Specjalne ostrzeżenia
Mitomycin Accord

Mitomycin Accord, dostępny w dawkach 10 mg i 20 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, charakteryzuje się znaczną mielotoksycznością, co wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami mielotoksycznymi lub radioterapią. Hamowanie czynności szpiku kostnego może ujawniać się z opóźnieniem, osiągając szczyt po 4-6 tygodniach, a długotrwałe stosowanie prowadzi do kumulacji toksyczności. Mitomycynę należy podawać wyłącznie dożylnie, do dużych żył kończyn górnych, unikając podawania pozażylnie, które powoduje rozległą martwicę tkanek. W przypadku wynaczynienia zaleca się natychmiastowe ostrzyknięcie 8,4% roztworem dwuwęglanu sodu, następnie deksametazonem (4 mg) oraz podanie 200 mg witaminy B6 do krążenia ogólnego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z obniżoną odpornością lub skłonnością do krwawień.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Mitomycin Accord

Mitomycin Accord (10 mg lub 20 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji lub do pęcherza moczowego) wymaga zastosowania szeregu środków ostrożności ze względu na profil bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące niebezpieczeństw i środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas leczenia pacjentów tym lekiem.1

Toksyczność szpikowa i kumulacja działań niepożądanych

Ze względu na toksyczny wpływ mitomycyny na szpik kostny, inne metody leczenia o działaniu mielotoksycznym (zwłaszcza chemioterapia i radioterapia) należy stosować ze szczególną ostrożnością, aby zminimalizować ryzyko addytywnego hamowania czynności szpiku kostnego.2

Długotrwałe stosowanie mitomycyny może prowadzić do kumulacji działań toksycznych na szpik kostny. Objawy zahamowania czynności szpiku kostnego często pojawiają się z opóźnieniem, osiągając największe nasilenie po 4-6 tygodniach. Kumulują się po długotrwałym stosowaniu produktu i często wymagają indywidualnego dostosowania dawkowania.3

Prawidłowa technika podawania dożylnego

Niezwykle istotne jest, aby Mitomycin Accord podawać wyłącznie drogą dożylną. Pozażylne wstrzyknięcie produktu leczniczego prowadzi do rozległej martwicy tkanek mających kontakt z lekiem. W celu zapobieżenia martwicy należy przestrzegać następujących zaleceń:4

  • Wstrzyknięcia wykonywać wyłącznie do dużych żył w obrębie kończyn górnych – zapewnia to lepsze rozcieńczenie leku i zmniejsza ryzyko wynaczynienia5
  • Nie podawać leku bezpośrednio do żyły, lecz do linii dożylnej, przez którą w danym momencie prawidłowo i bezpiecznie podawany jest wlew – zmniejsza to ryzyko wynaczynienia i bezpośredniego kontaktu leku ze ścianą naczynia6
  • Przed usunięciem kaniuli po podaniu leku do żyły centralnej należy ją przez kilka minut przepłukać za pomocą wlewu, aby usunąć resztki mitomycyny – zapobiega to kontaktowi pozostałości leku z tkankami podczas wyjmowania kaniuli7

Postępowanie w przypadku wynaczynienia

W przypadku wynaczynienia mitomycyny zaleca się następujące postępowanie:8

  1. Natychmiastowe ostrzyknięcie miejsca wynaczynienia 8,4% roztworem dwuwęglanu sodu – neutralizuje to działanie leku i zmniejsza uszkodzenie tkanek
  2. Następnie wstrzyknięcie 4 mg deksametazonu – redukuje odpowiedź zapalną
  3. Wstrzyknięcie do krążenia ogólnego 200 mg witaminy B6 – może wspomagać regenerację uszkodzonych tkanek

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku wymagają szczególnej uwagi, ponieważ wydolność ich narządów wewnętrznych jest często fizjologicznie obniżona. Może to powodować przedłużającą się depresję szpiku kostnego, dlatego mitomycynę w tej grupie pacjentów należy podawać ze szczególną ostrożnością, ściśle monitorując stan pacjenta.9

Szczególną ostrożność należy również zachować u pacjentów z nasileniem choroby zakaźnej lub skłonnością do krwawień, ze względu na immunosupresyjne i mielotoksyczne działanie mitomycyny.10

Działania niepożądane wymagające odstawienia leku

Stosowanie mitomycyny należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia:1112

  • Objawów ze strony układu oddechowego, które nie wynikają z choroby podstawowej – działania toksyczne na układ oddechowy zwykle dobrze reagują na leczenie glikokortykosteroidami
  • Objawów hemolizy – wskazujących na uszkodzenie czerwonych krwinek
  • Objawów niewydolności nerek (nefrotoksyczności) – mitomycyna może uszkadzać funkcję nerek

Mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna

Przy dawkach przekraczających 30 mg/m² powierzchni ciała opisywano przypadki mikroangiopatycznej niedokrwistości hemolitycznej. Zaleca się ścisłe monitorowanie czynności nerek. Z najnowszych danych wynika, że właściwym postępowaniem w celu usunięcia kompleksów immunologicznych, które prawdopodobnie odgrywają istotną rolę w wywoływaniu tych objawów, jest wykonanie próby leczenia białkiem A gronkowca złocistego.13

Ryzyko rozwoju białaczki

U pacjentów leczonych jednocześnie mitomycyną i innymi lekami przeciwnowotworowymi opisywano przypadki białaczki ostrej (w części przypadków poprzedzonej fazą przedbiałaczkową) oraz zespołu mielodysplastycznego. Dlatego konieczne jest monitorowanie parametrów hematologicznych zarówno podczas, jak i po zakończeniu leczenia.14

Szczepienia podczas terapii mitomycyną

Zastosowanie szczepionek zawierających żywe wirusy (np. szczepionka przeciwko żółtej febrze) zwiększa ryzyko zakażeń i innych działań niepożądanych, takich jak krowianka zgorzelinowa i krowianka uogólniona u pacjentów z obniżoną odpornością, jak ma to miejsce podczas leczenia mitomycyną. Dlatego podczas terapii mitomycyną nie wolno podawać szczepionek zawierających żywe wirusy.15

Zaleca się także zachowanie ostrożności przy stosowaniu szczepionek zawierających żywe wirusy również po zakończeniu chemioterapii i nie podawanie ich wcześniej niż 3 miesiące od przyjęcia ostatniej dawki chemioterapii.16

Ochrona personelu medycznego

Mitomycyna to substancja mutagenna i potencjalnie rakotwórcza dla człowieka. Podczas przygotowywania i podawania leku nie wolno dopuszczać do kontaktu produktu leczniczego ze skórą i błonami śluzowymi. Personel powinien stosować odpowiednie środki ochrony osobistej (rękawiczki, fartuchy, maski, okulary ochronne).17

Zalecane badania kontrolne i środki bezpieczeństwa

Przed rozpoczęciem leczenia mitomycyną należy wykonać następujące badania:18

Czas wykonania Rodzaj badania Cel
Przed rozpoczęciem leczenia Morfologia krwi obwodowej Ocena wyjściowych parametrów hematologicznych
Badania czynnościowe układu oddechowego W przypadku podejrzenia niewydolności oddechowej
Oznaczenie parametrów czynnościowych nerek Wykluczenie niewydolności nerek
Oznaczenie parametrów czynnościowych wątroby Wykluczenie niewydolności wątroby
W trakcie leczenia Regularne oznaczanie morfologii krwi obwodowej Monitorowanie mielotoksyczności
Ścisłe monitorowanie czynności nerek Wczesne wykrycie nefrotoksyczności

W trakcie stosowania leczenia konieczne jest:19

  • Regularne oznaczanie morfologii krwi obwodowej – umożliwia wczesne wykrycie toksyczności hematologicznej i odpowiednie dostosowanie dawki
  • Ścisłe monitorowanie czynności nerek – wczesne wykrycie nefrotoksyczności pozwala na szybką interwencję

Ze względu na potencjalną toksyczność mitomycyny wobec różnych układów organizmu, szczególnie mielotoksyczność i nefrotoksyczność, ścisłe monitorowanie pacjenta przed, w trakcie i po leczeniu jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl