Działania niepożądane
Duloxetine +pharma 30 mg
Duloksetyna jest stosowana w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych oraz neuropatycznego bólu cukrzycowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność i zawroty głowy, które zwykle mają charakter łagodny lub umiarkowany i ustępują podczas kontynuacji terapii. Nagłe odstawienie leku może wywołać zespół odstawienia z objawami takimi jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia czy bóle mięśni, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. W badaniach klinicznych u pacjentów z neuropatią cukrzycową odnotowano niewielkie, ale istotne statystycznie wzrosty stężenia glukozy na czczo oraz HbA1c o około 0,3%, a także niewielkie podwyższenie cholesterolu całkowitego, bez istotnych zmian w parametrach elektrokardiograficznych (QT, PR, QRS, QTcB).
Działania niepożądane duloksetyny – charakterystyka kliniczna
Duloksetyna jest lekiem stosowanym w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych oraz bólu w neuropatii cukrzycowej. Podobnie jak każdy lek, również duloksetyna może powodować działania niepożądane, które należy dokładnie monitorować w trakcie terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę profilu bezpieczeństwa leku Duloxetine +pharma.1
Profil bezpieczeństwa – ogólna charakterystyka
Wśród najczęściej raportowanych działań niepożądanych duloksetyny wyróżnia się: nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność i zawroty głowy. Istotne jest, że większość tych objawów ma charakter łagodny lub umiarkowany. Co więcej, obserwuje się pewien schemat występowania tych działań – zwykle pojawiają się krótko po rozpoczęciu leczenia i w większości przypadków ustępują w miarę kontynuowania terapii.2
Zespół odstawienia
Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy występujące po przerwaniu leczenia duloksetyną. Nagłe odstawienie leku często wywołuje zespół odstawienia. Najczęściej zgłaszane objawy to: zawroty głowy, zaburzenia czucia (parestezje lub wrażenie porażenia prądem, szczególnie w obrębie głowy), zaburzenia snu (bezsenność, nasilone marzenia senne), zmęczenie, senność, pobudzenie lub lęk, nudności i/lub wymioty, drżenie, bóle głowy, bóle mięśni, drażliwość, biegunka, nadmierna potliwość oraz zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.3
Objawy odstawienia duloksetyny zazwyczaj mają nasilenie łagodne do umiarkowanego i są przemijające, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku, gdy kontynuacja leczenia duloksetyną nie jest już konieczna.4
Wpływ na parametry metaboliczne
W trakcie badań klinicznych wykazano, że duloksetyna może wpływać na niektóre parametry metaboliczne. W 12-tygodniowych badaniach u pacjentów z bólem w neuropatii cukrzycowej obserwowano niewielkie, ale istotne statystycznie zwiększenie stężenia glukozy we krwi na czczo. W dłuższej obserwacji (do 52 tygodni) stwierdzono zwiększenie poziomu HbA1c o średnio 0,3% względem grup kontrolnych oraz niewielkie zwiększenie stężenia glukozy na czczo i cholesterolu całkowitego.5
Warto odnotować, że nie zaobserwowano klinicznie istotnych różnic w parametrach elektrokardiograficznych (QT, PR, QRS, QTcB) między pacjentami leczonymi duloksetyną a tymi otrzymującymi placebo.6
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Duloksetyna jest również stosowana u dzieci i młodzieży. W badaniach klinicznych wzięło udział 509 pacjentów w wieku 7-17 lat z dużymi zaburzeniami depresyjnymi oraz 241 pacjentów w tym samym przedziale wiekowym z zaburzeniami lękowymi uogólnionymi. Ogólny profil działań niepożądanych w tej grupie wiekowej był podobny do obserwowanego u dorosłych.7
Istotnym obserwowanym efektem było zmniejszenie masy ciała – u 467 pacjentów pediatrycznych przyporządkowanych do grupy otrzymującej duloksetynę odnotowano zmniejszenie masy ciała średnio o 0,1 kg po 10 tygodniach (w porównaniu do zwiększenia o średnio 0,9 kg u 353 pacjentów otrzymujących placebo). Po okresie przedłużenia badania (4-6 miesięcy) u pacjentów zazwyczaj obserwowano tendencję do odzyskiwania przewidywanej masy ciała.8
Zaobserwowano również wpływ na wzrost – w badaniach trwających do 9 miesięcy u dzieci i młodzieży leczonych duloksetyną odnotowano mniejszy o 1% całkowity średni wzrost na siatce centylowej (mniejszy o 2% u dzieci w wieku 7-11 lat i większy o 0,3% u młodzieży w wieku 12-17 lat).9
Szczegółowa lista działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych duloksetyny ze zgłoszeń spontanicznych oraz obserwowanych podczas badań klinicznych kontrolowanych placebo. Działania niepożądane są sklasyfikowane według układów narządowych oraz częstości występowania:10
| Klasa układów narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Zapalenie krtani |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcja anafilaktyczna, zespół nadwrażliwości |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Rzadko | Niedoczynność tarczycy |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie łaknienia |
| Niezbyt często | Hiperglikemia (zgłaszana głównie u pacjentów chorych na cukrzycę) | |
| Rzadko | Odwodnienie, hiponatremia, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Bezsenność, pobudzenie, zmniejszenie libido, lęk, zaburzenia orgazmu, nietypowe sny |
| Niezbyt często | Samobójcze myśli, zaburzenia snu, bruksizm, dezorientacja, apatia | |
| Rzadko | Samobójcze zachowania, stan pobudzenia maniakalnego, omamy, agresja i gniew | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Ból głowy, senność |
| Często | Zawroty głowy, letarg, drżenie, parestezja | |
| Niezbyt często | Drgawki kloniczne mięśni, akatyzja, nerwowość, zaburzenia uwagi, zaburzenia smaku, dyskineza, zespół niespokojnych nóg, pogorszenie jakości snu | |
| Rzadko | Zespół serotoninowy, drgawki, niepokój psychoruchowy, objawy pozapiramidowe | |
| Zaburzenia oka | Często | Niewyraźne widzenie |
| Niezbyt często | Rozszerzenie źrenicy, zaburzenia widzenia | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Szumy w uszach |
| Niezbyt często | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, ból ucha | |
| Zaburzenia serca | Często | Kołatanie serca |
| Niezbyt często | Tachykardia, arytmia nadkomorowa, głównie migotanie przedsionków | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, nagłe zaczerwienienie twarzy |
| Niezbyt często | Omdlenia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, uczucie zimna w kończynach | |
| Rzadko | Przełom nadciśnieniowy | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Ziewanie |
| Niezbyt często | Uczucie ucisku w gardle, krwawienie z nosa | |
| Rzadko | Śródmiąższowa choroba płuc, eozynofilowe zapalenie płuc | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności, suchość w jamie ustnej |
| Często | Zaparcie, biegunka, ból brzucha, wymioty, niestrawność, wzdęcia | |
| Niezbyt często | Krwotok z przewodu pokarmowego, zapalenie żołądka i jelit, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej lub gazu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zaburzenia połykania | |
| Rzadko | Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, obecność świeżej krwi w kale, nieprzyjemny oddech, mikroskopowe zapalenie jelita grubego | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niezbyt często | Zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST, fosfataza alkaliczna), ostre uszkodzenia wątroby |
| Rzadko | Niewydolność wątroby, żółtaczka | |
| Bardzo rzadko | Zapalenie naczyń skóry | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Zwiększona potliwość, wysypka |
| Niezbyt często | Nocne pocenie, pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry, zimne poty, wrażliwość na światło, zwiększona tendencja do powstawania siniaków | |
| Rzadko | Zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk naczynioruchowy | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Ból mięśniowo-szkieletowy, kurcze mięśni |
| Niezbyt często | Sztywność mięśni, drżenie mięśni | |
| Rzadko | Szczękościsk | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często | Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, częstomocz |
| Niezbyt często | Zatrzymanie moczu, uczucie parcia na pęcherz, oddawanie moczu w nocy, nadmierne wydzielanie moczu, zmniejszenie diurezy | |
| Rzadko | Nieprawidłowy zapach moczu | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Zaburzenia erekcji, zaburzenia ejakulacji, opóźniona ejakulacja |
| Niezbyt często | Krwotok w obrębie dróg rodnych, zaburzenia menstruacyjne, zaburzenia seksualne, ból jąder | |
| Rzadko | Objawy menopauzy, mlekotok, hiperprolaktynemia, krwotok poporodowy | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Upadki, zmęczenie |
| Niezbyt często | Ból w klatce piersiowej, zmienione samopoczucie, uczucie zimna, pragnienie, dreszcze, złe samopoczucie, uczucie gorąca, zaburzenia chodu | |
| Rzadko | – | |
| Badania diagnostyczne | Często | Zmniejszenie masy ciała |
| Niezbyt często | Zwiększenie masy ciała, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi, zwiększenie stężenia potasu we krwi | |
| Rzadko | – |
Dodatkowe informacje o działaniach niepożądanych
Spostrzeżenia kliniczne
W ocenie działań niepożądanych duloksetyny należy zwrócić uwagę na następujące dodatkowe informacje:11
- Drgawki i szumy w uszach – mogą występować również po zakończeniu leczenia
- Niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia – obserwowane szczególnie w początkowym okresie leczenia
- Agresja i przejawy gniewu – występują głównie w początkowym okresie leczenia lub po jego zakończeniu
- Myśli i zachowania samobójcze – zgłaszane podczas terapii lub krótko po zakończeniu leczenia
Częstość występowania niektórych działań niepożądanych, takich jak zespół serotoninowy, przełom nadciśnieniowy, śródmiąższowa choroba płuc, eozynofilowe zapalenie płuc, niewydolność wątroby i inne ciężkie zdarzenia, oszacowano na podstawie zgłoszeń po wprowadzeniu produktu do obrotu, gdyż nie obserwowano ich podczas badań klinicznych kontrolowanych placebo.12
Populacje szczególne
Warto zwrócić uwagę na zwiększone ryzyko upadków u osób w podeszłym wieku (≥65 lat) leczonych duloksetyną.13
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest monitorowanie jego bezpieczeństwa poprzez zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania