Właściwości farmakokinetyczne
Deksametazon Accord 4 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne deksametazonu

Deksametazon fosforanu (w postaci deksametazonu sodu fosforanu) zawarty w produkcie leczniczym Deksametazon Accord w stężeniu 4 mg/ml wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego działanie terapeutyczne. Charakterystyka farmakokinetyczna obejmuje dystrybucję, metabolizm oraz eliminację substancji czynnej z organizmu pacjenta. ¹

Dystrybucja w organizmie

Wiązanie z białkami osocza w przypadku deksametazonu jest relatywnie niskie w porównaniu do większości innych kortykosteroidów i wynosi około 77%. Charakterystyczną cechą jest zależność stopnia wiązania od zastosowanej dawki. Przy zastosowaniu bardzo dużych dawek deksametazonu większość cząsteczek leku krąży we krwi w formie niezwiązanej. ²

U pacjentów z hipoalbuminemią obserwuje się zwiększony odsetek niezwiązanej (aktywnej) frakcji kortykoidu. Jest to istotne klinicznie, gdyż może prowadzić do nasilenia działania farmakologicznego przy standardowym dawkowaniu. ³

Badania z wykorzystaniem radioaktywnie znakowanego deksametazonu podawanego dożylnie wykazały, że maksymalne stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym odpowiada w przybliżeniu 1/6 stężenia osiąganego w surowicy krwi. Dane te wskazują na ograniczoną penetrację substancji przez barierę krew-mózg. ⁴

Parametry kinetyczne

Okres półtrwania deksametazonu w osoczu wynosi około 190 minut. Jednak znacznie istotniejszy klinicznie jest biologiczny okres półtrwania, który przekracza 36 godzin, co klasyfikuje deksametazon jako glikokortykosteroid o bardzo długim czasie działania. ⁵

Tak długi czas biologicznego działania ma konsekwencje terapeutyczne – codzienne stosowanie deksametazonu może prowadzić do kumulacji substancji czynnej w organizmie i w efekcie do przedawkowania, co wymaga szczególnej uwagi przy długotrwałej terapii. ⁶

W fazie eliminacji średni okres półtrwania deksametazonu w surowicy u osób dorosłych wynosi około 250 minut (± 80 minut). ⁷

Eliminacja i metabolizm

Deksametazon podlega procesom metabolicznym w organizmie, w wyniku których powstają głównie glukuroniany i siarczany. Te metabolity są następnie wydalane z organizmu, głównie przez nerki. ⁸

Wydalanie deksametazonu odbywa się w znacznym stopniu przez nerki, w wolnej postaci alkoholu deksametazonowego. Badania wykazały, że do 65% podanej dawki jest wydalane z moczem w ciągu pierwszych 24 godzin od podania. ⁹

Wpływ stanów patologicznych na farmakokinetykę

Niewydolność nerek nie wpływa w znaczącym stopniu na wydalanie deksametazonu, co może być istotną informacją przy doborze dawkowania u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek. ¹⁰

Natomiast u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania deksametazonu w fazie eliminacji. Jest to istotna informacja kliniczna, gdyż może prowadzić do kumulacji leku w organizmie przy standardowym dawkowaniu. ¹¹