Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Questax XR 50 mg

Wpływ kwetiapiny na płodność, ciążę i laktację

Lek Questax XR (kwetiapina) wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią. Personel medyczny powinien dokładnie omówić z pacjentką potencjalne korzyści i ryzyka związane z terapią, uwzględniając zarówno stan kliniczny pacjentki, jak i dostępne dane naukowe dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku.¹

Stosowanie kwetiapiny w czasie ciąży

Obecne dane na temat stosowania kwetiapiny w okresie ciąży są umiarkowane pod względem ilościowym (od 300 do 1000 udokumentowanych przypadków ciąż). Obejmują one zarówno indywidualne raporty, jak i badania obserwacyjne. Analiza tych danych nie wskazuje jednoznacznie na zwiększone ryzyko wystąpienia wad rozwojowych spowodowanych stosowaniem kwetiapiny. Należy jednak podkreślić, że na podstawie wszystkich dostępnych danych nie można sformułować ostatecznego wniosku dotyczącego bezpieczeństwa.²

Pierwszy trymestr ciąży

Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ kwetiapiny na reprodukcję. Z tego powodu, stosując lek u kobiet w pierwszym trymestrze ciąży, należy dokładnie rozważyć stosunek potencjalnych korzyści terapeutycznych do możliwego ryzyka dla rozwijającego się płodu.³

Trzeci trymestr ciąży

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży. Noworodki, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym kwetiapinę) w ostatnim trymestrze ciąży, są narażone na występowanie działań niepożądanych po porodzie. Obserwowane objawy mogą obejmować:⁴

• Objawy pozapiramidowe – zaburzenia ruchowe wynikające z wpływu leku na układ nerwowy
• Objawy odstawienia – związane z nagłym przerwaniem ekspozycji na lek po porodzie

Kliniczne manifestacje tych zaburzeń u noworodków mogą obejmować:⁵

• Pobudzenie psychoruchowe – wzmożona aktywność ruchowa i niepokój
• Hipertonia – zwiększone napięcie mięśniowe
• Hipotonia – obniżone napięcie mięśniowe
• Drżenia – mimowolne rytmiczne ruchy
• Senność – nadmierna potrzeba snu lub trudności z utrzymaniem czuwania
• Niewydolność oddechowa – zaburzenia w prawidłowym funkcjonowaniu układu oddechowego
• Zaburzenia przyjmowania pokarmu – trudności w karmieniu noworodka

Objawy te mogą charakteryzować się różnym nasileniem i czasem utrzymywania się po porodzie. Z tego powodu noworodki, których matki przyjmowały kwetiapinę w trzecim trymestrze ciąży, wymagają szczególnie uważnego monitorowania po urodzeniu.⁶

Karmienie piersią

Dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są bardzo ograniczone. Dostępne publikacje wskazują, że wydzielanie leku do mleka przy stosowaniu dawek terapeutycznych wydaje się być zmienne. Precyzyjne określenie ilości leku przenikającego do mleka jest trudne ze względu na brak szczegółowych danych.⁷

W przypadku konieczności stosowania kwetiapiny u kobiety karmiącej piersią, lekarz powinien rozważyć dwie możliwości:

1. Przerwanie karmienia piersią – gdy terapia kwetiapiną jest niezbędna dla matki
2. Przerwanie terapii kwetiapiną – gdy karmienie piersią jest uznane za kluczowe dla dziecka

Decyzja powinna być podjęta indywidualnie, po dokładnym rozważeniu korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia kwetiapiną dla matki.⁸

Wpływ na płodność

Wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi nie został dotąd kompleksowo oceniony w badaniach klinicznych. Badania przedkliniczne na szczurach wykazały efekty związane z podwyższonym stężeniem prolaktyny – hormonu odpowiedzialnego m.in. za wytwarzanie mleka i regulację funkcji reprodukcyjnych. Należy jednak zaznaczyć, że mechanizmy obserwowane u szczurów nie mają bezpośredniego przełożenia na fizjologię człowieka.⁹

Informując pacjentkę o wpływie Questax XR na płodność, należy zwrócić uwagę na brak ostatecznych danych dotyczących ludzi oraz podkreślić, że wyniki badań na zwierzętach nie zawsze odzwierciedlają mechanizmy występujące u człowieka.¹⁰