Właściwości farmakodynamiczne
Mitomycin Accord 20 mg

Właściwości farmakodynamiczne mitomycyny

Mitomycyna jest antybiotykiem cytostatycznym należącym do grupy związków alkilujących, stosowanym w leczeniu przeciwnowotworowym. Zgodnie z klasyfikacją ATC przypisano jej kod L01DC03, co klasyfikuje ją w grupie farmakoterapeutycznej innych antybiotyków cytostatycznych. Mitomycyna stanowi substancję izolowaną z bakterii Streptomyces caespitosus, która wykazuje silne działanie przeciwnowotworowe¹.

Mechanizm aktywacji

Warto podkreślić, że mitomycyna występuje początkowo w postaci farmakologicznie nieczynnej. Aktywacja tej substancji do aktywnej formy następuje szybko, poprzez dwa główne mechanizmy:

• przy fizjologicznym pH w obecności NADPH w surowicy
• wewnątrzkomórkowo w niemal wszystkich komórkach organizmu (z wyjątkiem mózgu)

Lek nie przenika przez barierę krew-mózg, co ogranicza jego dystrybucję do tkanki mózgowej.²

Struktura chemiczna i mechanizm działania

Po aktywacji mitomycyna przekształca się w trójfunkcyjny związek alkilujący. Trzy alkilujące rodniki, które odpowiadają za cytotoksyczne działanie leku, pochodzą z następujących grup chemicznych:

• grupy chinonowej
• grupy azyrydynowej
• grupy uretanowej

³

Główny mechanizm działania przeciwnowotworowego mitomycyny polega na alkilowaniu DNA, z towarzyszącym mu hamowaniem syntezy DNA. W mniejszym stopniu lek wpływa również na RNA komórkowe. Efektywność działania mitomycyny na poziomie komórkowym wykazuje korelację z stopniem uszkodzenia DNA – w komórkach opornych na działanie leku obserwuje się mniejszy stopień uszkodzenia materiału genetycznego w porównaniu z komórkami wrażliwymi.⁴

Selektywność działania

Podobnie jak inne związki alkilujące, mitomycyna charakteryzuje się selektywnością w stosunku do cyklu komórkowego. Komórki proliferujące (dzielące się) są znacznie bardziej wrażliwe na cytotoksyczne działanie mitomycyny niż komórki w fazie spoczynkowej G0. Właściwość ta jest kluczowa dla względnej selektywności terapeutycznej w stosunku do szybko dzielących się komórek nowotworowych.⁵

Generacja wolnych rodników

Dodatkowym mechanizmem cytotoksyczności mitomycyny jest uwalnianie wolnych rodników nadtlenkowych. Zjawisko to jest szczególnie nasilone przy stosowaniu wyższych dawek leku. Wolne rodniki powodują uszkodzenia DNA prowadzące do pęknięć nici kwasu deoksyrybonukleinowego. Ten mechanizm cytotoksyczności wiąże się ze swoistym narządowo profilem działań niepożądanych mitomycyny, co jest istotne w kontekście monitorowania bezpieczeństwa terapii.⁶