Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Mirzaten Q-Tab

Stosowanie produktu leczniczego Mirzaten Q-Tab wymaga szczególnej uwagi lekarza ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń i sytuacji klinicznych wymagających monitorowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania produktu u różnych grup pacjentów oraz w określonych stanach klinicznych¹.

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Mirzaten Q-Tab nie jest zalecany do stosowania u pacjentów poniżej 18. roku życia. Badania kliniczne wykazały zwiększoną częstość zachowań samobójczych (próby samobójcze, myśli samobójcze) oraz zachowań wrogich (agresja, buntowniczość, gniew) u dzieci i młodzieży leczonych lekami przeciwdepresyjnymi w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Jeżeli jednak, ze względów klinicznych, podjęto decyzję o leczeniu, konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia objawów samobójczych².

Ryzyko samobójstwa i pogorszenie stanu klinicznego

Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczenia i samobójstwa. To ryzyko utrzymuje się do momentu osiągnięcia znaczącej remisji objawów. Poprawa może nie nastąpić w pierwszych tygodniach leczenia, dlatego pacjenci wymagają ścisłego monitorowania do czasu jej wystąpienia. Z doświadczeń klinicznych wynika, że ryzyko samobójstwa może wzrosnąć we wczesnych etapach zdrowienia³.

Szczególnej obserwacji wymagają pacjenci:

• z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie
• przejawiający przed rozpoczęciem leczenia znacznego stopnia skłonności samobójcze
• w wieku poniżej 25 lat (metaanaliza badań klinicznych wykazała zwiększone ryzyko zachowań samobójczych w tej grupie wiekowej)⁴

Pacjentów i ich opiekunów należy poinformować o konieczności zwracania uwagi na wszelkie objawy klinicznego nasilenia choroby, zachowania lub myśli samobójcze oraz nietypowe zmiany w zachowaniu. W przypadku ich wystąpienia należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Ze względu na ryzyko samobójstwa, zwłaszcza na początku leczenia, pacjent powinien otrzymać tylko niezbędną ilość tabletek Mirzaten Q-Tab, co pozwoli zminimalizować ryzyko przedawkowania⁵.

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

Podczas stosowania mirtazapiny raportowano przypadki zahamowania czynności szpiku kostnego, najczęściej z objawami granulocytopenii lub agranulocytozy. W badaniach klinicznych odwracalna agranulocytoza występowała rzadko, jednak w raportach po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano bardzo rzadkie przypadki, niekiedy śmiertelne, zwłaszcza u pacjentów powyżej 65. roku życia⁶.

Lekarz powinien zwracać szczególną uwagę na objawy takie jak:

• gorączka
• ból gardła
• zapalenie jamy ustnej
• inne objawy infekcji

W przypadku wystąpienia powyższych symptomów należy przerwać leczenie i wykonać badanie krwi⁷.

Zaburzenia czynności wątroby

W przypadku wystąpienia żółtaczki należy natychmiast przerwać leczenie mirtazapiną. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby łagodnymi do umiarkowanych, klirens mirtazapiny może być zmniejszony o około 35%, a średnie stężenie leku w osoczu zwiększone o około 55% w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością wątroby⁸.

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się zmiany w farmakokinetyce mirtazapiny:

Powyższe dane wymagają uwzględnienia przy dostosowywaniu dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek⁹.

Choroby układu sercowo-naczyniowego

U pacjentów z chorobami serca, takimi jak zaburzenia przewodzenia, dławica piersiowa czy przebyty niedawno zawał mięśnia sercowego, należy zachować standardowe środki ostrożności i starannie dobrać dawki jednocześnie stosowanych leków. Szczególnej uwagi wymagają również osoby z niskim ciśnieniem tętniczym krwi¹⁰.

Po wprowadzeniu mirtazapiny do obrotu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu „torsade de pointes”, tachykardii komorowej i nagłych zgonów. Większość tych przypadków była związana z przedawkowaniem lub dotyczyła pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, w tym osób jednocześnie stosujących leki wydłużające odstęp QTc¹¹.

Szczególną ostrożność należy zachować podczas przepisywania produktu leczniczego Mirzaten Q-Tab:

• pacjentom z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego
• osobom, w których rodzinie występowały przypadki wydłużenia odstępu QT
• podczas jednoczesnego stosowania innych leków powodujących wydłużenie odstępu QTc¹²

Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą mirtazapina, podobnie jak inne leki przeciwdepresyjne, może wpływać na kontrolę glikemii. Może być konieczna modyfikacja dawkowania insuliny i/lub doustnych leków hipoglikemizujących. Zaleca się stały nadzór lekarski u tych pacjentów¹³.

Padaczka i organiczny zespół mózgowy

Mirzaten Q-Tab należy wprowadzać ostrożnie u pacjentów z napadami padaczkowymi w wywiadzie. Chociaż doświadczenie kliniczne wskazuje, że drgawki padaczkowe podczas leczenia mirtazapiną występują rzadko, leczenie należy przerwać u każdego pacjenta, u którego wystąpią drgawki lub dojdzie do zwiększenia częstości napadów padaczkowych¹⁴.

