Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lenalidomidu

Przed rozpoczęciem terapii lekiem Lenalidomide Medical Valley należy zapoznać się z odpowiednimi Charakterystykami Produktów Leczniczych wszystkich leków stosowanych w skojarzeniu z lenalidomidem. Poniższe ostrzeżenia i środki ostrożności mają kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania tego produktu leczniczego.¹

Działanie teratogenne – Program zapobiegania ciąży

Lenalidomid wykazuje strukturalne podobieństwo do talidomidu, substancji o udowodnionym silnym działaniu teratogennym u ludzi, powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone. W badaniach na małpach wykazano, że lenalidomid wywołuje wady wrodzone podobne do opisywanych po talidomidzie. Ze względu na to wysokie ryzyko teratogenności należy bezwzględnie oczekiwać, że lenalidomid może powodować wady rozwojowe płodu u ludzi podczas ekspozycji w czasie ciąży.²

Wszystkie pacjentki muszą spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie jest w stanie zajść w ciążę.³

Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę

Pacjentkę lub partnerkę pacjenta uznaje się za zdolną do zajścia w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:⁴

• Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥ 1 rok (brak miesiączki spowodowany leczeniem przeciwnowotworowym lub w okresie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)⁵
• Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa⁶
• Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia⁷
• Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy⁸

Zasady poradnictwa dla pacjentek

Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, o ile nie zostaną spełnione wszystkie poniższe warunki:⁹

• Pacjentka rozumie ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka¹⁰
• Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji nieprzerwanie przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres terapii i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia¹¹
• Nawet w przypadku wystąpienia braku miesiączki u kobiety w wieku rozrodczym, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji¹²
• Pacjentka jest zdolna do stosowania i przestrzegania skutecznych metod antykoncepcji¹³
• Pacjentka została poinformowana i rozumie potencjalne konsekwencje ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia ciąży¹⁴
• Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia natychmiast po wydaniu lenalidomidu, po uzyskaniu ujemnego wyniku testu ciążowego¹⁵
• Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych co najmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów¹⁶
• Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu¹⁷

Zalecenia dla mężczyzn przyjmujących lenalidomid

Dane farmakokinetyczne wskazują, że lenalidomid jest obecny w spermie ludzkiej w niezwykle niskim stężeniu podczas leczenia oraz jest niewykrywalny w spermie po 3 dniach od zakończenia podawania substancji u zdrowego mężczyzny. Jako środek ostrożności, uwzględniając populacje z wydłużonym czasem wydalania leku (np. w niewydolności nerek), wszyscy mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:¹⁸

• Zrozumieć ryzyko teratogenności w przypadku współżycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę¹⁹
• Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw podczas współżycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, która nie stosuje skutecznej antykoncepcji (nawet po przebytej wazektomii) – podczas leczenia oraz przez co najmniej 7 dni po przyjęciu ostatniej dawki lub zakończeniu terapii²⁰
• Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę podczas jego leczenia lekiem Lenalidomide Medical Valley lub wkrótce po zakończeniu terapii, powinien niezwłocznie poinformować o tym lekarza prowadzącego, a partnerkę należy skierować do specjalisty lub lekarza doświadczonego w zakresie teratologii w celu oceny i poradnictwa²¹

Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid

W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę, lekarz przepisujący lek musi upewnić się, że:²²

• Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, co obejmuje potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia²³
• Pacjentka wyraziła zgodę na wszystkie wymienione powyżej warunki²⁴

Metody antykoncepcji

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować co najmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez minimum 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie terapii, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, a także w przypadku przerw w stosowaniu leku – chyba że pacjentka zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej, potwierdzanej co miesiąc. Jeśli pacjentka nie stosuje skutecznej antykoncepcji, powinna zostać skierowana do odpowiednio przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady na temat zapobiegania ciąży, tak aby można było rozpocząć stosowanie antykoncepcji.²⁵

Do zalecanych skutecznych metod antykoncepcji należą:²⁶

• Implanty antykoncepcyjne²⁷
• System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel²⁸
• Octan medroksyprogesteronu w postaci depot²⁹
• Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów³⁰
• Współżycie wyłącznie z mężczyzną po wazektomii; wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia³¹
• Tabletki zawierające wyłącznie progesteron (tzn. dezogestrel)³²

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu również u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi oraz chłoniakiem z komórek płaszcza przyjmujących lenalidomid w monoterapii, nie zaleca się stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych. Jeśli pacjentka obecnie stosuje dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną z wymienionych powyżej skutecznych metod. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.³³

Należy pamiętać, że jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.³⁴

Szczególne uwagi dotyczące wybranych metod antykoncepcji

Implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia podczas ich zakładania oraz występowania nieregularnego krwawienia z pochwy. Należy rozważyć profilaktyczne zastosowanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią.³⁵

Generalnie nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na możliwe ryzyko zakażenia podczas ich zakładania oraz utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią.³⁶

Testy ciążowe

U kobiet mogących zajść w ciążę konieczne jest wykonywanie testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml pod nadzorem personelu medycznego, zgodnie z lokalną praktyką, jak opisano poniżej. Wymóg ten dotyczy również kobiet mogących zajść w ciążę, które praktykują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.³⁷

Optymalnie test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku powinny nastąpić tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania.³⁸

Przed rozpoczęciem leczenia

Test ciążowy pod nadzorem personelu medycznego należy przeprowadzić podczas wizyty, na której przepisano lenalidomid, lub w ciągu 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w momencie rozpoczynania leczenia lenalidomidem.³⁹

Obserwacja i zakończenie leczenia

Test ciążowy przeprowadzany pod nadzorem lekarza musi być powtarzany przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek.⁴⁰

Dodatkowe środki ostrożności

Pacjentów należy poinformować, aby nigdy nie przekazywali leku innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu ich bezpiecznego usunięcia.⁴¹

Podczas leczenia lenalidomidem (włącznie z przerwami w podawaniu leku) oraz przez co najmniej 7 dni po zakończeniu terapii pacjent nie może oddawać krwi, nasienia lub spermy.⁴²

Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni używać jednorazowych rękawiczek podczas kontaktu z blistrem lub kapsułką. Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.⁴³