Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Mirtazapina, substancja czynna leku Mirzaten Q-Tab, może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma grupami leków. Podczas terapii należy szczególnie monitorować pacjentów przyjmujących równocześnie inne preparaty, ze względu na możliwość wystąpienia potencjalnie niebezpiecznych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą wzajemnego oddziaływania substancji czynnych na poziomie mechanizmów działania, które mogą prowadzić do nasilenia lub osłabienia efektów terapeutycznych lub zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.²

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie mirtazapiny z inhibitorami MAO. Należy zachować okres wymywania wynoszący co najmniej dwa tygodnie między zakończeniem stosowania inhibitorów MAO a rozpoczęciem leczenia mirtazapiną. Analogicznie, po zakończeniu terapii mirtazapiną należy odczekać około dwóch tygodni przed włączeniem inhibitorów MAO.³

Leki serotoninergiczne – podobnie jak w przypadku selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jednoczesne stosowanie mirtazapiny z substancjami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego. Do tej grupy leków należą:⁴

• L-tryptofan
• Tryptany (leki przeciwmigrenowe)
• Buprenorfina
• Tramadol
• Linezolid
• Błękit metylenowy
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Wenlafaksyna
• Sole litu
• Preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

Przy stosowaniu tych leków w połączeniu z mirtazapiną wymagana jest szczególna ostrożność i dokładna obserwacja pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego.⁵

Leki o działaniu sedatywnym – mirtazapina może nasilać działanie uspokajające benzodiazepin i innych leków sedatywnych, szczególnie:⁶

• Leków przeciwpsychotycznych
• Antagonistów receptora H₁ (leków przeciwhistaminowych)
• Opioidów

Podczas jednoczesnego stosowania powyższych leków z mirtazapiną zalecana jest ostrożność i ewentualna modyfikacja dawkowania.⁷

Doustne antykoagulanty – mirtazapina w dawce 30 mg raz na dobę może powodować niewielkie, ale istotne statystycznie zwiększenie wartości INR (International Normalized Ratio) u pacjentów leczonych warfaryną. Przy większych dawkach mirtazapiny ten efekt może być silniej wyrażony, dlatego zaleca się ścisłe monitorowanie INR u pacjentów przyjmujących jednocześnie warfarynę i mirtazapinę.⁸

Leki wydłużające odstęp QT – jednoczesne stosowanie mirtazapiny z lekami, które wydłużają odstęp QT (np. niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi lub antybiotykami), może zwiększać ryzyko wystąpienia wydłużenia odstępu QT i/lub komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu komorowego typu „torsade de pointes”.⁹

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne obejmują wpływ substancji czynnych na wchłanianie, dystrybucję, metabolizm lub wydalanie innych leków, co może prowadzić do zmian stężenia leku we krwi i wynikających z tego konsekwencji klinicznych.¹⁰

Induktory enzymu CYP3A4:

• Karbamazepina i fenytoina – zwiększają prawie dwukrotnie klirens mirtazapiny, obniżając jej stężenie w osoczu odpowiednio o 60% i 45%. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie mirtazapiny z karbamazepiną lub innymi induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyną), może być potrzebne zwiększenie dawki mirtazapiny.¹¹
• Ryfampicyna – silny induktor CYP3A4, może znacząco obniżać stężenie mirtazapiny w osoczu, co może wymagać dostosowania dawki.¹²

Po zaprzestaniu podawania induktora enzymatycznego może być konieczne zmniejszenie dawki mirtazapiny ze względu na ponowny wzrost jej stężenia w osoczu.¹³

Inhibitory enzymu CYP3A4:

• Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4, zwiększa stężenie mirtazapiny w osoczu i AUC (pole pod krzywą stężenia) odpowiednio o około 40% i 50%.¹⁴
• Cymetydyna – słaby inhibitor CYP1A2, CYP2D6 i CYP3A4, może zwiększać średnie stężenie mirtazapiny w osoczu o ponad 50%.¹⁵

Podczas jednoczesnego stosowania mirtazapiny z silnymi inhibitorami CYP3A4, inhibitorami proteazy HIV, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, erytromycyną, cymetydyną lub nefazodonem należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki mirtazapiny.¹⁶

Leki bez istotnych interakcji farmakokinetycznych – badania nie wykazały znaczących efektów farmakokinetycznych przy równoczesnym podawaniu mirtazapiny z:¹⁷

• Paroksetyną
• Amitryptyliną
• Rysperydonem
• Litem

Interakcje z alkoholem

Alkohol etylowy – mirtazapina może nasilać depresyjne działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy. Podczas terapii mirtazapiną pacjentom należy zdecydowanie zalecić powstrzymanie się od spożywania napojów alkoholowych.¹⁸

Jednoczesne stosowanie alkoholu i mirtazapiny może spowodować nasilenie działań niepożądanych, takich jak:

• Zwiększona sedacja
• Zaburzenia koncentracji
• Upośledzenie koordynacji ruchowej
• Wydłużony czas reakcji
• Zwiększone ryzyko zaburzeń psychomotorycznych

Połączenie mirtazapiny z alkoholem może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, w szczególności podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych czy obsługi urządzeń mechanicznych.¹⁹

Interakcje u dzieci i młodzieży

Należy zaznaczyć, że badania interakcji z mirtazapiną przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Brakuje szczegółowych danych dotyczących potencjalnych interakcji lekowych u dzieci i młodzieży.²⁰