Przedawkowanie
Septanest z adrenaliną 1:100 000 (40 mg + 0,01 mg)/ml

Przedawkowanie leku Septanest z adrenaliną

Przedawkowanie środka miejscowo znieczulającego, jakim jest Septanest z adrenaliną 1:100 000 (40 mg + 0,01 mg)/ml, może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Znajomość objawów, mechanizmów i postępowania w przypadku przedawkowania jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta w praktyce stomatologicznej.¹

Rodzaje przedawkowania

Przedawkowanie środka miejscowo znieczulającego może wystąpić jako:²

• Przedawkowanie bezwzględne – podanie zbyt dużej dawki leku
• Przedawkowanie względne, które może wynikać z:
  • Niezamierzonego wstrzyknięcia do naczynia krwionośnego
  • Nieprawidłowo szybkiego wchłonięcia do krążenia układowego
  • Opóźnionego metabolizmu i eliminacji leku

Istotną różnicą między tymi typami przedawkowania jest czas pojawienia się objawów. W przypadku przedawkowania względnego objawy toksyczne pojawiają się zazwyczaj w ciągu pierwszych minut po podaniu. Natomiast przy przedawkowaniu bezwzględnym objawy mogą wystąpić później, a ich moment pojawienia się zależy od miejsca wstrzyknięcia.³

Objawy przedawkowania

W sytuacji przedawkowania (zarówno bezwzględnego, jak i względnego) początkowa faza pobudzenia może być przejściowa lub nie wystąpić w ogóle. Pierwsze objawy mogą mieć charakter depresyjny wobec ośrodkowego układu nerwowego, objawiając się sennością, która może przechodzić w utratę przytomności i zatrzymanie oddechu.⁴

Objawy przedawkowania można podzielić na te związane z artykainą i adrenaliną:

Objawy przedawkowania artykainy

Objawy te zależą od dawki i charakteryzują się stopniowym nasileniem objawów neurologicznych, naczyniowych, oddechowych, a w końcowej fazie – objawów kardiologicznych:⁵

• Objawy neurologiczne: stan przedomdleniowy, omdlenie, ból głowy, niepokój, pobudzenie, stan splątania, dezorientacja, zawroty głowy (uczucie oszołomienia), drżenie, stupor, głęboka depresja OUN, utrata przytomności, śpiączka, drgawki (w tym napad toniczno-kloniczny), zaburzenia mowy (np. dyzartria, słowotok), zawroty głowy, zaburzenia równowagi
• Objawy oczne: rozszerzenie źrenic, niewyraźne widzenie, zaburzenia akomodacji
• Objawy naczyniowe: bladość (miejscowa, regionalna, uogólniona)
• Objawy oddechowe: bezdech (zatrzymanie oddechu), spowolnienie oddechu, przyspieszenie oddechu, ziewanie, depresja oddechowa
• Działanie toksyczne na serce: zatrzymanie krążenia, depresja mięśnia sercowego

Warto podkreślić, że kwasica metaboliczna nasila działania toksyczne miejscowego znieczulenia.⁶

Objawy przedawkowania adrenaliny

Podobnie jak w przypadku artykainy, objawy przedawkowania adrenaliny również zależą od dawki i mają stopniowo narastający charakter:⁷

• Objawy neurologiczne: niepokój, pobudzenie, stan przedomdleniowy, omdlenie
• Objawy naczyniowe: bladość (miejscowa, regionalna, uogólniona)
• Objawy oddechowe: bezdech (zatrzymanie oddechu), spowolnienie oddechu, przyspieszenie oddechu, depresja oddechowa
• Działanie toksyczne na serce: zatrzymanie krążenia, depresja mięśnia sercowego

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Właściwe przygotowanie i szybkie działanie są kluczowe w przypadku przedawkowania Septanestu z adrenaliną:⁸

1. Przygotowanie sprzętu resuscytacyjnego – przed rozpoczęciem znieczulenia należy upewnić się, że dostępny jest sprzęt do resuscytacji i odpowiednie leki umożliwiające natychmiastowe leczenie stanów nagłych dotyczących dróg oddechowych i układu krążenia.
2. Ocena ciężkości objawów – stopień ciężkości objawów przedawkowania powinien skłonić lekarza do wdrożenia odpowiedniego protokołu postępowania, zwłaszcza w zakresie zabezpieczenia dróg oddechowych i wspomagania oddechu.⁹
3. Monitorowanie stanu pacjenta – po każdym wstrzyknięciu środka miejscowo znieczulającego konieczne jest monitorowanie stanu przytomności pacjenta.¹⁰
4. Natychmiastowe przerwanie wstrzykiwania – w przypadku wystąpienia ostrego działania toksycznego należy natychmiast przerwać wstrzykiwanie środka miejscowo znieczulającego.¹¹
5. Zmiana pozycji pacjenta – w razie potrzeby należy ułożyć pacjenta w pozycji na plecach.
6. Leczenie objawów ze strony OUN – objawy takie jak drgawki czy depresja OUN wymagają natychmiastowego udrożnienia dróg oddechowych, wspomagania oddechu oraz podania leków przeciwdrgawkowych.¹²
7. Optymalizacja podaży tlenu – zapewnienie optymalnej podaży tlenu, wspomaganie oddechu i krążenia oraz leczenie kwasicy mogą zapobiec zatrzymaniu akcji serca.¹³
8. Leczenie depresji układu krążenia – w przypadku niedociśnienia tętniczego czy bradykardii należy rozważyć zastosowanie płynów dożylnych, środków obkurczających naczynia krwionośne i/lub środków inotropowych. U dzieci dawki powinny być dostosowane do wieku i masy ciała.¹⁴
9. Natychmiastowa resuscytacja krążeniowo-oddechowa – w przypadku zatrzymania krążenia należy natychmiast rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową.¹⁵

Informacje o produkcie

Septanest z adrenaliną 1:100 000 jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym:¹⁶

• 40 mg artykainy chlorowodorku i 10 mikrogramów adrenaliny (w postaci adrenaliny winianu) w 1 ml roztworu do wstrzykiwań
• Każdy wkład z 1,7 ml roztworu zawiera 68 mg artykainy chlorowodorku i 17 mikrogramów adrenaliny (w postaci adrenaliny winianu)

Produkt zawiera również substancje pomocnicze o znanym działaniu, w tym sodu pirosiarczyn (E223), sodu chlorek, sodu wodorotlenek oraz 0,76 mg sodu na 1 ml roztworu (1,29 mg/1,7 ml).¹⁷