Właściwości farmakodynamiczne
Metoclopramidum Polpharma 10 mg

Metoklopramid, klasyfikowany pod kodem ATC A03FA01, jest lekiem prokinetycznym działającym głównie poprzez antagonizm receptorów dopaminowych oraz 5-HT3, a także słabe pobudzanie zwojów nerwowych. Jego mechanizm polega na blokowaniu presynaptycznych receptorów dopaminowych, co zwiększa uwalnianie acetylocholiny z cholinergicznych motoneuronów jelitowych, prowadząc do stymulacji receptorów muskarynowych M2 w mięśniach gładkich przewodu pokarmowego. W efekcie metoklopramid zwiększa napięcie mięśni gładkich, nasila siłę ruchów propulsywnych, przyspiesza opróżnianie żołądka oraz poprawia koordynację czynności odźwiernika i rozluźnienie dwunastnicy. Dodatkowo podnosi napięcie spoczynkowe dolnego zwieracza przełyku, co może przeciwdziałać refluksowi żołądkowo-przełykowemu. Nie wpływa natomiast na motorykę okrężnicy i pęcherzyka żółciowego oraz nie zmienia wydzielania soków trawiennych, żółci ani enzymów trzustkowych.

Pobierz ChPL PDF Metoclopramidum Polpharma – Tabletki – 10 mg
  1. Właściwości farmakodynamiczne leku Metoclopramidum Polpharma
    1. Mechanizm działania na poziomie molekularnym
    2. Wpływ na motorykę przewodu pokarmowego
    3. Wpływ na wydzielanie soków trawiennych
    4. Działanie na ośrodkowy układ nerwowy
    5. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. nudności i wymioty
  2. nudności i wymioty związane z ostrym napadem migreny
  3. nudności i wymioty związane z radioterapią
  4. opóźnione nudności i wymioty po chemioterapii
Substancja czynna
  1. metoklopramid
Kategoria leku
  1. leki prokinetyczne
  2. leki przeciwwymiotne

Właściwości farmakodynamiczne leku Metoclopramidum Polpharma

Metoklopramid należy do grupy farmakoterapeutycznej leków pobudzających perystaltykę i jest klasyfikowany kodem ATC: A03FA01. Mechanizm działania tego leku opiera się na antagonistycznym wpływie na receptory dopaminowe, przy jednoczesnym działaniu antagonistycznym na receptory 5-HT3 i słabym pobudzaniu zwojów nerwowych.1

Mechanizm działania na poziomie molekularnym

Metoklopramid wykazuje złożony mechanizm działania na poziomie receptorowym. Blokuje presynaptyczne receptory dopaminowe, co prowadzi do ułatwienia uwalniania acetylocholiny z cholinergicznych motoneuronów zlokalizowanych w ścianie jelit. Uwolniona acetylocholina oddziałuje następnie na receptory muskarynowe M2 w komórkach mięśni gładkich przewodu pokarmowego, wywołując ich skurcz.2

Poprzez ułatwianie fizjologicznego przewodnictwa w neuronach cholinergicznych, metoklopramid w sposób skoordynowany zwiększa aktywność propulsywną przewodu pokarmowego. Mechanizm ten jest podstawą jego działania prokinetycznego.3

Wpływ na motorykę przewodu pokarmowego

Metoklopramid wywiera istotny wpływ na funkcje motoryczne przewodu pokarmowego, który obejmuje:4

  • Zwiększenie napięcia mięśni gładkich przewodu pokarmowego
  • Nasilenie siły ruchów propulsywnych
  • Przyspieszenie opróżniania żołądka
  • Poprawę koordynacji czynności odźwiernika z rozluźnieniem proksymalnego odcinka dwunastnicy
  • Pobudzenie motoryki górnego odcinka przewodu pokarmowego

Istotnym elementem działania metoklopramidu jest zwiększenie napięcia spoczynkowego dolnego zwieracza przełyku, co może mieć znaczenie w zapobieganiu refluksowi żołądkowo-przełykowemu.5

Należy podkreślić, że metoklopramid prawie nie wpływa na motorykę okrężnicy i pęcherzyka żółciowego, co ogranicza jego zastosowanie w zaburzeniach motoryki tych narządów.6

Wpływ na wydzielanie soków trawiennych

Ważną cechą farmakodynamiczną metoklopramidu jest brak wpływu na wydzielanie soków trawiennych w różnych odcinkach przewodu pokarmowego. Lek nie zmienia sekrecji:7

  • Soków trawiennych w żołądku
  • Żółci
  • Enzymów trzustkowych

Działanie na ośrodkowy układ nerwowy

Metoklopramid przenika przez barierę krew-mózg, co umożliwia jego oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy. W OUN wywiera działanie typowe dla blokady receptora dopaminowego, co przekłada się na efekty:8

  • Działanie uspokajające
  • Działanie przeciwwymiotne
  • Hamowanie nudności

Te centralne efekty farmakodynamiczne metoklopramidu są wykorzystywane w terapii nudności i wymiotów różnego pochodzenia, włączając w to te wywoływane przez leki cytostatyczne oraz związane z migrenami.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl