Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji produktu leczniczego Imuran

Produkt leczniczy Imuran zawierający substancję czynną azatioprynę może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami oraz określonymi substancjami, co wymaga szczególnej uwagi podczas jego stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji oraz ich znaczenie kliniczne.¹

Interakcje z pokarmem, mlekiem i produktami mlecznymi

Przyjmowanie azatiopryny z pokarmem może nieznacznie zmniejszyć ekspozycję ogólnoustrojową, jednak prawdopodobieństwo wystąpienia znaczenia klinicznego tej interakcji jest niskie. Pacjenci mogą stosować azatioprynę zarówno z posiłkiem, jak i na czczo, jednakże zaleca się konsekwentne stosowanie wybranej metody przyjmowania leku.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na mleko i produkty mleczne. Zawierają one oksydazę ksantynową, enzym metabolizujący 6-merkaptopurynę, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia tego metabolitu w osoczu. Z tego powodu nie zaleca się przyjmowania dawek azatiopryny z mlekiem lub produktami mlecznymi.³

Interakcje ze szczepionkami

Azatiopryna wykazuje działanie immunosupresyjne, które może prowadzić do nietypowych i potencjalnie szkodliwych reakcji na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje. Z tego względu nie zaleca się stosowania „żywych” szczepionek u pacjentów przyjmujących azatioprynę oraz przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia tym lekiem.⁴

W przypadku szczepionek inaktywowanych prawdopodobne jest osłabienie odpowiedzi immunologicznej. Taką reakcję obserwowano m.in. na szczepionkę przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B u pacjentów leczonych azatiopryną w skojarzeniu z kortykosteroidami.⁵

Warto jednak zauważyć, że niewielkie badanie kliniczne wykazało brak niekorzystnego wpływu azatiopryny stosowanej w standardowych dawkach leczniczych na odpowiedź organizmu na poliwalentną szczepionkę przeciw zakażeniom wywołanym przez dwoinki zapalenia płuc. Ocena ta została przeprowadzona na podstawie średniego miana swoistych przeciwciał przeciw otoczce.⁶

Wpływ jednocześnie stosowanych produktów leczniczych na azatioprynę

Interakcje z rybawiryną

Rybawiryna hamuje aktywność enzymu dehydrogenazy inozynomonofosforanu (IMPDH), co prowadzi do zmniejszenia wytwarzania aktywnych nukleotydów 6-tioguaniny. Jednoczesne stosowanie azatiopryny i rybawiryny wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkiej mielosupresji, dlatego takie leczenie skojarzone jest przeciwwskazane.⁷

Interakcje z cytostatykami i produktami hamującymi czynność szpiku kostnego

Jeśli to możliwe, należy unikać jednoczesnego stosowania cytostatyków lub produktów leczniczych o potencjalnym działaniu mielosupresyjnym, takich jak penicylamina. W literaturze medycznej istnieją sprzeczne doniesienia dotyczące możliwości wystąpienia poważnych zaburzeń hematologicznych w wyniku interakcji azatiopryny z trimetoprimem/sulfametoksazolem.⁸

Opisywano również możliwość wystąpienia zaburzeń hematologicznych przy jednoczesnym stosowaniu azatiopryny i inhibitorów ACE. Ponadto, istnieją doniesienia sugerujące, że cymetydyna i indometacyna mogą wykazywać działanie mielosupresyjne, które może ulec nasileniu przy jednoczesnym stosowaniu z azatiopryną.⁹

Interakcje z inhibitorami oksydazy ksantynowej

Allopurynol, oksypurynol i tiopurynol hamują aktywność oksydazy ksantynowej, ograniczając przekształcanie biologicznie aktywnego kwasu 6-tioinozynowego do biologicznie nieaktywnego kwasu 6-tiomoczowego. W przypadku jednoczesnego podawania tych związków z 6-merkaptopuryną lub azatiopryną, dawkę 6-merkaptopuryny lub azatiopryny należy zmniejszyć do 25% zwykłej dawki.¹⁰

Na podstawie danych nieklinicznych uważa się, że inne inhibitory oksydazy ksantynowej, takie jak febuksostat, mogą wydłużać działanie azatiopryny, co prawdopodobnie prowadzi do nasilenia supresji szpiku kostnego. Z uwagi na brak wystarczających danych do określenia odpowiedniego zmniejszenia dawki azatiopryny, jednoczesne podawanie tych leków nie jest zalecane.¹¹

Interakcje z aminosalicylanami

Wykazano w warunkach in vitro i in vivo, że pochodne aminosalicylanów (np. olsalazyna, mesalazyna lub sulfasalazyna) hamują aktywność TPMT (transferazy metylowej tiopuryny). W związku z tym może być konieczne rozważenie zastosowania mniejszych dawek azatiopryny w przypadku jednoczesnego podawania tych leków.¹²

Interakcje z metotreksatem

Metotreksat podawany doustnie w dawce 20 mg/m² powierzchni ciała zwiększa wartość AUC 6-merkaptopuryny o około 31%. Metotreksat podawany dożylnie w dawkach 2 mg/m² pc. lub 5 mg/m² pc. zwiększa wartość AUC 6-merkaptopuryny odpowiednio o 69% i 93%.¹³

Interakcje z infliksymabem

Obserwowano interakcję azatiopryny z infliksymabem. U pacjentów otrzymujących azatioprynę wystąpiło przemijające zwiększenie stężenia 6-TGN (nukleotydu 6-tioguaniny, aktywnego metabolitu azatiopryny) oraz zmniejszenie średniej liczby leukocytów w pierwszych tygodniach po infuzji infliksymabu. Zmiany te ustępowały po upływie 3 miesięcy.¹⁴

Interakcje z lekami zwiotczającymi

Dane kliniczne wskazują, że azatiopryna osłabia działanie niedepolaryzujących środków zwiotczających. Badania doświadczalne potwierdzają, że azatiopryna znosi blokadę nerwowo-mięśniową wywołaną przez środki niedepolaryzujące, jednocześnie wykazując, że nasila blokadę nerwowo-mięśniową wywołaną przez środki depolaryzujące.¹⁵

Wpływ azatiopryny na inne produkty lecznicze

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Opisano przypadki zahamowania przeciwzakrzepowego działania warfaryny i acenokumarolu podawanych jednocześnie z azatiopryną. Z tego powodu konieczne może być zastosowanie większych dawek produktu leczniczego przeciwzakrzepowego. Zaleca się, aby podczas jednoczesnego stosowania produktów leczniczych przeciwzakrzepowych i azatiopryny ściśle kontrolować parametry krzepnięcia.¹⁶

Interakcje produktu leczniczego Imuran z alkoholem

Chociaż bezpośrednie dane dotyczące interakcji azatiopryny z alkoholem nie są dostępne w charakterystyce produktu leczniczego, należy zwrócić uwagę na potencjalne zagrożenia wynikające z jednoczesnego stosowania tych substancji. Zarówno azatiopryna, jak i alkohol mogą wywoływać działanie hepatotoksyczne, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka uszkodzenia wątroby przy ich jednoczesnym stosowaniu. Ponadto, spożywanie alkoholu może nasilać objawy niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które mogą występować podczas terapii azatiopryną.

Ze względu na działanie immunosupresyjne azatiopryny, jednoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo obniżać odporność organizmu, co zwiększa ryzyko infekcji. Ponadto, alkohol może wpływać na metabolizm wielu leków, w tym potencjalnie azatiopryny, co może prowadzić do nieprzewidywalnych skutków terapeutycznych.

W świetle powyższych rozważań zaleca się ostrożność i ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii produktem Imuran. Pacjenci powinni zostać poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych z jednoczesnym stosowaniem alkoholu i azatiopryny.

Tabela interakcji produktu leczniczego Imuran