Interakcje leku
Duloxetine +pharma 30 mg
Duloksetyna, metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; zaleca się zachowanie odstępu 14 dni po odstawieniu IMAO przed rozpoczęciem duloksetyny oraz 5 dni po odstawieniu duloksetyny przed rozpoczęciem IMAO. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), zmniejszają klirens duloksetyny o około 77% i zwiększają jej AUC sześciokrotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest także umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co może prowadzić do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy (60 mg x 2/dobę) oraz 71% wzrostu AUC tolterodyny (40 mg x 2/dobę), co wymaga ostrożności przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6 (np. flekainid, propafenon, metoprolol, rysperydon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). Palenie tytoniu indukuje CYP1A2, obniżając stężenie duloksetyny w osoczu o około 50%, co może wymagać monitorowania skuteczności terapii.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)
- Inhibitory CYP1A2
- Produkty lecznicze działające na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)
- Substancje działające na receptory serotoninergiczne
- Wpływ duloksetyny na leki metabolizowane przez CYP2D6
- Doustne środki antykoncepcyjne i leki steroidowe
- Przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe produkty lecznicze
- Leki zobojętniające i antagoniści receptora H2
- Substancje zwiększające aktywność CYP1A2
- Interakcje duloksetyny z alkoholem
- Tabela interakcji duloksetyny z innymi lekami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Duloksetyna, jako lek oddziałujący na ośrodkowy układ nerwowy i metabolizowany przez enzymy wątrobowe, wchodzi w liczne interakcje farmakologiczne, które mają znaczenie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę znanych interakcji tego leku z uwzględnieniem mechanizmów i zalecanych postępowań.1
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)
Nieselektywne, nieodwracalne IMAO stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania z duloksetyną ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Należy zachować ostrożność w zakresie odstępów czasowych między terapiami:2
- Po zakończeniu leczenia IMAO należy odczekać co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem podawania duloksetyny
- Po zakończeniu leczenia duloksetyną należy odczekać minimum 5 dni przed rozpoczęciem stosowania IMAO
Selektywne, odwracalne IMAO (np. moklobemid) również nie są zalecane w terapii skojarzonej z duloksetyną, choć formalne przeciwwskazanie nie zostało ustanowione.3
Należy pamiętać, że antybiotyk linezolid, będący odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO, również nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych duloksetyną.4
Inhibitory CYP1A2
Duloksetyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2, dlatego szczególnie istotne są interakcje z lekami wpływającymi na ten układ enzymatyczny. Silne inhibitory CYP1A2 mogą znacząco zwiększać stężenie duloksetyny w osoczu:5
Fluwoksamina (w dawce 100 mg raz na dobę), silny inhibitor CYP1A2, zmniejsza klirens duloksetyny o około 77% i zwiększa pole pod krzywą AUC0-t sześciokrotnie. Z tego powodu jednoczesne stosowanie duloksetyny z fluwoksaminą jest przeciwwskazane.6
Produkty lecznicze działające na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)
Brak systematycznej oceny ryzyka stosowania duloksetyny z większością leków działających na OUN wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas terapii skojarzonej. Dotyczy to zwłaszcza następujących grup leków:7
- Benzodiazepiny i inne leki uspokajające
- Opioidowe leki przeciwbólowe
- Leki przeciwpsychotyczne
- Fenobarbital
- Leki przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym
Substancje działające na receptory serotoninergiczne
Jednoczesne stosowanie duloksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego, który choć występuje rzadko, stanowi poważne powikłanie. Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z:8
- Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
- Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu noradrenaliny (SNRI)
- Trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. klomipramina, amitryptylina)
- IMAO (moklobemid, linezolid)
- Preparatami dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
- Buprenorfiną
- Tryptanami
- Tramadolem
- Petydyną
- Tryptofanem
Wpływ duloksetyny na leki metabolizowane przez CYP2D6
Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem enzymu CYP2D6, co może powodować zwiększenie stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym:9
Wykazano, że duloksetyna w dawce 60 mg dwa razy na dobę powoduje trzykrotne zwiększenie AUC dezypraminy (substrat CYP2D6). Podobnie, duloksetyna (40 mg dwa razy na dobę) zwiększa AUC tolterodyny o 71%, nie wpływając na farmakokinetykę jej aktywnego metabolitu.10
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, takimi jak:11
- Flekainid
- Propafenon
- Metoprolol
- Rysperydon
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (nortryptylina, amitryptylina, imipramina)
Doustne środki antykoncepcyjne i leki steroidowe
Badania in vitro wskazują, że duloksetyna nie indukuje aktywności katalitycznej CYP3A, co sugeruje brak istotnych interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi i innymi lekami steroidowymi metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny. Brakuje jednak szczegółowych badań in vivo potwierdzających ten wniosek.12
Przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe produkty lecznicze
Jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami przeciwzakrzepowymi lub przeciwpłytkowymi wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwe zwiększone ryzyko krwawienia wynikające z interakcji farmakodynamicznej.13
W przypadku warfaryny zgłaszano zwiększenie wartości współczynnika INR u pacjentów otrzymujących jednocześnie duloksetynę. Jednak kontrolowane badania u zdrowych ochotników wykazały, że skojarzone podawanie tych leków nie powoduje klinicznie istotnych zmian INR ani farmakokinetyki R- lub S-warfaryny.14
Leki zobojętniające i antagoniści receptora H2
Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez lub z famotydyną (antagonista receptora H2) nie wpływa znacząco na profil farmakokinetyczny duloksetyny, w szczególności na szybkość i stopień jej wchłaniania po doustnym podaniu.15
Substancje zwiększające aktywność CYP1A2
Palenie tytoniu, działające jako induktor enzymu CYP1A2, znacząco wpływa na farmakokinetykę duloksetyny. Analizy farmakokinetyczne wykazały, że u osób palących stężenie duloksetyny w osoczu jest o prawie 50% mniejsze niż u osób niepalących.16
Interakcje duloksetyny z alkoholem
Alkohol etylowy, ze względu na swój depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, może potencjalnie wchodzić w interakcje z duloksetyną. Mimo że charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera szczegółowych informacji o tej interakcji, należy uwzględnić następujące aspekty:17
- Jednoczesne spożywanie alkoholu z duloksetyną może nasilać działanie depresyjne na OUN, powodując wzmożoną sedację, zaburzenia koordynacji ruchowej i obniżenie sprawności psychofizycznej
- Ze względu na metabolizm wątrobowy zarówno duloksetyny jak i alkoholu etylowego, może dochodzić do konkurencji o enzymy wątrobowe, co potencjalnie wpływa na stężenie leku
- Alkohol może nasilać objawy niepożądane duloksetyny, takie jak zawroty głowy, senność czy nudności
- Pacjentom przyjmującym duloksetynę należy zalecić unikanie spożywania alkoholu
Tabela interakcji duloksetyny z innymi lekami
| Grupa leków/substancja | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Nieselektywne, nieodwracalne IMAO | Zwiększenie stężenia monoamin w OUN | Ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie; zachować odstęp 14 dni od odstawienia IMAO i 5 dni od odstawienia duloksetyny |
| Selektywne, odwracalne IMAO (moklobemid) | Zwiększenie stężenia monoamin w OUN | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania |
| Linezolid | Słabe działanie IMAO | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Nie stosować jednocześnie |
| Fluwoksamina i inne silne inhibitory CYP1A2 | Zmniejszenie klirensu duloksetyny | 6-krotny wzrost AUC duloksetyny, zwiększenie działań niepożądanych | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| SSRI, SNRI, tryptany, tramadol, opioidy | Addytywny efekt serotoninergiczny | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować objawy zespołu serotoninowego |
| Substraty CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym (flekainid, propafenon, metoprolol) | Inhibicja CYP2D6 przez duloksetynę | Zwiększone stężenia substratów CYP2D6, ryzyko działań niepożądanych | Wysoki | Zachować szczególną ostrożność, rozważyć redukcję dawki leku metabolizowanego przez CYP2D6 |
| Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne | Inhibicja CYP2D6 i działanie serotoninergiczne | Zwiększone stężenie TCA i addytywny efekt serotoninergiczny | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować stężenia TCA, rozważyć redukcję dawki |
| Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe | Farmakodynamiczna interakcja | Zwiększone ryzyko krwawienia | Średni | Zachować ostrożność, monitorować parametry krzepnięcia |
| Warfaryna | Możliwa interakcja farmakokinetyczna i farmakodynamiczna | Możliwe zwiększenie INR | Średni | Zachować ostrożność, regularnie monitorować INR |
| Benzodiazepiny i inne leki uspokajające | Addytywny efekt depresyjny na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji | Średni | Zachować ostrożność, możliwa konieczność redukcji dawek |
| Alkohol etylowy | Addytywny efekt depresyjny na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji | Średni | Zalecać unikanie spożywania alkoholu |
| Leki zobojętniające sok żołądkowy, antagoniści H2 | Potencjalny wpływ na wchłanianie duloksetyny | Brak istotnego klinicznie wpływu | Niski | Modyfikacja dawkowania nie jest konieczna |
| Palenie tytoniu | Indukcja CYP1A2 | Zmniejszenie stężenia duloksetyny o ok. 50% | Średni | Monitorować skuteczność duloksetyny u osób palących |
| Dziurawiec zwyczajny | Indukcja CYP i działanie serotoninergiczne | Zmniejszenie stężenia duloksetyny i ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania