Przeciwwskazania stosowania leku Escitalopram LEK-AM

Escitalopram LEK-AM, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które bezwzględnie wykluczają jego stosowanie u określonych grup pacjentów. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Escitalopram LEK-AM jest nadwrażliwość na substancję czynną escytalopram lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. W takich przypadkach należy bezwzględnie odradzić pacjentowi stosowanie tego leku i rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne.²

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO

Szczególnie istotne przeciwwskazanie dotyczy jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Terapia skojarzona z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO jest absolutnie przeciwwskazana ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego, który charakteryzuje się pobudzeniem, drżeniem, hipertermią i innymi objawami.³

Przeciwwskazane jest również leczenie skojarzone escytalopramem z:

• Odwracalnymi inhibitorami MAO-A (jak np. moklobemid) – ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego⁴
• Odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO – linezolidem – również z powodu ryzyka rozwoju zespołu serotoninowego⁵

Zaburzenia przewodzenia w sercu i wydłużenie odstępu QT

Escitalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym lub wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT. Ta arytmogenna jednostka chorobowa w połączeniu z działaniem escytalopramu może prowadzić do niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca.⁶

Przeciwwskazane jest również jednoczesne stosowanie escytalopramu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT. Taka interakcja farmakodynamiczna może znacząco zwiększać ryzyko wystąpienia groźnych arytmii, w tym potencjalnie śmiertelnych torsade de pointes.⁷

Szczególne uwarunkowania kliniczne wymagające odradzenia terapii

Poza formalnymi przeciwwskazaniami, należy szczególnie rozważyć zasadność stosowania escytalopramu lub odradzić jego stosowanie w następujących sytuacjach klinicznych:

• U pacjentów z zaburzeniami układu krążenia, szczególnie z istniejącymi zaburzeniami przewodzenia, niewydolnością serca lub po przebytym zawale mięśnia sercowego
• U pacjentów przyjmujących inne leki serotoninergiczne, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego
• U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub nerek, gdzie metabolizm i eliminacja leku mogą być znacząco zaburzone
• U pacjentów z historią epizodów maniakalnych lub hipomaniakalnych, gdyż escytalopram może nasilać objawy lub przyspieszać zmianę faz w chorobie afektywnej dwubiegunowej
• U kobiet w ciąży i karmiących piersią, bez wcześniejszej dokładnej analizy stosunku korzyści do ryzyka

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Przepisując Escitalopram LEK-AM, należy dokładnie ocenić stan pacjenta i rozważyć sytuacje, w których stosowanie leku powinno być odradzane, nawet jeśli nie występują formalne przeciwwskazania:

Ryzyko interakcji lekowych

Pacjentom stosującym leki o potencjale wydłużania odstępu QT należy odradzić przyjmowanie escytalopramu. Do tej grupy leków należą:⁸

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne
• Niektóre leki przeciwdepresyjne
• Niektóre antybiotyki (np. makrolidy, fluorochinolony)
• Leki przeciwhistaminowe (np. astemizol, mizolastyna)

Należy również odradzić stosowanie escytalopramu pacjentom leczonym inhibitorami MAO, w tym do 14 dni po ich odstawieniu, a także przez 14 dni po odstawieniu escytalopramu przed włączeniem inhibitora MAO.⁹

Zaburzenia kardiologiczne

Należy odradzić stosowanie escytalopramu pacjentom z:

• Rozpoznanymi zaburzeniami rytmu serca
• Znaczną bradykardią
• Niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego
• Niewyrównaną niewydolnością serca
• Stanami predysponującymi do hipokaliemii lub hipomagnezemii, które mogą nasilać ryzyko arytmii

Zaburzenia metaboliczne i inne stany kliniczne

Odradzenie stosowania escytalopramu należy rozważyć u pacjentów z:

• Słabo kontrolowaną padaczką – ze względu na potencjalne ryzyko obniżenia progu drgawkowego
• Ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby – metabolizm leku może być znacząco upośledzony
• Skłonnością do krwawień lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe – escytalopram może zwiększać ryzyko krwawień
• Tendencją do hiponatremii – SSRI mogą powodować zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH)

Czynniki psychologiczne i psychiatryczne

Stosowanie escytalopramu powinno być odradzane lub prowadzone ze szczególną ostrożnością u pacjentów z:

• Myślami lub tendencjami samobójczymi – szczególnie na początku leczenia, gdy ryzyko samobójstwa może przejściowo wzrastać
• Chorobą afektywną dwubiegunową bez odpowiedniej stabilizacji nastroju – istnieje ryzyko indukcji stanu maniakalnego
• Uzależnieniem od alkoholu lub substancji psychoaktywnych – mogą występować niebezpieczne interakcje

Rozpoznanie powyższych stanów wymaga dokładnego wywiadu lekarskiego i ewentualnych badań diagnostycznych przed podjęciem decyzji o włączeniu escytalopramu do terapii. W wielu przypadkach konieczna jest ścisła współpraca interdyscyplinarna, szczególnie między psychiatrą a kardiologiem.¹⁰