Wpływ mirtazapiny na płodność, ciążę i laktację

Podczas konsultacji lekarskiej z pacjentkami w okresie rozrodczym, w ciąży lub karmiącymi piersią, które potrzebują leczenia przeciwdepresyjnego, należy przekazać szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania mirtazapiny. Produkt leczniczy Mirzaten Q-Tab zawierający mirtazapinę wymaga szczególnej uwagi w zakresie wpływu na ciążę, karmienie piersią oraz płodność.¹

Stosowanie mirtazapiny w okresie ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania mirtazapiny u kobiet ciężarnych są ograniczone, jednak dotychczasowe obserwacje nie wykazują zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u płodu. Badania przedkliniczne nie wykazały istotnego klinicznie działania teratogennego, choć zaobserwowano zwiększoną toksyczność rozwojową. Oznacza to, że sam lek nie powoduje bezpośrednio wad wrodzonych, ale może mieć inny niekorzystny wpływ na rozwój płodu.²

Należy zwrócić uwagę pacjentki na fakt, że chociaż mirtazapina nie należy do grupy leków określanych jako inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), to jednak wykazuje działanie serotoninergiczne. W przypadku SSRI badania epidemiologiczne wskazują, że ich stosowanie w trzecim trymestrze ciąży może zwiększać ryzyko występowania zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN). Choć nie przeprowadzono podobnych badań dla mirtazapiny, nie można wykluczyć analogicznego ryzyka ze względu na podobny mechanizm działania, polegający na zwiększeniu stężenia serotoniny.³

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Przy przepisywaniu leku Mirzaten Q-Tab kobietom w ciąży lekarz powinien zachować szczególną ostrożność, uwzględniając indywidualny stosunek korzyści do ryzyka. W przypadku, gdy pacjentka przyjmuje mirtazapinę w okresie ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze lub bezpośrednio przed porodem, należy poinformować o konieczności obserwacji noworodka po urodzeniu. Jest to istotne ze względu na możliwość wystąpienia objawów odstawienia u noworodka, które mogą obejmować drażliwość, problemy z karmieniem czy zaburzenia snu.⁴

Mirtazapina a karmienie piersią

W przypadku kobiet karmiących piersią istotną informacją jest przenikanie mirtazapiny do mleka matki. Badania na modelach zwierzęcych oraz ograniczone dane z badań u ludzi wskazują, że substancja czynna przenika do mleka matki, jednak w bardzo niewielkich ilościach. Ta informacja powinna być podstawą przy podejmowaniu decyzji o kontynuacji lub zaprzestaniu karmienia piersią w trakcie terapii mirtazapiną.⁵

Lekarz powinien przedstawić pacjentce dwie możliwe opcje do rozważenia:

• Kontynuację karmienia piersią i zaprzestanie leczenia mirtazapiną
• Kontynuację leczenia mirtazapiną i zaprzestanie karmienia piersią

Decyzja powinna być podjęta indywidualnie, po dokładnej analizie stosunku korzyści wynikających z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści terapeutycznych leku Mirzaten Q-Tab dla matki. Należy uwzględnić stan psychiczny matki, nasilenie objawów depresji oraz możliwość zastosowania alternatywnych metod leczenia.⁶

Wpływ mirtazapiny na płodność

Podczas konsultacji z pacjentkami planującymi ciążę lub zaniepokojonym wpływem leczenia na płodność, lekarz powinien przekazać informację, że badania niekliniczne dotyczące toksycznego wpływu mirtazapiny na reprodukcję u zwierząt nie wykazały żadnego negatywnego wpływu na płodność. Dane te pozwalają przypuszczać, że lek nie zaburza zdolności reprodukcyjnych, choć jak zawsze w przypadku ekstrapolacji wyników badań na zwierzętach na ludzi, należy zachować ostrożność w interpretacji.⁷

Podsumowanie informacji dla pacjentek

Pacjentkom w wieku rozrodczym stosującym mirtazapinę należy przekazać następujące kluczowe informacje:

1. W przypadku planowania ciąży lub podejrzenia ciąży należy skonsultować się z lekarzem w celu omówienia kontynuacji lub modyfikacji leczenia
2. Dotychczasowe dane nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych związanych ze stosowaniem mirtazapiny, ale dane te są ograniczone
3. Istnieje teoretyczne ryzyko wpływu na płód, zwłaszcza w trzecim trymestrze ciąży
4. Przyjmowanie leku w końcowym okresie ciąży może wiązać się z koniecznością obserwacji noworodka pod kątem objawów odstawienia
5. Mirtazapina przenika do mleka matki w niewielkich ilościach
6. Nie zaobserwowano negatywnego wpływu mirtazapiny na płodność w badaniach przedklinicznych

Należy podkreślić, że każda decyzja dotycząca stosowania mirtazapiny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjentki, nasilenia objawów depresji oraz potencjalnych konsekwencji nieleczonego zaburzenia psychicznego dla matki i dziecka.⁸