Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Lonamo (sytagliptyna) wykazuje niskie ryzyko występowania istotnych klinicznie interakcji z innymi jednocześnie stosowanymi lekami. Niemniej jednak, znajomość potencjalnych interakcji jest istotna dla zapewnienia skutecznej i bezpiecznej farmakoterapii u pacjentów z cukrzycą typu 2.¹

Metabolizm sytagliptyny i wpływ innych leków

Badania in vitro wykazały, że głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczenie metabolizmu sytagliptyny jest CYP3A4 ze współudziałem CYP2C8. Istotne jest jednak, że u pacjentów z prawidłową funkcją nerek metabolizm wątrobowy odgrywa stosunkowo niewielką rolę w klirensie sytagliptyny. Większe znaczenie metabolizm może mieć u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD).²

Z uwagi na udział CYP3A4 w metabolizmie sytagliptyny, silne inhibitory tego enzymu, takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir czy klarytromycyna, mogą potencjalnie zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny, szczególnie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek. Należy jednak podkreślić, że dotychczas nie prowadzono badań klinicznych oceniających wpływ silnych inhibitorów CYP3A4 w przypadku współistniejących zaburzeń czynności nerek.³

Sytagliptyna jako substrat transporterów

Badania in vitro wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp) oraz transportera anionów organicznych-3 (OAT3). Transport sytagliptyny, w którym pośredniczy OAT3, może być hamowany przez probenecyd, jednak ryzyko istotnych klinicznie interakcji jest oceniane jako niskie. Należy zaznaczyć, że jednoczesne stosowanie innych inhibitorów OAT3 z sytagliptyną nie było dotychczas oceniane w warunkach in vivo.⁴

Szczegółowe interakcje z wybranymi lekami

Metformina: Jednoczesne stosowanie metforminy w dawkach 1000 mg dwa razy na dobę z sytagliptyną w dawce 50 mg nie powodowało znaczącej zmiany w farmakokinetyce sytagliptyny u pacjentów z cukrzycą typu 2. Ta obserwacja ma duże znaczenie kliniczne, ponieważ leki te są często stosowane w terapii skojarzonej.⁵

Cyklosporyna: W badaniu oceniającym wpływ cyklosporyny (silnego inhibitora glikoproteiny P) na farmakokinetykę sytagliptyny zaobserwowano, że jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce 100 mg z cyklosporyną w dawce 600 mg zwiększało AUC oraz Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Mimo tych zmian, nie uznano ich za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. Na podstawie tych danych nie należy spodziewać się istotnych interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny P.⁶

Wpływ sytagliptyny na inne leki

Digoksyna: Sytagliptyna ma niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu. Po 10 dniach jednoczesnego stosowania digoksyny (0,25 mg) i sytagliptyny (100 mg na dobę) zaobserwowano średnie zwiększenie AUC dla digoksyny o 11% i wartości Cmax o 18%. Chociaż nie jest wymagane dostosowywanie dawki digoksyny, zaleca się monitorowanie pacjentów przyjmujących jednocześnie sytagliptynę i digoksynę, szczególnie tych, u których istnieje podwyższone ryzyko zatrucia digoksyną.⁷

Badania in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów cytochromu CYP450. Potwierdzają to wyniki badań klinicznych, w których sytagliptyna nie powodowała istotnych zmian w farmakokinetyce leków metabolizowanych przez enzymy CYP, takich jak:⁸

• Metformina – lek przeciwcukrzycowy
• Glibyryd – pochodna sulfonylomocznika
• Symwastatyna – lek hipolipemizujący
• Rozyglitazon – tiazolidynodion
• Warfaryna – lek przeciwzakrzepowy
• Doustne środki antykoncepcyjne

Powyższe dane wskazują na niewielkie prawdopodobieństwo występowania interakcji z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 oraz transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo. Należy jednak zwrócić uwagę, że sytagliptyna może działać jako słaby inhibitor glikoproteiny P w warunkach in vivo.⁹

Interakcje z alkoholem

Mimo że w charakterystyce produktu leczniczego Lonamo nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji sytagliptyny z alkoholem, należy wziąć pod uwagę potencjalny wpływ spożywania alkoholu u pacjentów z cukrzycą typu 2 przyjmujących sytagliptynę.

Alkohol może:

• zaburzać kontrolę glikemii zarówno poprzez zwiększenie ryzyka hipoglikemii (szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania z innymi lekami przeciwcukrzycowymi), jak i hiperglikemii
• nasilać działanie niektórych leków poprzez konkurencję o enzymy metabolizujące
• wpływać negatywnie na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów

Należy poinformować pacjentów z cukrzycą typu 2 o potencjalnych zagrożeniach związanych ze spożywaniem alkoholu podczas stosowania terapii przeciwcukrzycowej, w tym sytagliptyny, oraz zalecić ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu.

Tabela interakcji produktu leczniczego Lonamo

Podsumowując, sytagliptyna (Lonamo) charakteryzuje się korzystnym profilem interakcji z innymi lekami. Większość potencjalnych interakcji ma niewielkie znaczenie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie sytagliptyny z digoksyną oraz na potencjalne interakcje z inhibitorami CYP3A4 u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Dodatkową ostrożność zaleca się przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu, ze względu na możliwe zaburzenia kontroli glikemii.