Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Izoniazyd, jako substancja aktywna produktu leczniczego Nidrazid, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami oraz niektórymi składnikami pokarmów. Jest to związane głównie z jego wpływem na enzymy cytochromu P450, które uczestniczą w metabolizmie wielu leków. Izoniazyd hamuje aktywność tych enzymów, co może prowadzić do zmiany stężenia i działania leków metabolizowanych przez ten układ enzymatyczny.¹

Podczas terapii izoniazydem może być konieczne dostosowanie dawek innych stosowanych równocześnie leków, szczególnie na początku leczenia lub przy jego zakończeniu, aby utrzymać ich optymalną koncentrację terapeutyczną we krwi.²

Interakcje z innymi lekami przeciwgruźliczymi

Jednoczesne stosowanie ryfampicyny z izoniazydem znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia działania hepatotoksycznego. Jest to spowodowane indukcją enzymów wątrobowych przez ryfampicynę, co wpływa na metabolizm izoniazydu.³

Kwas p-aminosalicylowy może podwyższać stężenie izoniazydu w osoczu i wydłużać jego okres półtrwania w fazie eliminacji. Mechanizm tej interakcji polega na konkurencyjnym wiązaniu z enzymami acetylującymi.⁴

Warto zauważyć, że jednoczesne podawanie innych leków przeciwgruźliczych z izoniazydem ogranicza występowanie oporności prątków na leczenie. Nie stwierdzono występowania krzyżowej oporności między izoniazydem i innymi lekami przeciwgruźliczymi, takimi jak ryfampicyna czy etambutol.⁵

Interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm wątrobowy

Silne induktory enzymów wątrobowych, takie jak barbiturany, mogą przyspieszać metabolizm izoniazydu, co prowadzi do zmniejszenia jego stężenia w osoczu. Z tego względu nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych leków podczas terapii izoniazydem.⁶

Z drugiej strony, izoniazyd hamuje metabolizm wątrobowy wielu leków, co może nasilać ich działanie i toksyczność. Dotyczy to szczególnie:

• Leków przeciwpadaczkowych – fenytoiny, prymidonu, kwasu walproinowego, karbamazepiny, etosuksymidu⁷
• Doustnych leków przeciwzakrzepowych⁸
• Niektórych pochodnych benzodiazepin⁹
• Teofiliny – izoniazyd może zwiększać jej stężenie w osoczu¹⁰

Izoniazyd może również zmniejszać stężenie niektórych leków przeciwgrzybiczych, takich jak ketokonazol i itrakonazol w osoczu.¹¹

Długotrwałe stosowanie izoniazydu przed zabiegiem chirurgicznym może przedłużać działanie alfentanylu poprzez hamowanie enzymów wątrobowych.¹²

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

U pacjentów zakażonych HIV może wystąpić zwiększone ryzyko dystalnej neuropatii czuciowej przy jednoczesnym przyjmowaniu izoniazydu oraz stawudyny.¹³

Jednoczesne przyjmowanie zalcytabiny z izoniazydem powoduje podwójne zwiększenie klirensu nerkowego u osób zakażonych HIV.¹⁴

Interakcje z innymi grupami leków

Prednizolon może powodować obniżenie stężenia izoniazydu w osoczu.¹⁵

Środki znieczulenia ogólnego mogą zwiększać hepatotoksyczność izoniazydu.¹⁶

Leki zobojętniające kwas solny w żołądku, zawierające glin, zmniejszają wchłanianie izoniazydu. Z tego powodu zaleca się przyjmowanie izoniazydu co najmniej 1 godzinę przed zażyciem leków zobojętniających.¹⁷

Jednoczesne stosowanie cykloseryny i disulfiramu może zwiększać toksyczność w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.¹⁸

Pirydoksyna (witamina B6) zmniejsza działanie toksyczne izoniazydu. Podczas leczenia izoniazydem zaleca się jednoczesne stosowanie pirydoksyny, gdyż w trakcie terapii większymi dawkami leku może wystąpić niedobór witaminy B6 w organizmie, co może prowadzić do zwiększenia częstości występowania niektórych działań niepożądanych.¹⁹

Interakcje z alkoholem

Alkohol nasila toksyczność izoniazydu, w tym szczególnie jego hepatotoksyczność. Wpływ nadmiernego spożycia alkoholu (stężenie w osoczu 1 g/l utrzymujące się przez 12 godzin) na metabolizm izoniazydu (300 mg/dzień przez 2 dni) badano u 10 zdrowych ochotników w kontrolowanym badaniu w układzie naprzemiennym. Wyniki wskazują, że jednorazowe spożycie alkoholu nie modyfikowało metabolizmu izoniazydu ani jego metabolitu, acetylo izoniazydu.²⁰

Jednakże metabolizm izoniazydu może być zwiększony u osób długotrwale spożywających alkohol, choć mechanizm tego działania nie został dokładnie poznany. W trakcie stosowania izoniazydu kategorycznie nie należy spożywać napojów alkoholowych.²¹

Interakcje z pokarmami

Izoniazyd wykazuje działanie hamujące monoaminooksydazę, co może prowadzić do interakcji z pokarmami zawierającymi tyraminę, takimi jak sery czy czerwone wino.²²

Ponadto, izoniazyd może hamować oksydazę diaminową, co skutkuje nadmierną odpowiedzią organizmu na pokarmy zawierające histaminę. Reakcja ta może objawiać się bólem głowy, poceniem się, kołataniem serca, uderzeniami krwi do głowy czy niedociśnieniem. Wśród pokarmów zawierających histaminę wymienia się bonito, tuńczyka i inne ryby tropikalne.²³

Pacjenci leczeni izoniazydem powinni unikać spożywania pokarmów zawierających tyraminę i histaminę.²⁴

Tabela interakcji leku Nidrazid