Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia preparatem Mirzaten Q-Tab (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej zawierające mirtazapinę), należy bezwzględnie uwzględnić przeciwwskazania do jego stosowania. Istnieją sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien odstąpić od przepisania tego leku i rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Mirzaten Q-Tab jest nadwrażliwość na substancję czynną – mirtazapinę. Pacjenci, u których wcześniej wystąpiły reakcje alergiczne po podaniu tego związku, nie powinni otrzymywać preparatu. Równie istotna jest możliwość występowania nadwrażliwości na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w tabletce.²

Należy zwrócić szczególną uwagę na substancje pomocnicze o znanym działaniu, które mogą wywoływać reakcje niepożądane u predysponowanych pacjentów:

• Laktoza – tabletek nie należy stosować u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Zawartość laktozy w poszczególnych dawkach wynosi:
  • 106,87 mg w tabletce 45 mg
  • 71,25 mg w tabletce 30 mg
  • 35,62 mg w tabletce 15 mg
• Sorbitol – obecny w ilości 14,8-41,5 mg w tabletce 45 mg, 9,9-27,7 mg w tabletce 30 mg oraz 4,9-13,8 mg w tabletce 15 mg, może być przeciwwskazaniem u osób z nietolerancją fruktozy
• Aspartam – zawierający fenyloalaninę (4,8 mg w tabletce 45 mg, 3,2 mg w tabletce 30 mg i 1,6 mg w tabletce 15 mg) – może być szkodliwy dla osób z fenyloketonurią

³

Interakcje z inhibitorami MAO

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania Mirzaten Q-Tab jest równoczesne przyjmowanie przez pacjenta inhibitorów monoaminooksydazy (MAO). Ta grupa leków w połączeniu z mirtazapiną może prowadzić do potencjalnie zagrażających życiu interakcji, w tym do rozwoju zespołu serotoninowego charakteryzującego się pobudzeniem psychoruchowym, zaburzeniami świadomości, hipertermią, zaburzeniami funkcji autonomicznego układu nerwowego i zaburzeniami neurologicznymi.⁴

Należy pamiętać, że do inhibitorów MAO zaliczają się zarówno leki stosowane w psychiatrii (np. moklobemid, tranylcypromina), jak i leki używane w innych wskazaniach (np. selegilina w chorobie Parkinsona, linezolid w leczeniu zakażeń). Przed wdrożeniem terapii mirtazapiną należy upewnić się, że pacjent nie przyjmuje obecnie i nie przyjmował w ostatnim czasie żadnego z inhibitorów MAO.⁵

Sytuacje wymagające szczególnej rozwagi

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi powyżej, lekarz powinien zachować szczególną ostrożność i rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przy zastosowaniu Mirzaten Q-Tab w następujących okolicznościach:

• U pacjentów z fenyloketonurią, ze względu na zawartość aspartamu w tabletce
• U pacjentów z nietolerancją fruktozy, z uwagi na obecność sorbitolu
• U pacjentów z nietolerancją laktozy, gdyż preparat zawiera znaczące ilości tego dwucukru

⁶

Postępowanie w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań

W sytuacji zidentyfikowania przeciwwskazań do stosowania mirtazapiny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej Mirzaten Q-Tab, lekarz powinien:

1. Odstąpić od przepisania tego preparatu
2. Rozważyć alternatywne opcje leczenia przeciwdepresyjnego
3. W przypadku pacjentów leczonych inhibitorami MAO, a wymagających terapii mirtazapiną – zachować odpowiedni odstęp czasowy między zaprzestaniem podawania inhibitora MAO a rozpoczęciem leczenia mirtazapiną
4. U pacjentów z nietolerancją substancji pomocniczych (laktoza, sorbitol, aspartam) rozważyć zastosowanie innych form mirtazapiny lub inne leki przeciwdepresyjne

⁷

⁸