasilać działanie adrenaliny, co prowadzi do ryzyka przełomu nadciśnieniowego. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania tych środków, należy zmniejszyć dawkę i częstość podawania Septanestu z adrenaliną; produkt należy stosować pod ścisłym nadzorem medycznym.9

Leki powodujące zaburzenia rytmu serca

Leki przeciwarytmiczne, takie jak digitalina, chinidyna, zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca przy jednoczesnym podawaniu pacjentom adrenaliny. Z tego powodu podawaną dawkę Septanestu z adrenaliną należy zmniejszyć. Zaleca się uważną aspirację przed podaniem produktu leczniczego.10

Środki kurczące macicę

Pochodne sporyszu (np. metysergid, ergotamina, ergonowina) mogą wykazywać addycyjne lub synergistyczne działanie z adrenaliną, powodując wzrost ciśnienia krwi i (lub) odpowiedź niedokrwienną. W takich przypadkach Septanest z adrenaliną należy stosować pod ścisłym nadzorem medycznym.11

Sympatykomimetyczne leki obkurczające naczynia krwionośne

Leki takie jak kokaina, amfetamina, fenylefryna, pseudoefedryna, oksymetazolina mogą wchodzić w interakcje z adrenaliną, zwiększając ryzyko toksycznego działania adrenergicznego. Jeśli w ciągu ostatnich 24 godzin stosowano jakikolwiek sympatykomimetyczny lek obkurczający naczynia krwionośne, zaleca się odłożenie planowanego leczenia stomatologicznego.12

Fenotiazyny

Fenotiazyny i inne neuroleptyki mogą powodować niedociśnienie tętnicze z powodu możliwego zahamowania działania adrenaliny. Z tego powodu należy zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących te leki.13

Interakcje z alkoholem

Alkohol etylowy (etanol) wykazuje działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, podobnie jak artykajna. Jednoczesne spożycie alkoholu i podanie środka znieczulającego miejscowo może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na OUN, zwiększając ryzyko wystąpienia sedacji, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i problemów z koordynacją ruchową.

Ponadto, alkohol może wpływać na metabolizm artykainy w wątrobie, potencjalnie przedłużając jej działanie lub zmieniając profil bezpieczeństwa. Alkohol może również wchodzić w interakcje z adrenaliną zawartą w preparacie, zwiększając ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego, takich jak wahania ciśnienia krwi czy zaburzenia rytmu serca.

Z tych powodów zaleca się:

  • Unikanie spożywania alkoholu przez co najmniej 24 godziny przed planowanym zabiegiem stomatologicznym z zastosowaniem znieczulenia miejscowego
  • Powstrzymanie się od spożywania alkoholu przez co najmniej 24 godziny po zabiegu
  • Poinformowanie pacjenta o zwiększonym ryzyku działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu alkoholu i znieczulenia miejscowego

W przypadku pacjentów z historią nadużywania alkoholu lub chorobami wątroby, należy rozważyć zmniejszenie dawki Septanestu z adrenaliną ze względu na potencjalnie zmieniony metabolizm leku.

Tabela interakcji lekowych

Grupa leków Przykłady Mechanizm interakcji Potencjalne skutki Poziom ważności interakcji Zalecenia
Inne miejscowo działające środki znieczulające Lignokaina, bupiwakaina, mepiwakaina Addycyjne działanie toksyczne Zwiększone ryzyko toksyczności OUN i układu sercowo-naczyniowego Wysoki Nie przekraczać maksymalnej łącznej dawki wszystkich zastosowanych środków znieczulających
Środki uspokajające Benzodiazepiny, opioidy Addycyjne działanie depresyjne na OUN Nasilona sedacja, depresja oddechowa Wysoki Zmniejszyć dawkę środka znieczulającego
Halotenowe wziewne środki znieczulające Halotan Uwrażliwienie serca na katecholaminy Ciężka arytmia komorowa Wysoki Zmniejszyć dawkę, konsultacja z anestezjologiem
Środki blokujące postganglionowe neurony adrenergiczne Guanadrel, guanetydyna, alkaloidy rauwolfii Nasilenie odpowiedzi na adrenergiczne środki zwężające naczynia Nadciśnienie, inne działania na układ krążenia Średni Zmniejszyć dawkę, ścisły nadzór medyczny, uważna aspiracja
Nieselektywne beta-adrenolityki Propranolol, nadolol Interakcja z adrenaliną Zwiększenie ciśnienia krwi, bradykardia Średni Zmniejszyć dawkę
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne Amitryptylina, dezypramina, imipramina, nortryptylina, maprotylina, protryptylina Nasilenie działania adrenaliny Ciężkie nadciśnienie Wysoki Zmniejszyć dawkę i częstość stosowania
Inhibitory COMT Entakapon, tolkapon Wpływ na metabolizm katecholamin Zaburzenia rytmu, tachykardia, wahania ciśnienia krwi Średni Zmniejszyć ilość adrenaliny
Inhibitory MAO Moklobemid, fenelzyna, tranylcypromina, linezolid Nasilenie działania adrenaliny Przełom nadciśnieniowy Wysoki Zmniejszyć dawkę i częstość stosowania, ścisły nadzór medyczny
Leki przeciwarytmiczne Digitalina, chinidyna Interakcja z adrenaliną Zaburzenia rytmu serca Wysoki Zmniejszyć dawkę, uważna aspiracja
Środki kurczące macicę Metysergid, ergotamina, ergonowina Addycyjne lub synergistyczne działanie z adrenaliną Wzrost ciśnienia krwi, odpowiedź niedokrwienna Średni Ścisły nadzór medyczny
Sympatykomimetyczne leki obkurczające naczynia krwionośne Kokaina, amfetamina, fenylefryna, pseudoefedryna, oksymetazolina Nasilenie działania adrenergicznego Toksyczne działanie adrenergiczne Wysoki Odłożyć zabieg, jeśli stosowano w ciągu ostatnich 24h
Fenotiazyny i inne neuroleptyki Pochodne fenotiazyny Zahamowanie działania adrenaliny Niedociśnienie tętnicze Niski Stosować ostrożnie
Alkohol Etanol Addycyjne działanie depresyjne na OUN, potencjalny wpływ na metabolizm leku Nasilona sedacja, zaburzenia równowagi, potencjalne zaburzenia rytmu serca Średni Unikać spożycia 24h przed i po zabiegu
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl