Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lenalidomid wchodzi w interakcje z różnymi grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi podczas prowadzenia terapii. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjentów i skuteczności leczenia, zwłaszcza u pacjentów ze szpiczakiem mnogim.¹

Interakcje z czynnikami wpływającymi na erytropoezę

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu lenalidomidu z deksametazonem oraz czynników wpływających na erytropoezę. Te ostatnie mogą istotnie zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowych u pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Podobne ryzyko dotyczy hormonalnej terapii zastępczej, która również powinna być stosowana ze wzmożoną ostrożnością w tej grupie pacjentów.²

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Dotychczas nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących interakcji lenalidomidu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Badania in vitro na ludzkich hepatocytach wykazały, że lenalidomid, w różnych badanych stężeniach, nie indukuje enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. Na tej podstawie nie oczekuje się, aby sam lenalidomid powodował indukcję enzymów, która mogłaby prowadzić do obniżonej skuteczności leków hormonalnych, w tym środków antykoncepcyjnych.³

Należy jednak zaznaczyć, że deksametazon, często stosowany w schematach terapeutycznych z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4 i może wpływać również na inne enzymy i transportery. Z tego powodu nie można wykluczyć, że podczas jednoczesnego leczenia lenalidomidem i deksametazonem skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona. Zaleca się stosowanie skutecznych metod zapobiegania ciąży.⁴

Interakcje z warfaryną

Badania farmakologiczne wykazały, że jednoczesne wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie, jednoczesne podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu.⁵

Istotne jest jednak, że nie ma pewności czy interakcje mogą zachodzić w czasie stosowania klinicznego, szczególnie przy jednoczesnym leczeniu deksametazonem. Wpływ deksametazonu, jako słabego lub umiarkowanego induktora enzymów, na działanie warfaryny pozostaje nieznany. Z tego powodu zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia warfaryny w trakcie leczenia lenalidomidem.⁶

Interakcje z digoksyną

Wykazano, że jednoczesne stosowanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększało stężenie osoczowe digoksyny (podawanej w pojedynczej dawce 0,5 mg) o 14% z 90% przedziałem ufności [0,52%-28,2%]. Nie wiadomo, czy efekt ten będzie odmienny w praktyce klinicznej, gdzie stosowane są większe dawki lenalidomidu oraz jednoczesne leczenie deksametazonem.⁷

Ze względu na potencjalne zwiększenie stężenia digoksyny, podczas leczenia lenalidomidem zaleca się regularną kontrolę jej stężenia w osoczu.⁸

Interakcje ze statynami

Jednoczesne stosowanie statyn z lenalidomidem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju rabdomiolizy. Mechanizm tego działania może mieć charakter addytywny. Pacjenci leczeni jednocześnie statynami i lenalidomidem wymagają wzmożonego nadzoru klinicznego i laboratoryjnego, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii.⁹

Interakcje z deksametazonem

Badania farmakologiczne wykazały, że jednoczesne podawanie deksametazonu w dawce 40 mg raz na dobę, zarówno w dawce pojedynczej jak i wielokrotnej, nie wywierało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej wynoszącej 25 mg raz na dobę.¹⁰

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

Badania in vitro wykazały, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P, ale nie jest jej inhibitorem. Równoczesne podawanie w dawce wielokrotnej chinidyny (600 mg, dwa razy na dobę), będącej silnym inhibitorem glikoproteiny P, lub umiarkowanie silnego inhibitora/substratu glikoproteiny P – temsyrolimusu (25 mg), nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce 25 mg. Dodatkowo, równoczesne podawanie lenalidomidu nie zmieniało farmakokinetyki temsyrolimusu.¹¹

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Mimo że w dostępnych danych klinicznych brak bezpośrednich informacji na temat interakcji lenalidomidu z alkoholem, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania. Alkohol może potencjalnie nasilać działania niepożądane lenalidomidu, szczególnie w zakresie układu nerwowego (np. senność, zawroty głowy) oraz przewodu pokarmowego.

Ponadto, warto zaznaczyć, że pacjenci leczeni lenalidomidem często przyjmują również deksametazon, a interakcje alkoholu z kortykosteroidami mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia owrzodzeń przewodu pokarmowego, pogorszenia kontroli glikemii i zmian nastroju.

Z uwagi na powyższe względy oraz fakt, że lenalidomid jest stosowany w ciężkich schorzeniach hematologicznych, zaleca się całkowitą abstynencję lub znaczne ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii tym lekiem.

Tabela interakcji lenalidomidu z innymi substancjami