Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dexak 50 50 mg

Wpływ leku Dexak 50 na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Dexak 50 (deksketoprofen 50 mg/2ml roztwór do wstrzykiwań lub infuzji) wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), deksketoprofen może wpływać na układ rozrodczy oraz rozwój płodu poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn. Lekarze powinni dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed przepisaniem tego leku kobietom w ciąży lub planującym ciążę.¹

Przeciwwskazania bezwzględne

Należy bezwzględnie pamiętać, że lek Dexak 50 jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:

• Trzeci trymestr ciąży
• Okres karmienia piersią

Powyższe przeciwwskazania wynikają z potencjalnego ryzyka dla płodu oraz niemowlęcia i nie podlegają negocjacji klinicznej.²

Stosowanie deksketoprofenu w ciąży

Mechanizm działania deksketoprofenu, polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn, może wywierać negatywny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój embrionu i płodu. Informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce obejmują dane z badań farmakoepidemiologicznych wskazujące na:³

• Zwiększone ryzyko poronienia po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży
• Podwyższone ryzyko zaburzeń budowy serca płodu oraz wytrzewienia
• Wzrost całkowitego ryzyka zaburzeń budowy układu sercowo-naczyniowego z mniej niż 1% do około 1,5%

Istotne jest, aby poinformować pacjentkę, że ryzyko wystąpienia powyższych powikłań zwiększa się wraz ze zwiększaniem dawki deksketoprofenu oraz wydłużaniem czasu trwania terapii.⁴

Dane z badań przedklinicznych

W rozmowie z pacjentką należy odnieść się również do danych przedklinicznych. Badania na zwierzętach wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powodowało:

• Poronienia przed lub po zagnieżdżeniu się jaja płodowego
• Zwiększoną śmiertelność embrionu lub płodu
• Większą częstość występowania różnych wad płodu, w tym zaburzeń budowy układu sercowo-naczyniowego, szczególnie gdy inhibitory podawano w okresie organogenezy

Należy jednak zaznaczyć, że badania na zwierzętach z zastosowaniem samego deksketoprofenu nie wykazały toksycznego wpływu na reprodukcję.⁵

Zalecenia dla pierwszego i drugiego trymestru ciąży

W przypadku pacjentek w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, deksketoprofen należy podawać tylko w przypadku zdecydowanej konieczności medycznej, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. W takiej sytuacji lekarz powinien:⁶

1. Zastosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę deksketoprofenu
2. Utrzymać leczenie przez możliwie najkrótszy okres
3. Regularnie monitorować stan pacjentki i płodu
4. Rozważyć alternatywne metody leczenia, jeśli są dostępne

Powyższe zalecenia dotyczą także kobiet planujących zajście w ciążę.⁷

Laktacja – karmienie piersią

Obecnie brak jest jednoznacznych danych naukowych dotyczących przenikania deksketoprofenu do mleka kobiet karmiących piersią. W związku z tym oraz z uwagi na potencjalne ryzyko dla niemowlęcia, stosowanie produktu leczniczego Dexak 50 w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności przerwania karmienia piersią w przypadku niezbędnej terapii deksketoprofenem lub o wyborze alternatywnej metody leczenia, jeśli kobieta zamierza kontynuować karmienie.⁸

Wpływ na płodność kobiet

Istotne jest, aby przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym informacje dotyczące potencjalnego wpływu deksketoprofenu na płodność. Podobnie jak inne leki z grupy NLPZ, Dexak 50 może zaburzać płodność kobiet. Z tego powodu:⁹

• Lek nie jest zalecany u kobiet planujących ciążę
• Należy rozważyć odstawienie deksketoprofenu u pacjentek mających problemy z zajściem w ciążę
• Lek powinien być odstawiony u kobiet poddawanych badaniom diagnostycznym z powodu niepłodności

Efekt zaburzający płodność jest prawdopodobnie odwracalny po zaprzestaniu terapii, co również powinno zostać przekazane pacjentce.¹⁰

Kluczowe informacje do przekazania pacjentce

Lekarz powinien w przystępny, ale kompletny sposób przekazać pacjentce następujące informacje dotyczące stosowania leku Dexak 50 (deksketoprofen 50 mg/2ml roztwór do wstrzykiwań lub infuzji) w kontekście płodności, ciąży i laktacji:

• Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania leku w trzecim trymestrze ciąży i podczas karmienia piersią
• Potencjalne ryzyko dla płodu przy stosowaniu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży
• Konieczność stosowania możliwie najmniejszej dawki przez najkrótszy czas, jeśli lek musi być podany w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży
• Potencjalny negatywny wpływ na płodność kobiet, szczególnie istotny dla pacjentek planujących ciążę
• Możliwość rozważenia alternatywnych metod leczenia, zwłaszcza u kobiet z problemami z płodnością lub poddawanych diagnostyce niepłodności

Przekazanie tych informacji w sposób zrozumiały dla pacjentki pozwoli jej na świadome podjęcie decyzji dotyczącej terapii, z pełną świadomością korzyści i potencjalnych zagrożeń związanych z leczeniem deksketoprofenem.¹¹