Działania niepożądane
Metoprolol Biofarm ZK 95 mg

Działania niepożądane leku Metoprolol Biofarm ZK

Metoprolol Biofarm ZK (bursztynian metoprololu 95 mg, odpowiadający 100 mg winianu metoprololu) w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Działania niepożądane opisane poniżej zostały zidentyfikowane zarówno podczas badań klinicznych, jak i w praktyce klinicznej, choć w wielu przypadkach nie udało się jednoznacznie potwierdzić związku przyczynowego z zastosowaniem metoprololu.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Zgodnie z konwencją MedDRA, częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następujących kategorii:²

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (od 1 przypadku na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (od 1 przypadku na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (od 1 przypadku na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie można oszacować na podstawie dostępnych danych³

Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów

Zaburzenia układu krążenia

Działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego należą do najistotniejszych z punktu widzenia klinicznego. Metoprolol, jako selektywny beta-adrenolityk, może powodować bradykardię (zwolnienie akcji serca), zaburzenia przewodzenia w sercu oraz blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia. U pacjentów z niewydolnością serca możliwe jest przejściowe zaostrzenie objawów tej choroby. Ponadto mogą wystąpić ból w okolicy przedsercowej, kołatanie serca oraz różne zaburzenia rytmu serca.⁴

W układzie naczyniowym obserwuje się znaczne zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi i niedociśnienie ortostatyczne, które bardzo rzadko może prowadzić do omdlenia. Charakterystyczne są również zimne dłonie i stopy. U pacjentów z wcześniej występującymi ciężkimi chorobami naczyń obwodowych może dojść do martwicy. Terapia metoprololem może również nasilać chromanie przestankowe lub zespół Raynauda.⁵

Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne

Stosowanie metoprololu może powodować zawroty głowy, bóle głowy oraz parestezje (zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia).⁶ W sferze psychicznej mogą wystąpić: depresja, osłabienie koncentracji, senność lub bezsenność, koszmarne sny, nerwowość, niepokój, osłabienie pamięci lub zapominanie. W rzadszych przypadkach raportowano splątanie, omamy oraz zmiany osobowości (np. zmiany nastroju).⁷

Zaburzenia układu oddechowego

Metoprolol może powodować duszność wysiłkową, skurcz oskrzeli (szczególnie istotne u pacjentów z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc) oraz nieżyt nosa.⁸

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Do działań niepożądanych z zakresu przewodu pokarmowego należą: nudności, bóle brzucha, biegunka, zaparcia, wymioty, suchość w ustach oraz zaburzenia smaku.⁹

Zaburzenia wątroby

W trakcie leczenia metoprololem mogą wystąpić nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby oraz zapalenie wątroby.¹⁰

Zaburzenia skóry

Metoprolol może powodować szereg reakcji skórnych, w tym: wysypkę (pokrzywka, zmiany łuszczycopodobne i dystroficzne zmiany skórne), nasilone pocenie, wypadanie włosów, reakcje związane z nadwrażliwością na światło. U pacjentów z łuszczycą może dojść do zaostrzenia łuszczycy lub wystąpienia łuszczycy de novo, a także łuszczycopodobnych zmian skórnych.¹¹

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Do działań niepożądanych z zakresu układu mięśniowo-szkieletowego należą: kurcze mięśni, bóle stawów oraz osłabienie mięśni.¹²

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Metoprolol może powodować zaostrzenie utajonej cukrzycy oraz zwiększenie masy ciała.¹³

Zaburzenia hematologiczne

W trakcie terapii metoprololem mogą wystąpić trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi) oraz leukopenia (zmniejszenie liczby leukocytów).¹⁴

Zaburzenia narządów zmysłów

Metoprolol może powodować zaburzenia widzenia, suchość lub podrażnienie oczu, zapalenie spojówek, a także szumy uszne i zaburzenia słuchu.¹⁵

Zaburzenia układu rozrodczego

U mężczyzn stosujących metoprolol mogą wystąpić impotencja oraz inne zaburzenia seksualne. Zgłaszano również przypadki plastycznego stwardnienia prącia (choroba Peyroniego).¹⁶

Zaburzenia ogólne

Do ogólnych działań niepożądanych należą uczucie zmęczenia oraz obrzęki.¹⁷

Tabela działań niepożądanych

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Najwięcej zagrożeń wiąże się z działaniami niepożądanymi dotyczącymi układu sercowo-naczyniowego. Bradykardia i zaburzenia przewodzenia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie u pacjentów z wcześniej istniejącymi chorobami serca. Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może skutkować omdleniami, upadkami i urazami, zwłaszcza u osób starszych.¹⁸

U pacjentów z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc skurcz oskrzeli wywołany metoprololem może prowadzić do ostrej duszności i zaostrzenia choroby podstawowej.¹⁹

Ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa są również zaburzenia hematologiczne: trombocytopenia zwiększa ryzyko krwawień, a leukopenia podatność na infekcje.²⁰

Zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zaostrzenie utajonej cukrzycy, wymagają monitorowania glikemii, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka lub rozpoznaną cukrzycą.²¹

Depresja oraz inne zaburzenia psychiczne mogą znacząco obniżać jakość życia pacjentów i w skrajnych przypadkach prowadzić do myśli samobójczych, co wymaga szczególnej uwagi lekarza prowadzącego.²²

U pacjentów z chorobami naczyń obwodowych istnieje ryzyko martwicy spowodowanej dalszym pogorszeniem perfuzji tkanek. Nasilenie objawów chromania przestankowego lub zespołu Raynauda może prowadzić do znacznego pogorszenia jakości życia.²³