Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Olfen 100 SR

Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego diklofenaku sodowego, substancji czynnej preparatu Olfen 100 SR, opiera się na szeregu badań obejmujących farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki tych badań nie wykazały szczególnych zagrożeń dla człowieka związanych ze stosowaniem leku w dawkach terapeutycznych ¹.

Badania toksyczności i farmakologii bezpieczeństwa

Konwencjonalne badania farmakologiczne bezpieczeństwa oraz badania toksyczności po wielokrotnym podaniu diklofenaku nie wykazały istotnych zagrożeń w kontekście jego stosowania klinicznego. Badania te obejmowały standardowe protokoły oceny bezpieczeństwa, które są wymagane przed wprowadzeniem substancji leczniczej do obrotu ².

Potencjał genotoksyczny i karcynogenny

Badania oceniające potencjał genotoksyczny oraz karcynogenny diklofenaku nie dostarczyły dowodów na istnienie szczególnych zagrożeń dla pacjentów. Standardowe testy genotoksyczności, w tym testy mutacji genowych i aberracji chromosomowych, dały wyniki negatywne. Podobnie, długoterminowe badania potencjału rakotwórczego nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów związanego ze stosowaniem diklofenaku ³.

Badania teratogenności

W standardowych badaniach przedklinicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) nie stwierdzono działania teratogennego diklofenaku. Dostępne dane nie wskazują na potencjał diklofenaku do wywoływania wad rozwojowych u płodu podczas ekspozycji w okresie organogenezy ⁴.

Wpływ na rozród i rozwój potomstwa

Badania przedkliniczne wykazały, że diklofenak nie wpływa znacząco na zdolności reprodukcyjne szczurów. Jedynie minimalne działanie na płód obserwowano przy dawkach toksycznych dla organizmu matki. Rozwój przedporodowy, okołoporodowy i poporodowy potomstwa nie był zaburzony w przypadku stosowania dawek nietoksycznych dla matki ⁵.

Jednakże, podobnie jak w przypadku innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), zaobserwowano specyficzne efekty farmakologiczne przy stosowaniu wysokich dawek diklofenaku:

• Hamowanie owulacji u królików ⁶
• Zaburzenia implantacji i tworzenia łożyska u szczurów ⁷
• Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u szczurów w ciąży ⁸

Efekty przy dawkach toksycznych dla organizmu matki

W badaniach na szczurach, przy dawkach toksycznych dla organizmu matki, zaobserwowano następujące działania niepożądane związane z reprodukcją i rozwojem płodu:

• Dystocja (zaburzenia porodu) ⁹
• Wydłużenie czasu trwania ciąży ¹⁰
• Zmniejszona przeżywalność płodów ¹¹
• Wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu ¹²

Farmakologiczne konsekwencje inhibicji syntezy prostaglandyn

Należy zaznaczyć, że obserwowane w badaniach przedklinicznych niewielkie działania diklofenaku na parametry reprodukcji i porodu, w tym zwężenie przewodu tętniczego płodu, są farmakologicznymi konsekwencjami mechanizmu działania wszystkich inhibitorów syntezy prostaglandyn. Działania te są charakterystyczne dla całej klasy NLPZ, a nie specyficzne wyłącznie dla diklofenaku ¹³.

Te farmakologiczne efekty stanowią podstawę przeciwwskazań dotyczących stosowania diklofenaku (w tym preparatu Olfen 100 SR) w trzecim trymestrze ciąży, jak również zalecenia ostrożności przy stosowaniu leku u kobiet planujących ciążę lub w pierwszym i drugim trymestrze ciąży ¹⁴.