Działania niepożądane
Metoclopramidi hydrochloridum Noridem 5 mg/ml

Metoklopramid w postaci roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml, 2 ml ampułka zawierająca 10,54 mg metoklopramidu chlorowodorku jednowodnego, odpowiadającego 10 mg metoklopramidu chlorowodorku bezwodnego) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze działania dotyczą układu nerwowego, z sennością występującą bardzo często (>10% pacjentów) oraz zaburzeniami pozapiramidowymi (1-10%), takimi jak parkinsonizm, akatyzja i dystonia, szczególnie u dzieci, młodych dorosłych oraz przy przekroczeniu dawki. Rzadziej obserwuje się drgawki, a z nieznaną częstością dyskinezę późną i złośliwy zespół neuroleptyczny. W zakresie zaburzeń psychicznych często występuje depresja, w tym z myślami samobójczymi, a omamy i dezorientacja pojawiają się rzadziej. Wśród działań sercowo-naczyniowych notuje się niezbyt często bradykardię, zwłaszcza po podaniu dożylnym, a z nieznaną częstością zatrzymanie akcji serca, blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie QT i Torsade de Pointes. Często obserwuje się spadek ciśnienia tętniczego, a rzadziej wstrząs i omdlenia po wstrzyknięciu.

Działania niepożądane leku Metoclopramidi hydrochloridum Noridem

Metoclopramidi hydrochloridum Noridem (5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Każda ampułka o pojemności 2 ml zawiera 10,54 mg metoklopramidu chlorowodorku jednowodnego, co odpowiada 10 mg metoklopramidu chlorowodorku bezwodnego. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych tego leku z uwzględnieniem ich częstości występowania oraz charakterystyki klinicznej.1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (1

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i narządów

Działania niepożądane metoklopramidu zostały sklasyfikowane według częstości występowania jako: bardzo często (>1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (2

Szczegółowe omówienie działań niepożądanych według układów

Zaburzenia układu nerwowego

Zaburzenia układu nerwowego należą do najczęściej występujących działań niepożądanych metoklopramidu. Senność występuje bardzo często, dotykając ponad 10% pacjentów.3 Do częstych objawów (1-10% pacjentów) należą zaburzenia pozapiramidowe, które pojawiają się szczególnie u dzieci i młodych osób dorosłych oraz w przypadkach przekroczenia zalecanej dawki, nawet po podaniu pojedynczej dawki leku. Objawy takie jak parkinsonizm oraz akatyzja również występują często.4

Niezbyt często obserwuje się dystonię (w tym zaburzenia widzenia i przełom okulistyczny), dyskinezę oraz obniżony poziom świadomości.5 Rzadko występują drgawki, szczególnie u pacjentów z padaczką.6

Do działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania zalicza się dyskinezę późną, która może być długotrwała w trakcie lub po długotrwałym leczeniu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, oraz złośliwy zespół neuroleptyczny.7

Zaburzenia psychiczne

W zakresie zaburzeń psychicznych, często występuje depresja z lekkimi lub ciężkimi objawami, w tym myślami samobójczymi.8 Niezbyt często obserwowane są omamy,9 a rzadko dezorientacja.10 Z nieznaną częstością mogą wystąpić myśli samobójcze.11

Zaburzenia serca

Niezbyt często występuje bradykardia, szczególnie po podaniu dożylnym.12 Działania niepożądane o nieznanej częstości obejmują: zatrzymanie akcji serca (następujące krótko po podaniu produktu we wstrzyknięciu, które może nastąpić w wyniku bradykardii), blok przedsionkowo-komorowy, zahamowanie zatokowe (zwłaszcza po podaniu dożylnym), wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, Torsade de Pointes oraz wzrost ciśnienia tętniczego u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy lub bez.13

Zaburzenia naczyniowe

Często obserwuje się spadek ciśnienia tętniczego, zwłaszcza po podaniu dożylnym.14 Z nieznaną częstością mogą wystąpić: wstrząs, omdlenie po podaniu we wstrzyknięciu oraz przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego.15

Zaburzenia endokrynologiczne

Niezbyt często występuje brak miesiączki i hiperprolaktynemia,16 rzadko mlekotok,17 a z nieznaną częstością ginekomastia.18 Warto podkreślić, że zaburzenia endokrynologiczne podczas długotrwałego leczenia są powiązane z hiperprolaktynemią (brak miesiączki, mlekotok, ginekomastia).19

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Z nieznaną częstością może wystąpić methemoglobinemia, która może być powiązana z niedoborem reduktazy NADH cytochromu b5, szczególnie u noworodków, oraz sulfhemoglobinemia, głównie po jednoczesnym stosowaniu dużych dawek produktów leczniczych uwalniających siarkę.20

Zaburzenia żołądka i jelit

Często występuje biegunka.21

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Często obserwuje się astenię.22

Zaburzenia układu immunologicznego

Niezbyt często występuje nadwrażliwość,23 a z nieznaną częstością reakcja anafilaktyczna (w tym wstrząs anafilaktyczny), zwłaszcza po podaniu dożylnej postaci produktu.24

Reakcje związane z dużymi dawkami

Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące reakcje, które występują z większą częstością po stosowaniu dużych dawek metoklopramidu:25

  • Objawy pozapiramidowe: ostra dystonia i dyskineza, objawy choroby Parkinsona, akatyzja, nawet po podaniu pojedynczej dawki produktu leczniczego, szczególnie u dzieci i młodych osób dorosłych.26
  • Senność, obniżony poziom świadomości, splątanie, omamy.27

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Dodatkowe informacje
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Methemoglobinemia Nieznana Może być powiązana z niedoborem reduktazy NADH cytochromu b5, szczególnie u noworodków
Sulfhemoglobinemia Nieznana Głównie po jednoczesnym stosowaniu dużych dawek produktów leczniczych uwalniających siarkę
Zaburzenia serca Bradykardia Niezbyt często Szczególnie po podaniu dożylnym
Zatrzymanie akcji serca Nieznana Następujące krótko po podaniu produktu we wstrzyknięciu; może nastąpić w wyniku bradykardii
Blok przedsionkowo-komorowy Nieznana
Zahamowanie zatokowe Nieznana Zwłaszcza po podaniu dożylnym
Wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG; Torsade de Pointes Nieznana
Wzrost ciśnienia tętniczego Nieznana U pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy lub bez
Zaburzenia endokrynologiczne Brak miesiączki, hiperprolaktynemia Niezbyt często Podczas długotrwałego leczenia w powiązaniu z hiperprolaktynemią
Mlekotok Rzadko
Ginekomastia Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Często
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Astenia Często
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Niezbyt często
Reakcja anafilaktyczna (w tym wstrząs anafilaktyczny) Nieznana Zwłaszcza po podaniu dożylnej postaci produktu
Zaburzenia układu nerwowego Senność Bardzo często
Zaburzenia pozapiramidowe Często Szczególnie u dzieci i młodych osób dorosłych i/lub gdy zalecana dawka zostanie przekroczona, nawet po podaniu pojedynczej dawki leku
Parkinsonizm, Akatyzja Często
Dystonia, Dyskineza, Obniżony poziom świadomości Niezbyt często Dystonia w tym zaburzenia widzenia i przełom okulistyczny
Drgawki Rzadko Szczególnie u pacjentów z padaczką
Dyskineza późna Nieznana Może być długotrwała, w trakcie lub po długotrwałym leczeniu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku
Złośliwy zespół neuroleptyczny Nieznana
Zaburzenia psychiczne Depresja Często Z lekkimi lub ciężkimi objawami, w tym myślami samobójczymi
Omamy Niezbyt często
Dezorientacja Rzadko
Myśli samobójcze Nieznana
Zaburzenia naczyniowe Spadek ciśnienia tętniczego Często Zwłaszcza po postaci dożylnej produktu
Wstrząs, omdlenie Nieznana Po podaniu we wstrzyknięciu
Przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego Nieznana

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301; faks: + 48 22 49 21 309; Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl28

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.29

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl