Działania niepożądane
Metoclopramidi hydrochloridum Noridem 5 mg/ml
Metoklopramid w postaci roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml, 2 ml ampułka zawierająca 10,54 mg metoklopramidu chlorowodorku jednowodnego, odpowiadającego 10 mg metoklopramidu chlorowodorku bezwodnego) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze działania dotyczą układu nerwowego, z sennością występującą bardzo często (>10% pacjentów) oraz zaburzeniami pozapiramidowymi (1-10%), takimi jak parkinsonizm, akatyzja i dystonia, szczególnie u dzieci, młodych dorosłych oraz przy przekroczeniu dawki. Rzadziej obserwuje się drgawki, a z nieznaną częstością dyskinezę późną i złośliwy zespół neuroleptyczny. W zakresie zaburzeń psychicznych często występuje depresja, w tym z myślami samobójczymi, a omamy i dezorientacja pojawiają się rzadziej. Wśród działań sercowo-naczyniowych notuje się niezbyt często bradykardię, zwłaszcza po podaniu dożylnym, a z nieznaną częstością zatrzymanie akcji serca, blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie QT i Torsade de Pointes. Często obserwuje się spadek ciśnienia tętniczego, a rzadziej wstrząs i omdlenia po wstrzyknięciu.
- Działania niepożądane leku Metoclopramidi hydrochloridum Noridem
- Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i narządów
- Szczegółowe omówienie działań niepożądanych według układów
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia serca
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Reakcje związane z dużymi dawkami
- Tabela działań niepożądanych
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Metoclopramidi hydrochloridum Noridem
Metoclopramidi hydrochloridum Noridem (5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Każda ampułka o pojemności 2 ml zawiera 10,54 mg metoklopramidu chlorowodorku jednowodnego, co odpowiada 10 mg metoklopramidu chlorowodorku bezwodnego. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych tego leku z uwzględnieniem ich częstości występowania oraz charakterystyki klinicznej.1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (1
Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i narządów
Działania niepożądane metoklopramidu zostały sklasyfikowane według częstości występowania jako: bardzo często (>1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (2
Szczegółowe omówienie działań niepożądanych według układów
Zaburzenia układu nerwowego
Zaburzenia układu nerwowego należą do najczęściej występujących działań niepożądanych metoklopramidu. Senność występuje bardzo często, dotykając ponad 10% pacjentów.3 Do częstych objawów (1-10% pacjentów) należą zaburzenia pozapiramidowe, które pojawiają się szczególnie u dzieci i młodych osób dorosłych oraz w przypadkach przekroczenia zalecanej dawki, nawet po podaniu pojedynczej dawki leku. Objawy takie jak parkinsonizm oraz akatyzja również występują często.4
Niezbyt często obserwuje się dystonię (w tym zaburzenia widzenia i przełom okulistyczny), dyskinezę oraz obniżony poziom świadomości.5 Rzadko występują drgawki, szczególnie u pacjentów z padaczką.6
Do działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania zalicza się dyskinezę późną, która może być długotrwała w trakcie lub po długotrwałym leczeniu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, oraz złośliwy zespół neuroleptyczny.7
Zaburzenia psychiczne
W zakresie zaburzeń psychicznych, często występuje depresja z lekkimi lub ciężkimi objawami, w tym myślami samobójczymi.8 Niezbyt często obserwowane są omamy,9 a rzadko dezorientacja.10 Z nieznaną częstością mogą wystąpić myśli samobójcze.11
Zaburzenia serca
Niezbyt często występuje bradykardia, szczególnie po podaniu dożylnym.12 Działania niepożądane o nieznanej częstości obejmują: zatrzymanie akcji serca (następujące krótko po podaniu produktu we wstrzyknięciu, które może nastąpić w wyniku bradykardii), blok przedsionkowo-komorowy, zahamowanie zatokowe (zwłaszcza po podaniu dożylnym), wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, Torsade de Pointes oraz wzrost ciśnienia tętniczego u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy lub bez.13
Zaburzenia naczyniowe
Często obserwuje się spadek ciśnienia tętniczego, zwłaszcza po podaniu dożylnym.14 Z nieznaną częstością mogą wystąpić: wstrząs, omdlenie po podaniu we wstrzyknięciu oraz przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego.15
Zaburzenia endokrynologiczne
Niezbyt często występuje brak miesiączki i hiperprolaktynemia,16 rzadko mlekotok,17 a z nieznaną częstością ginekomastia.18 Warto podkreślić, że zaburzenia endokrynologiczne podczas długotrwałego leczenia są powiązane z hiperprolaktynemią (brak miesiączki, mlekotok, ginekomastia).19
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Z nieznaną częstością może wystąpić methemoglobinemia, która może być powiązana z niedoborem reduktazy NADH cytochromu b5, szczególnie u noworodków, oraz sulfhemoglobinemia, głównie po jednoczesnym stosowaniu dużych dawek produktów leczniczych uwalniających siarkę.20
Zaburzenia żołądka i jelit
Często występuje biegunka.21
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Często obserwuje się astenię.22
Zaburzenia układu immunologicznego
Niezbyt często występuje nadwrażliwość,23 a z nieznaną częstością reakcja anafilaktyczna (w tym wstrząs anafilaktyczny), zwłaszcza po podaniu dożylnej postaci produktu.24
Reakcje związane z dużymi dawkami
Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące reakcje, które występują z większą częstością po stosowaniu dużych dawek metoklopramidu:25
- Objawy pozapiramidowe: ostra dystonia i dyskineza, objawy choroby Parkinsona, akatyzja, nawet po podaniu pojedynczej dawki produktu leczniczego, szczególnie u dzieci i młodych osób dorosłych.26
- Senność, obniżony poziom świadomości, splątanie, omamy.27
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Dodatkowe informacje |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Methemoglobinemia | Nieznana | Może być powiązana z niedoborem reduktazy NADH cytochromu b5, szczególnie u noworodków |
| Sulfhemoglobinemia | Nieznana | Głównie po jednoczesnym stosowaniu dużych dawek produktów leczniczych uwalniających siarkę | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Niezbyt często | Szczególnie po podaniu dożylnym |
| Zatrzymanie akcji serca | Nieznana | Następujące krótko po podaniu produktu we wstrzyknięciu; może nastąpić w wyniku bradykardii | |
| Blok przedsionkowo-komorowy | Nieznana | – | |
| Zahamowanie zatokowe | Nieznana | Zwłaszcza po podaniu dożylnym | |
| Wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG; Torsade de Pointes | Nieznana | – | |
| Wzrost ciśnienia tętniczego | Nieznana | U pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy lub bez | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Brak miesiączki, hiperprolaktynemia | Niezbyt często | Podczas długotrwałego leczenia w powiązaniu z hiperprolaktynemią |
| Mlekotok | Rzadko | – | |
| Ginekomastia | Nieznana | – | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Często | – |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia | Często | – |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Niezbyt często | – |
| Reakcja anafilaktyczna (w tym wstrząs anafilaktyczny) | Nieznana | Zwłaszcza po podaniu dożylnej postaci produktu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Senność | Bardzo często | – |
| Zaburzenia pozapiramidowe | Często | Szczególnie u dzieci i młodych osób dorosłych i/lub gdy zalecana dawka zostanie przekroczona, nawet po podaniu pojedynczej dawki leku | |
| Parkinsonizm, Akatyzja | Często | – | |
| Dystonia, Dyskineza, Obniżony poziom świadomości | Niezbyt często | Dystonia w tym zaburzenia widzenia i przełom okulistyczny | |
| Drgawki | Rzadko | Szczególnie u pacjentów z padaczką | |
| Dyskineza późna | Nieznana | Może być długotrwała, w trakcie lub po długotrwałym leczeniu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku | |
| Złośliwy zespół neuroleptyczny | Nieznana | – | |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Często | Z lekkimi lub ciężkimi objawami, w tym myślami samobójczymi |
| Omamy | Niezbyt często | – | |
| Dezorientacja | Rzadko | – | |
| Myśli samobójcze | Nieznana | – | |
| Zaburzenia naczyniowe | Spadek ciśnienia tętniczego | Często | Zwłaszcza po postaci dożylnej produktu |
| Wstrząs, omdlenie | Nieznana | Po podaniu we wstrzyknięciu | |
| Przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego | Nieznana | – |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301; faks: + 48 22 49 21 309; Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl28
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania