Przeciwwskazania
Rytmonorm 3,5 mg/ml

Przeciwwskazania stosowania leku Rytmonorm

Rytmonorm w postaci roztworu do wstrzykiwań (3,5 mg/ml) zawierający propafenonu chlorowodorek jest przeciwwskazany w wielu stanach klinicznych związanych zarówno z nadwrażliwością na składniki preparatu, jak i współistniejącymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi oraz innymi jednostkami chorobowymi ¹.

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (propafenonu chlorowodorek) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w produkcie ².

Zespół Brugadów

Rytmonorm jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym zespołem Brugadów. Jest to rzadki zespół arytmogenny, w którym podanie propafenonu może nasilić objawy i zwiększyć ryzyko nagłego zgonu sercowego ³.

Strukturalne choroby serca

Rytmonorm nie powinien być stosowany u pacjentów z istotną klinicznie strukturalną chorobą serca, szczególnie w następujących przypadkach ⁴:

• Przebyty zawał mięśnia sercowego w okresie krótszym niż 3 miesiące – ze względu na zwiększone ryzyko proarytmicznego działania leku w okresie gojenia i remodelingu mięśnia sercowego ⁵
• Niewyrównana zastoinowa niewydolność serca z frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 35% – propafenon może nasilać objawy niewydolności serca poprzez ujemne działanie inotropowe ⁶
• Wstrząs kardiogenny – z wyjątkiem wstrząsu wywołanego niemiarowością, który może stanowić wskazanie do podania leku ⁷

Zaburzenia przewodzenia i rytmu serca

Ze względu na własności elektrofizjologiczne propafenonu, lek jest przeciwwskazany w następujących zaburzeniach przewodzenia ⁸:

• Objawowa ciężka bradykardia – podanie propafenonu może nasilić zwolnienie rytmu serca i prowadzić do zatrzymania krążenia ⁹
• Zaburzenia czynności węzła zatokowego – propafenon może upośledzać automatyzm węzła zatokowego, co może prowadzić do nasilenia bradykardii lub pauz zatokowych ¹⁰
• Zaburzenia przewodzenia przedsionkowego – w takich przypadkach propafenon może nasilać istniejące opóźnienie przewodzenia ¹¹
• Blok przedsionkowo-komorowy II° lub wyższego stopnia – przy braku wszczepionego stymulatora serca ¹²
• Blok odnóg pęczka Hisa lub blok dystalny – u pacjentów bez wszczepionego stymulatora serca ¹³

Ciężkie niedociśnienie tętnicze

Pacjenci z ciężkim niedociśnieniem tętniczym nie powinni otrzymywać propafenonu, ponieważ lek ten może powodować dalsze obniżenie ciśnienia tętniczego na skutek działania inotropowo ujemnego oraz rozszerzającego naczynia obwodowe ¹⁴.

Zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej

Przeciwwskazaniem do podania leku Rytmonorm są objawy zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, zwłaszcza zaburzenia metabolizmu potasu. Hipo- lub hiperkaliemia mogą znacząco modyfikować działanie elektrofizjologiczne propafenonu i zwiększać ryzyko wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes ¹⁵.

Ciężka obturacyjna choroba płuc

Pacjenci z ciężką obturacyjną chorobą płuc (POChP, ciężka astma oskrzelowa) nie powinni otrzymywać propafenonu ze względu na właściwości beta-adrenolityczne leku, które mogą nasilać obturację dróg oddechowych i prowadzić do zaostrzenia choroby podstawowej ¹⁶.

Miastenia

Miastenia (myasthenia gravis) stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania propafenonu. Lek może nasilać osłabienie mięśni poprzez działanie podobne do leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co może prowadzić do przełomu miastenicznego ¹⁷.

Jednoczesne stosowanie rytonawiru

Jednoczesne stosowanie rytonawiru i propafenonu jest przeciwwskazane ze względu na silne hamowanie metabolizmu propafenonu przez rytonawir (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6), co może prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia propafenonu w surowicy i ryzyka poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu serca ¹⁸.

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Poza wymienionymi powyżej bezwzględnymi przeciwwskazaniami, lekarz powinien zachować szczególną ostrożność i rozważyć odradzenie stosowania Rytmonormu w następujących przypadkach:

Brak możliwości odpowiedniego monitorowania

Należy odradzić podawanie leku w warunkach, gdzie niemożliwe jest odpowiednie monitorowanie elektrokardiograficzne, zwłaszcza przy pierwszej dawce lub zmianie dawkowania propafenonu. Dotyczy to szczególnie pacjentów z zaburzeniami przewodzenia lub zaawansowaną chorobą serca ¹⁹.

Ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby

Pacjenci z zaawansowaną niewydolnością nerek lub znacznym upośledzeniem funkcji wątroby powinni unikać stosowania propafenonu, ponieważ może dochodzić do kumulacji leku z powodu zaburzeń metabolizmu i wydalania, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych ²⁰.

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z wielochorobowością lub z wieloma czynnikami ryzyka kardiologicznego, należy rozważyć odradzenie stosowania Rytmonormu, gdyż ryzyko działań niepożądanych, w tym proarytmicznych, jest u nich znacznie większe ²¹.

Jednoczesne stosowanie innych leków antyarytmicznych

Należy odradzić równoczesne stosowanie Rytmonormu z innymi lekami antyarytmicznymi ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, szczególnie arytmii. Propafenon może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, modyfikując ich stężenie w surowicy lub doznając zmian własnej farmakokinetyki ²².

Bezobjawowe zaburzenia elektrolitowe

Nawet bezobjawowe zaburzenia elektrolitowe, szczególnie hipokaliemia, hipomagnezemia czy hiponatremia, powinny być skorygowane przed rozpoczęciem leczenia propfenonem. Zaleca się kontrolę stężenia elektrolitów w surowicy przed podaniem leku ²³.