Właściwości farmakokinetyczne
Metronidazol Polpharma 250 mg

Właściwości farmakokinetyczne metronidazolu

Metronidazol wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów, którym podlega lek po podaniu do organizmu.¹

Wchłanianie leku

Metronidazol charakteryzuje się szybkim i skutecznym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, które wynosi minimum 80%. Natomiast w przypadku podania dopochwowego, wchłanianie substancji czynnej jest znacząco ograniczone.²

Badania farmakokinetyczne wykazały zależność stężenia maksymalnego w osoczu od podanej dawki. Po podaniu zdrowym ochotnikom dawek 250 mg, 500 mg lub 2 g, maksymalne stężenie w osoczu pojawia się po 1-3 godzinach i wynosi odpowiednio:³

• dla dawki 250 mg: 4,6-6,5 μg/ml
• dla dawki 500 mg: 11,5-13 μg/ml
• dla dawki 2 g: 30-45 μg/ml

Istotnym czynnikiem wpływającym na farmakokinetykę metronidazolu jest pokarm. Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym w momencie podania leku zmniejsza zarówno szybkość wchłaniania, jak i stężenie maksymalne metronidazolu w surowicy.⁴

Wiązanie z białkami osocza utrzymuje się na względnie niskim poziomie – około 20% podanej dawki metronidazolu wiąże się z białkami krwi.⁵

Dystrybucja metronidazolu

Metronidazol cechuje się wyjątkowo dobrą penetracją tkanek i płynów ustrojowych. Lek rozmieszcza się w większości tkanek i płynów organizmu, w tym w:⁶

• żółci
• tkance kostnej
• ślinie
• płynie otrzewnowym
• wydzielinie pochwy
• płynie nasiennym
• płynie mózgowo-rdzeniowym
• tkankach mózgu
• wątrobie

Istotną cechą metronidazolu z punktu widzenia klinicznego jest zdolność do przenikania przez barierę łożyskową oraz do mleka matki, gdzie osiąga stężenia porównywalne do stężeń w osoczu.⁷

Biologiczny okres półtrwania (T0,5) metronidazolu u dorosłych pacjentów z prawidłową funkcją nerek i wątroby wynosi 6-8 godzin. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby okres półtrwania może ulec wydłużeniu.⁸

Metabolizm leku

Metronidazol podlega intensywnym procesom metabolicznym w wątrobie. Średnio 30-60% doustnie podanej dawki ulega przemianom, które obejmują:⁹

• hydroksylację – polegającą na wprowadzeniu grupy hydroksylowej do cząsteczki leku
• utlenianie – proces, w którym dochodzi do utlenienia cząsteczki metronidazolu
• sprzęganie z kwasem glukuronowym – prowadzące do powstania metabolitów polarnych, łatwiej wydalanych z organizmu

Głównym metabolitem metronidazolu jest 2-hydroksymetronidazol, który zachowuje aktywność przeciwbakteryjną i przeciwpierwotniakową, przyczyniając się do działania terapeutycznego leku.¹⁰

Eliminacja metronidazolu

Metronidazol wraz z metabolitami jest wydalany głównie przez nerki (60-80% podanej dawki). Znacznie mniejsza część, bo tylko 6-15% podanej dawki, jest eliminowana z kałem.¹¹

Klirens nerkowy metronidazolu wynosi 70-100 ml/min.¹²

Charakterystycznym objawem towarzyszącym terapii metronidazolem jest zmiana zabarwienia moczu na ciemne lub czerwono-brązowe. Jest to spowodowane obecnością rozpuszczalnych w wodzie barwników będących produktami metabolizmu leku.¹³

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku: Na podstawie dostępnych, choć ograniczonych danych klinicznych, u pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszone wydalanie nerkowe metronidazolu.¹⁴

Pacjenci dializowani: Metronidazol może być skutecznie usuwany z organizmu za pomocą hemodializy. Natomiast dializa otrzewnowa nie jest efektywną metodą eliminacji tego leku.¹⁵