Przedawkowanie
Nidrazid 100 mg

Przedawkowanie izoniazydu stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się w ciągu 30 minut do 3 godzin od przyjęcia leku. Toksyczność wynika z deplecji pirydoksyny (witamina B6) i kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), co prowadzi do napadów drgawkowych i skurczów mięśni. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się ciężką kwasicę metaboliczną (obniżone pH i wodorowęglany), acetonurię oraz hiperglikemię. Objawy kliniczne dzielą się na wczesne (nudności, wymioty, zawroty głowy, dyzartria, ataksja, omamy wzrokowe, wysypka) oraz późne, obejmujące niewydolność oddechową, depresję OUN, ciężkie napady padaczkowe oporne na standardowe leczenie oraz zaburzenia metaboliczne.

Przedawkowanie izoniazydu

Przedawkowanie izoniazydu jest poważnym stanem klinicznym, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania mogą wystąpić stosunkowo szybko po przyjęciu leku – w czasie od 30 minut do 3 godzin po zażyciu nadmiernej dawki.1

Mechanizm toksyczności

Toksyczność izoniazydu wynika głównie z jego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Izoniazyd zmniejsza stężenie pirydoksyny (witaminy B6), a następnie również kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), co prowadzi do skurczów mięśni i napadów drgawkowych.2 W badaniach laboratoryjnych charakterystyczne dla przedawkowania izoniazydu są: ciężka kwasica metaboliczna, acetonuria oraz hiperglikemia.3

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania izoniazydu można podzielić na wczesne i późne, w zależności od nasilenia zatrucia i czasu od ekspozycji.4

Kategoria objawów Objawy kliniczne Charakterystyka Czas wystąpienia
Objawy wczesne Nudności Mdłości, uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu 30 minut – 3 godziny od zażycia
Wymioty Mogą być uporczywe
Zawroty głowy Zaburzenia równowagi, uczucie wirowania
Niewyraźne mówienie Dyzartria, zaburzenia artykulacji
Niewyraźne widzenie Zaburzenia ostrości wzroku
Ataksja Zaburzenia koordynacji ruchowej
Omamy wzrokowe W tym widzenie w jasnych kolorach oraz dziwnych wzorów
Wysypka skórna Różnorodne zmiany skórne
Objawy znacznego przedawkowania Niewydolność oddechowa Zaburzenia czynności oddechowej, duszność Rozwijają się w miarę postępu zatrucia
Depresja OUN Przechodząca szybko z osłupienia depresyjnego w głęboką śpiączkę
Ciężkie napady padaczkowe Oporne na standardowe leczenie przeciwdrgawkowe
Skurcze mięśni Wynikające z niedoboru GABA
Zaburzenia laboratoryjne Ciężka kwasica metaboliczna Obniżenie pH krwi, zmniejszenie stężenia wodorowęglanów Widoczne w badaniach laboratoryjnych
Acetonuria Obecność ciał ketonowych w moczu
Hiperglikemia Podwyższony poziom glukozy we krwi

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania izoniazydu wymaga kompleksowego podejścia i powinno obejmować następujące działania:5

  1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – jak najszybsze usunięcie niewchłoniętego jeszcze leku:
    • Płukanie żołądka – szczególnie efektywne we wczesnej fazie zatrucia
    • Podanie węgla aktywowanego – w celu zmniejszenia wchłaniania leku z przewodu pokarmowego
  2. Leczenie przyczynowe:
    • Dożylne podawanie pirydoksyny (witaminy B6) w dawce odpowiadającej dawce przyjętego izoniazydu – jest to kluczowy element terapii przedawkowania
  3. Kontrola drgawek:
    • Dożylne podawanie diazepamu w celu kontroli skurczów mięśni i napadów drgawkowych6
  4. Korekcja zaburzeń metabolicznych:
    • Korygowanie kwasicy metabolicznej za pomocą wodorowęglanu sodu7
  5. Metody eliminacji pozaustrojowej – w ciężkich przypadkach:
    • Hemodializa – metoda z wyboru w ciężkich zatruciach
    • Alternatywnie: dializa otrzewnowa i diureza wymuszona (gdy hemodializa jest niedostępna)8

Należy podkreślić, że dla izoniazydu nie jest znana swoista odtrutka poza pirydoksyną, która może przeciwdziałać neurologicznym objawom przedawkowania.9 Rokowanie w przypadku przedawkowania izoniazydu zależy od przyjętej dawki, czasu od zatrucia do wdrożenia leczenia oraz indywidualnych czynników pacjenta. Szybka interwencja medyczna znacząco poprawia rokowanie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl