Wpływ dazatynibu na płodność, ciążę i laktację: istotne informacje dla lekarzy

Podczas stosowania dazatynibu u pacjentek w wieku rozrodczym lub u pacjentów aktywnych seksualnie konieczne jest przekazanie szczegółowych informacji dotyczących wpływu leku na płodność, postępowania podczas ciąży oraz karmienia piersią. Poniżej przedstawiono kluczowe aspekty, które powinny zostać omówione z pacjentami.¹

Konieczność stosowania antykoncepcji podczas leczenia dazatynibem

Zarówno kobiety w wieku rozrodczym, jak i mężczyźni aktywni seksualnie, którzy przyjmują dazatynib, muszą stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży przez cały okres leczenia. Należy jednoznacznie poinformować pacjentów o tej konieczności ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne oraz szkodliwy wpływ farmakologiczny leku na rozwijający się płód.²

Dazatynib w czasie ciąży

Istnieją istotne ograniczenia dotyczące stosowania dazatynibu w czasie ciąży. Na podstawie danych klinicznych zgromadzonych podczas stosowania u ludzi, istnieje podejrzenie, że dazatynib może być czynnikiem teratogennym, powodującym poważne wady wrodzone, w szczególności wady cewy nerwowej. Ponadto lek ten może wywierać szkodliwe działanie farmakologiczne na rozwijający się płód.³

Przeprowadzone badania na modelach zwierzęcych jednoznacznie potwierdziły szkodliwy wpływ dazatynibu na reprodukcję, co dodatkowo zwiększa obawy związane z jego stosowaniem podczas ciąży.⁴

W związku z powyższym, należy kategorycznie unikać stosowania produktu leczniczego zawierającego dazatynib w okresie ciąży. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, gdy stan kliniczny kobiety bezwzględnie wymaga leczenia dazatynibem, a potencjalne korzyści terapeutyczne przewyższają znacząco ryzyko dla płodu.⁵

Obowiązek informowania pacjentki o ryzyku dla płodu

Jeżeli z bezwzględnych wskazań medycznych zachodzi konieczność zastosowania dazatynibu u kobiety ciężarnej, lekarz ma obowiązek szczegółowo poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku dla płodu. Pacjentka powinna być w pełni świadoma możliwych konsekwencji oraz wyrazić świadomą zgodę na terapię, uwzględniając ryzyko dla rozwijającego się dziecka.⁶

Dazatynib w okresie karmienia piersią

Dostępne dane dotyczące przenikania dazatynibu do mleka kobiecego są ograniczone. Podobnie niewystarczające są dane dotyczące wydzielania tego leku w mleku zwierząt.⁷

Jednak biorąc pod uwagę właściwości fizyko-chemiczne dazatynibu oraz dostępne dane farmakodynamiczne i toksykologiczne, należy uznać, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo wydzielania leku do mleka kobiecego. W związku z tym, nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią.⁸

Ze względu na powyższe, karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia dazatynibem. Pacjentkom należy jednoznacznie zalecić przerwanie karmienia piersią na czas terapii tym lekiem.⁹

Wpływ dazatynibu na płodność

Przeprowadzone badania na modelach zwierzęcych wskazują, że dazatynib nie wykazuje negatywnego wpływu na płodność. W szczególności, leczenie dazatynibem nie zaburzało płodności zarówno u samców, jak i samic szczurów.¹⁰

Pomimo tych względnie uspokajających danych z badań przedklinicznych, lekarze prowadzący oraz inni pracownicy ochrony zdrowia powinni udzielać pacjentom płci męskiej w odpowiednim wieku wyczerpujących informacji na temat potencjalnego wpływu dazatynibu na płodność. W ramach kompleksowej opieki, należy rozważyć zaproponowanie pacjentom możliwości zabezpieczenia płodności przed rozpoczęciem terapii, w tym opcji krioprezerwacji nasienia.¹¹