Zaburzenia psychiczne

Stosowanie leków przeciwdepresyjnych u pacjentów ze schizofrenią lub innymi zaburzeniami psychotycznymi może pogorszyć stan kliniczny i nasilić myśli paranoidalne. Podczas leczenia fazy depresyjnej zaburzeń dwubiegunowych może nastąpić przejście w fazę maniakalną¹⁵.

Pacjenci z historią manii/hipomanii powinni być starannie obserwowani. Należy zaprzestać podawania mirtazapiny u każdego pacjenta wchodzącego w fazę maniakalną¹⁶.

Objawy odstawienia

Mirzaten Q-Tab nie powoduje uzależnienia, jednakże nagłe zakończenie leczenia po dłuższym okresie stosowania może czasami powodować objawy odstawienia. Najczęściej opisywanymi objawami są:

• zawroty głowy
• pobudzenie
• lęk
• bóle głowy
• nudności

Większość objawów odstawienia ma łagodny charakter i ustępuje samoistnie. Zaleca się stopniowe kończenie leczenia mirtazapiną¹⁷.

Zaburzenia oddawania moczu

Należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami oddawania moczu, np. w przypadku przerostu gruczołu krokowego, oraz u pacjentów z ostrą jaskrą z wąskim kątem przesączania i podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Jednakże ze względu na bardzo słabe działanie przeciwcholinergiczne mirtazapiny, Mirzaten Q-Tab nie będzie miał większego wpływu w tych przypadkach¹⁸.

Akatyzja/niepokój psychoruchowy

Stosowanie leków przeciwdepresyjnych może wiązać się z występowaniem akatyzji, charakteryzującej się nieprzyjemnym lub wyczerpującym niepokojem oraz potrzebą ruchu, często z niemożnością utrzymania pozycji siedzącej lub stojącej. Objaw ten występuje najczęściej w pierwszych tygodniach leczenia. U pacjentów, u których rozwinęły się takie objawy, zwiększenie dawki może być szkodliwe¹⁹.

Poważne niepożądane reakcje skórne

W związku ze stosowaniem mirtazapiny raportowano poważne niepożądane reakcje skórne (SCAR), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu, w tym:

• zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)
• reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
• pęcherzowe zapalenie skóry
• rumień wielopostaciowy

W przypadku wystąpienia objawów sugerujących powyższe reakcje, należy natychmiast odstawić mirtazapinę. Jeżeli u pacjenta wystąpiła którakolwiek z wymienionych reakcji w związku ze stosowaniem mirtazapiny, leczenia tym lekiem nie należy już nigdy więcej wznawiać²⁰.

Hiponatremia

Bardzo rzadko podczas stosowania mirtazapiny raportowano hiponatremię, prawdopodobnie wywołaną niewłaściwym wydzielaniem hormonu antydiuretycznego (zespół SIADH). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z grupy ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku lub stosujące jednocześnie leki, które mogą powodować hiponatremię²¹.

Zespół serotoninowy

Podczas jednoczesnego stosowania mirtazapiny z lekami selektywnie hamującymi wychwyt zwrotny serotoniny (SSRI) i innymi lekami serotoninergicznymi może wystąpić zespół serotoninowy. Jego objawy to:

• hipertermia
• sztywność mięśni
• drgawki kloniczne mięśni
• zaburzenia funkcji wegetatywnych z możliwymi szybkimi zmianami czynności życiowych
• zaburzenia świadomości, w tym dezorientacja, pobudliwość
• narastające pobudzenie prowadzące do majaczenia i śpiączki

Podczas jednoczesnego stosowania tych leków z mirtazapiną należy zachować ostrożność i zastosować nadzór kliniczny. W przypadku wystąpienia objawów zespołu serotoninowego należy przerwać leczenie mirtazapiną i zastosować objawowe leczenie podtrzymujące. Z doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu wynika, że u pacjentów przyjmujących samą mirtazapinę zespół serotoninowy występuje bardzo rzadko²².

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku są często bardziej wrażliwi na działania niepożądane leków przeciwdepresyjnych. Z badań klinicznych nad mirtazapiną wynika jednak, że działania niepożądane u osób w podeszłym wieku nie występują częściej niż w innych grupach wiekowych²³.

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Mirzaten Q-Tab zawiera następujące substancje pomocnicze, które mogą wpływać na bezpieczeństwo stosowania:

• Laktoza: pacjenci z rzadkimi wrodzonymi problemami nietolerancji galaktozy, brakiem laktazy lub nieprawidłowym wchłanianiem glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku²⁴.
• Sorbitol: należy wziąć pod uwagę addytywne działanie podawanych jednocześnie produktów zawierających fruktozę (lub sorbitol) oraz pokarmu zawierającego fruktozę (lub sorbitol). Sorbitol w produkcie leczniczym może wpływać na biodostępność innych, podawanych równocześnie drogą doustną, produktów leczniczych²⁵.
• Aspartam: jest źródłem fenyloalaniny i może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią²⁶.

Zawartość substancji pomocniczych w poszczególnych dawkach leku: