Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ze względu na główny wpływ kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, podczas jej jednoczesnego stosowania z innymi lekami oddziałującymi na OUN, jak również z alkoholem, należy zachować szczególną ostrożność. Podobnie należy postępować u pacjentów przyjmujących leki o działaniu przeciwcholinergicznym (przeciwmuskarynowym).¹

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm kwetiapiny odbywa się głównie za pośrednictwem enzymu cytochromu P450 (CYP) 3A4. Badania interakcji u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny (25 mg) z ketokonazolem, silnym inhibitorem CYP3A4, powoduje pięcio- do ośmiokrotny wzrost AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane. Nie zaleca się również spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną.²

Badania stosowania wielokrotnych dawek kwetiapiny u pacjentów wykazały, że jednoczesne przyjmowanie karbamazepiny (induktor enzymów wątrobowych) znacząco zwiększa klirens kwetiapiny. Wzrost klirensu prowadzi do zmniejszenia ekspozycji na kwetiapinę średnio do około 13% ekspozycji obserwowanej podczas monoterapii, aczkolwiek u niektórych pacjentów efekt może być bardziej wyraźny. W wyniku tej interakcji może nastąpić obniżenie stężenia kwetiapiny w osoczu, co może negatywnie wpływać na skuteczność leczenia.³

Podobnie, jednoczesne stosowanie fenytoiny (inny induktor enzymów mikrosomalnych) prowadzi do znacznego zwiększenia klirensu kwetiapiny, nawet o około 450%. U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe, kwetiapinę należy stosować tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko związane z odstawieniem induktora. Wszelkie zmiany w stosowaniu induktora powinny być wprowadzane stopniowo, a jeśli to konieczne, lek indukujący należy zastąpić innym, który nie wykazuje takich właściwości (np. walproinian sodu).⁴

Farmakokinetyka kwetiapiny nie ulega istotnym zmianom podczas jednoczesnego stosowania z:

• lekami przeciwdepresyjnymi: imipraminą (inhibitor CYP2D6) lub fluoksetyną (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6)⁵
• lekami przeciwpsychotycznymi: rysperydonem i haloperydolem⁶
• cymetydyną⁷

Jednoczesne stosowanie kwetiapiny i tiorydazyny prowadzi do zwiększenia klirensu kwetiapiny o około 70%.⁸

Farmakokinetyka soli litu nie ulega zmianom przy jednoczesnym podawaniu z kwetiapiną. Jednakże w randomizowanym 6-tygodniowym badaniu z zastosowaniem litu i kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu w porównaniu z placebo i kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu u dorosłych pacjentów z ostrą manią, zaobserwowano większą częstość występowania objawów pozapiramidowych (szczególnie drżenia), senności oraz przyrostu masy ciała w grupie otrzymującej dodatkowe leczenie litem, w porównaniu z grupą otrzymującą placebo.⁹

Podczas jednoczesnego stosowania walproinianu sodu i kwetiapiny ich farmakokinetyka nie zmienia się w stopniu istotnym klinicznie. Retrospektywne badanie u dzieci i młodzieży przyjmujących walproinian, kwetiapinę lub oba te leki jednocześnie wykazało większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie leczonej schematem skojarzonym niż w grupach monoterapii.¹⁰

Nie przeprowadzono badań interakcji z powszechnie stosowanymi produktami leczniczymi działającymi na układ sercowo-naczyniowy. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą wywoływać zaburzenia gospodarki elektrolitowej lub wydłużać odstęp QT.¹¹

Interakcje wpływające na wyniki badań diagnostycznych

U pacjentów przyjmujących kwetiapinę zgłaszano przypadki fałszywie dodatnich wyników badań w kierunku metadonu i tricyklicznych leków przeciwdepresyjnych przy zastosowaniu metod immunoenzymatycznych. W przypadku wątpliwości dotyczących wyników oznaczeń przesiewowych wykonywanych tą metodą, zaleca się ich potwierdzenie odpowiednią metodą chromatograficzną.¹²

Interakcje kwetiapiny z alkoholem

Ze względu na działanie kwetiapiny głównie na ośrodkowy układ nerwowy, jednoczesne spożywanie alkoholu może prowadzić do nasilenia efektów sedatywnych i depresyjnych OUN. Alkohol może wzmacniać działanie uspokajające kwetiapiny, co może skutkować:

• Zwiększonym ryzykiem nadmiernej sedacji i senności¹³
• Pogorszeniem funkcji poznawczych i psychomotorycznych
• Zwiększonym ryzykiem zaburzeń koordynacji
• Możliwym nasileniem działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego

Pacjentom przyjmującym kwetiapinę należy zdecydowanie odradzać spożywanie alkoholu ze względu na możliwość wystąpienia nasilonych działań niepożądanych związanych z OUN oraz potencjalnie niebezpiecznych interakcji. Należy poinformować pacjentów, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny i alkoholu może znacząco wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Tabela interakcji kwetiapiny z innymi lekami

Należy pamiętać, że ze względu na mechanizm działania kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, zachowanie szczególnej ostrożności jest konieczne przy jednoczesnym stosowaniu z wszelkimi substancjami o działaniu depresyjnym na OUN, w tym z lekami przeciwbólowymi, uspokajającymi, nasennymi oraz alkoholem.¹⁴