Przedawkowanie
Metoprolol Biofarm ZK 95 mg

Przedawkowanie metoprololu bursztynianu (Metoprolol Biofarm ZK, 95 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) prowadzi do szybkiego rozwoju objawów toksycznych, pojawiających się już po 20 minutach, a najpóźniej w ciągu 2 godzin od zażycia. Dominują objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak ciężkie niedociśnienie tętnicze, bradykardia zatokowa (często <40 uderzeń/min), blok przedsionkowo-komorowy, wstrząs kardiogenny oraz zatrzymanie akcji serca. Dodatkowo mogą wystąpić skurcz oskrzeli, zaburzenia świadomości (od zamroczenia do śpiączki), nudności, wymioty oraz sinica. Czynniki zaostrzające przebieg zatrucia to jednoczesne spożycie alkoholu lub leków hipotensyjnych, chinidyny i barbituranów.

Przedawkowanie metoprololu

Przedawkowanie metoprololu bursztynianu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. W przypadku przekroczenia zalecanych dawek produktu leczniczego Metoprolol Biofarm ZK, 95 mg (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) może dojść do rozwoju szeregu objawów klinicznych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej.1

Manifestacja kliniczna przedawkowania

Objawy przedawkowania metoprololu rozwijają się stosunkowo szybko – pierwsze symptomy mogą pojawić się już po 20 minutach od przyjęcia toksycznej dawki leku, a najpóźniej w ciągu 2 godzin od zażycia.2

Szczególnie istotny jest fakt, że czynniki takie jak jednoczesne spożycie alkoholu lub przyjęcie innych leków hipotensyjnych, chinidyny czy barbituranów, mogą znacząco zaostrzać przebieg zatrucia metoprololem.3

Objawy przedawkowania

Układ/Narząd Objawy kliniczne Charakterystyka objawu
Układ sercowo-naczyniowy Ciężkie niedociśnienie Znaczny spadek ciśnienia tętniczego wynikający z blokady receptorów beta i zmniejszenia pojemności minutowej serca
Znaczne zwolnienie rytmu zatokowego Bradykardia zatokowa, często poniżej 40 uderzeń/min
Blok przedsionkowo-komorowy Zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego różnego stopnia
Wstrząs kardiogenny Stan zagrożenia życia wynikający z niezdolności serca do zapewnienia prawidłowej perfuzji narządów
Skrajna niewydolność serca Zatrzymanie akcji serca Brak efektywnej hemodynamicznie czynności skurczowej mięśnia sercowego
Układ oddechowy Skurcz oskrzeli Zwężenie dróg oddechowych w wyniku blokady receptorów beta2 w oskrzelach
Układ nerwowy Utrata przytomności Od lekkiego zamroczenia do głębokiej utraty świadomości
Śpiączka Stan głębokiej nieświadomości z brakiem reakcji na bodźce zewnętrzne
Zaburzenia świadomości O różnym stopniu nasilenia
Układ pokarmowy Nudności Subiektywne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z tendencją do wymiotów
Wymioty Wydalanie treści żołądkowej przez drogi ustne
Skóra i błony śluzowe Sinica Niebieskawe zabarwienie skóry i błon śluzowych wynikające z niedotlenienia tkanek

Postępowanie w przedawkowaniu metoprololu

Leczenie przedawkowania metoprololu bursztynianu wymaga wielokierunkowego postępowania terapeutycznego, odpowiednio dostosowanego do stanu klinicznego pacjenta.4

Postępowanie wstępne

W początkowym etapie leczenia zatrucia metoprololem należy zastosować standardowe procedury dekontaminacji przewodu pokarmowego:

  • Węgiel aktywowany – podawany doustnie w celu adsorpcji niewchłoniętej jeszcze frakcji leku5
  • Płukanie żołądka – wykonywane w razie konieczności, szczególnie przy przyjęciu dużych dawek leku w krótkim czasie od interwencji medycznej6

Leczenie farmakologiczne objawów przedawkowania

W przypadku wystąpienia ciężkiego niedociśnienia, bradykardii lub ryzyka niewydolności serca należy wdrożyć następujące postępowanie terapeutyczne:7

  1. Leki beta1-adrenomimetyczne (np. prenalterol):
    • Podawane dożylnie w odstępach 2-5 minut
    • Alternatywnie w formie stałego wlewu kroplowego
    • Kontynuacja do uzyskania pożądanego efektu hemodynamicznego8
  2. Dopamina – w przypadku niedostępności selektywnego beta1-adrenomimetyku9
  3. Siarczan atropiny:
    • Dawka: 0,5-2,0 mg dożylnie
    • Cel: blokada nerwu błędnego i przeciwdziałanie bradykardii10

W przypadku nieskuteczności powyższych metod, należy rozważyć zastosowanie:11

  • Innych leków sympatykomimetycznych:
    • Dobutamina – w celu zwiększenia kurczliwości mięśnia sercowego
    • Noradrenalina – w celu podniesienia ciśnienia tętniczego i poprawy perfuzji narządowej12
  • Glukagonu:
    • Dawka: 1-10 mg
    • Działa poprzez mechanizmy niezależne od receptorów beta-adrenergicznych13

Inne metody terapeutyczne

W ciężkich przypadkach przedawkowania metoprololu może zaistnieć konieczność zastosowania dodatkowych metod leczniczych:

  • Stymulacja elektryczna serca – poprzez zastosowanie zewnętrznego lub wewnętrznego stymulatora serca w przypadku opornej na leczenie farmakologiczne bradykardii lub bloku przedsionkowo-komorowego14
  • Leki beta2-adrenomimetyczne – podawane dożylnie w celu przeciwdziałania skurczowi oskrzeli wywołanemu przez metoprolol15

Uwagi dotyczące dawkowania leków w przedawkowaniu

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że w leczeniu przedawkowania metoprololu dawki leków przeciwdziałających jego toksycznym efektom muszą być znacznie wyższe od standardowo stosowanych dawek terapeutycznych. Jest to spowodowane konkurencyjnym blokowaniem receptorów beta przez metoprolol, co wymaga zastosowania wyższych stężeń leków agonistycznych, aby przełamać tę blokadę.16

Każdy przypadek przedawkowania metoprololu bursztynianu wymaga natychmiastowej hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii, gdzie możliwe jest szczegółowe monitorowanie parametrów hemodynamicznych pacjenta oraz szybka interwencja w przypadku pogorszenia stanu klinicznego.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl