Interakcje leku
Duloxetine +pharma 30 mg

Duloksetyna, metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; zaleca się zachowanie odstępu 14 dni po odstawieniu IMAO przed rozpoczęciem duloksetyny oraz 5 dni po odstawieniu duloksetyny przed rozpoczęciem IMAO. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), zmniejszają klirens duloksetyny o około 77% i zwiększają jej AUC sześciokrotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest także umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co może prowadzić do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy (60 mg x 2/dobę) oraz 71% wzrostu AUC tolterodyny (40 mg x 2/dobę), co wymaga ostrożności przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6 (np. flekainid, propafenon, metoprolol, rysperydon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). Palenie tytoniu indukuje CYP1A2, obniżając stężenie duloksetyny w osoczu o około 50%, co może wymagać monitorowania skuteczności terapii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Duloksetyna, jako lek oddziałujący na ośrodkowy układ nerwowy i metabolizowany przez enzymy wątrobowe, wchodzi w liczne interakcje farmakologiczne, które mają znaczenie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę znanych interakcji tego leku z uwzględnieniem mechanizmów i zalecanych postępowań.1

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Nieselektywne, nieodwracalne IMAO stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania z duloksetyną ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Należy zachować ostrożność w zakresie odstępów czasowych między terapiami:2

  • Po zakończeniu leczenia IMAO należy odczekać co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem podawania duloksetyny
  • Po zakończeniu leczenia duloksetyną należy odczekać minimum 5 dni przed rozpoczęciem stosowania IMAO

Selektywne, odwracalne IMAO (np. moklobemid) również nie są zalecane w terapii skojarzonej z duloksetyną, choć formalne przeciwwskazanie nie zostało ustanowione.3

Należy pamiętać, że antybiotyk linezolid, będący odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO, również nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych duloksetyną.4

Inhibitory CYP1A2

Duloksetyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2, dlatego szczególnie istotne są interakcje z lekami wpływającymi na ten układ enzymatyczny. Silne inhibitory CYP1A2 mogą znacząco zwiększać stężenie duloksetyny w osoczu:5

Fluwoksamina (w dawce 100 mg raz na dobę), silny inhibitor CYP1A2, zmniejsza klirens duloksetyny o około 77% i zwiększa pole pod krzywą AUC0-t sześciokrotnie. Z tego powodu jednoczesne stosowanie duloksetyny z fluwoksaminą jest przeciwwskazane.6

Produkty lecznicze działające na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Brak systematycznej oceny ryzyka stosowania duloksetyny z większością leków działających na OUN wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas terapii skojarzonej. Dotyczy to zwłaszcza następujących grup leków:7

  • Benzodiazepiny i inne leki uspokajające
  • Opioidowe leki przeciwbólowe
  • Leki przeciwpsychotyczne
  • Fenobarbital
  • Leki przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym

Substancje działające na receptory serotoninergiczne

Jednoczesne stosowanie duloksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego, który choć występuje rzadko, stanowi poważne powikłanie. Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z:8

  • Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
  • Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu noradrenaliny (SNRI)
  • Trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. klomipramina, amitryptylina)
  • IMAO (moklobemid, linezolid)
  • Preparatami dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
  • Buprenorfiną
  • Tryptanami
  • Tramadolem
  • Petydyną
  • Tryptofanem

Wpływ duloksetyny na leki metabolizowane przez CYP2D6

Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem enzymu CYP2D6, co może powodować zwiększenie stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym:9

Wykazano, że duloksetyna w dawce 60 mg dwa razy na dobę powoduje trzykrotne zwiększenie AUC dezypraminy (substrat CYP2D6). Podobnie, duloksetyna (40 mg dwa razy na dobę) zwiększa AUC tolterodyny o 71%, nie wpływając na farmakokinetykę jej aktywnego metabolitu.10

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, takimi jak:11

  • Flekainid
  • Propafenon
  • Metoprolol
  • Rysperydon
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (nortryptylina, amitryptylina, imipramina)

Doustne środki antykoncepcyjne i leki steroidowe

Badania in vitro wskazują, że duloksetyna nie indukuje aktywności katalitycznej CYP3A, co sugeruje brak istotnych interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi i innymi lekami steroidowymi metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny. Brakuje jednak szczegółowych badań in vivo potwierdzających ten wniosek.12

Przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe produkty lecznicze

Jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami przeciwzakrzepowymi lub przeciwpłytkowymi wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwe zwiększone ryzyko krwawienia wynikające z interakcji farmakodynamicznej.13

W przypadku warfaryny zgłaszano zwiększenie wartości współczynnika INR u pacjentów otrzymujących jednocześnie duloksetynę. Jednak kontrolowane badania u zdrowych ochotników wykazały, że skojarzone podawanie tych leków nie powoduje klinicznie istotnych zmian INR ani farmakokinetyki R- lub S-warfaryny.14

Leki zobojętniające i antagoniści receptora H2

Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez lub z famotydyną (antagonista receptora H2) nie wpływa znacząco na profil farmakokinetyczny duloksetyny, w szczególności na szybkość i stopień jej wchłaniania po doustnym podaniu.15

Substancje zwiększające aktywność CYP1A2

Palenie tytoniu, działające jako induktor enzymu CYP1A2, znacząco wpływa na farmakokinetykę duloksetyny. Analizy farmakokinetyczne wykazały, że u osób palących stężenie duloksetyny w osoczu jest o prawie 50% mniejsze niż u osób niepalących.16

Interakcje duloksetyny z alkoholem

Alkohol etylowy, ze względu na swój depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, może potencjalnie wchodzić w interakcje z duloksetyną. Mimo że charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera szczegółowych informacji o tej interakcji, należy uwzględnić następujące aspekty:17

  • Jednoczesne spożywanie alkoholu z duloksetyną może nasilać działanie depresyjne na OUN, powodując wzmożoną sedację, zaburzenia koordynacji ruchowej i obniżenie sprawności psychofizycznej
  • Ze względu na metabolizm wątrobowy zarówno duloksetyny jak i alkoholu etylowego, może dochodzić do konkurencji o enzymy wątrobowe, co potencjalnie wpływa na stężenie leku
  • Alkohol może nasilać objawy niepożądane duloksetyny, takie jak zawroty głowy, senność czy nudności
  • Pacjentom przyjmującym duloksetynę należy zalecić unikanie spożywania alkoholu

Tabela interakcji duloksetyny z innymi lekami

Grupa leków/substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności Zalecenia
Nieselektywne, nieodwracalne IMAO Zwiększenie stężenia monoamin w OUN Ryzyko zespołu serotoninowego Bardzo wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie; zachować odstęp 14 dni od odstawienia IMAO i 5 dni od odstawienia duloksetyny
Selektywne, odwracalne IMAO (moklobemid) Zwiększenie stężenia monoamin w OUN Ryzyko zespołu serotoninowego Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Linezolid Słabe działanie IMAO Ryzyko zespołu serotoninowego Wysoki Nie stosować jednocześnie
Fluwoksamina i inne silne inhibitory CYP1A2 Zmniejszenie klirensu duloksetyny 6-krotny wzrost AUC duloksetyny, zwiększenie działań niepożądanych Bardzo wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
SSRI, SNRI, tryptany, tramadol, opioidy Addytywny efekt serotoninergiczny Ryzyko zespołu serotoninowego Wysoki Zachować ostrożność, monitorować objawy zespołu serotoninowego
Substraty CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym (flekainid, propafenon, metoprolol) Inhibicja CYP2D6 przez duloksetynę Zwiększone stężenia substratów CYP2D6, ryzyko działań niepożądanych Wysoki Zachować szczególną ostrożność, rozważyć redukcję dawki leku metabolizowanego przez CYP2D6
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne Inhibicja CYP2D6 i działanie serotoninergiczne Zwiększone stężenie TCA i addytywny efekt serotoninergiczny Wysoki Zachować ostrożność, monitorować stężenia TCA, rozważyć redukcję dawki
Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe Farmakodynamiczna interakcja Zwiększone ryzyko krwawienia Średni Zachować ostrożność, monitorować parametry krzepnięcia
Warfaryna Możliwa interakcja farmakokinetyczna i farmakodynamiczna Możliwe zwiększenie INR Średni Zachować ostrożność, regularnie monitorować INR
Benzodiazepiny i inne leki uspokajające Addytywny efekt depresyjny na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji Średni Zachować ostrożność, możliwa konieczność redukcji dawek
Alkohol etylowy Addytywny efekt depresyjny na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji Średni Zalecać unikanie spożywania alkoholu
Leki zobojętniające sok żołądkowy, antagoniści H2 Potencjalny wpływ na wchłanianie duloksetyny Brak istotnego klinicznie wpływu Niski Modyfikacja dawkowania nie jest konieczna
Palenie tytoniu Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia duloksetyny o ok. 50% Średni Monitorować skuteczność duloksetyny u osób palących
Dziurawiec zwyczajny Indukcja CYP i działanie serotoninergiczne Zmniejszenie stężenia duloksetyny i ryzyko zespołu serotoninowego Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl