Działania niepożądane leku Dasatinib Sandoz

Dasatinib Sandoz jest lekiem zawierającym substancję czynną dazatynib, stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+). Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych tego leku, opracowaną na podstawie danych z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Dane dotyczące bezpieczeństwa dazatynibu pochodzą z rozległych badań klinicznych, w których uczestniczyło 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych z nowo rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej, 2388 dorosłych z CML w fazie przewlekłej lub zaawansowanej z opornością lub nietolerancją imatynibu lub z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+), oraz 188 pacjentów pediatrycznych.²

Mediana czasu leczenia w różnych populacjach pacjentów wynosiła:

• Około 60 miesięcy u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej w badaniu randomizowanym³
• 29 miesięcy (zakres 0-92,9 miesiąca) u 1618 dorosłych pacjentów w fazie przewlekłej CML⁴
• 6,2 miesiąca (zakres 0-93,2 miesiąca) u 1094 dorosłych pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub ALL Ph+⁵
• 26,3 miesiąca (zakres 0-99,6 miesiąca) u 188 badanych pacjentów pediatrycznych⁶
• 42,3 miesiąca (zakres 0,1-99,6 miesiąca) w podgrupie 130 leczonych dazatynibem dzieci i młodzieży w fazie przewlekłej CML⁷

Większość pacjentów otrzymujących dazatynib doświadczyła działań niepożądanych w pewnym okresie leczenia. Z populacji 2712 dorosłych pacjentów, u 520 osób (19%) wystąpiły działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia.⁸

Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej był generalnie podobny do profilu u dorosłych, niezależnie od postaci farmaceutycznej produktu. Wyjątek stanowiły wysięk osierdziowy, wysięk opłucnowy, obrzęk płuc lub nadciśnienie płucne, których nie odnotowano u pacjentów pediatrycznych. Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych nastąpiło jedynie u 2 (1,5%) ze 130 pediatrycznych pacjentów z CML w fazie przewlekłej.⁹

Częstotliwość działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane zgłaszane u pacjentów otrzymujących dazatynib w monoterapii, z wyłączeniem nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania według następujących kategorii:¹⁰

• Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabela działań niepożądanych leku Dasatinib Sandoz

Kluczowe działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Mielosupresja

Mielosupresja (obejmująca niedokrwistość, neutropenię i małopłytkowość) to jedno z najczęściej występujących działań niepożądanych dazatynibu. Jest to działanie występujące bardzo często (≥1/10) i wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi. W ciężkich przypadkach mielosupresji może być konieczne czasowe przerwanie leczenia lub zmniejszenie dawki leku.¹¹

Wysięk opłucnowy i inne objawy ze strony układu oddechowego

Wysięk opłucnowy jest jednym z bardzo często występujących działań niepożądanych (≥1/10), podobnie jak duszność. Inne częste zaburzenia układu oddechowego obejmują obrzęk płuc, nadciśnienie płucne, nacieki w płucach, zapalenie płuc i kaszel. Pacjenci zgłaszający duszność związaną z wysiękiem opłucnowym powinni być oceniani pod kątem obecności płynu w jamie opłucnej, który może wymagać drenażu. Należy również regularnie monitorować czynność płuc u pacjentów z wysiękiem opłucnowym.¹²

Krwawienia

Krwotoki są bardzo częstym działaniem niepożądanym dazatynibu (≥1/10). Mogą występować w różnych lokalizacjach, w tym jako krwawienia z przewodu pokarmowego czy krwawienia w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Szczególnie niebezpieczne są rzadkie przypadki krwotoków z przewodu pokarmowego zakończone zgonem.¹³

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Do bardzo często występujących działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą: biegunka, wymioty, nudności i ból brzucha. Często występują również krwawienia z przewodu pokarmowego, zapalenie okrężnicy (w tym neutropeniczne zapalenie jelit), zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność, rozdęcie brzucha, zaparcie i inne zaburzenia tkanki miękkiej jamy ustnej.¹⁴

Skórne działania niepożądane

Bardzo często występującymi działaniami niepożądanymi dotyczącymi skóry są: wysypka skórna, łysienie, zapalenie skóry (w tym wyprysk), świąd, trądzik, suchość skóry, pokrzywka i nadmierne pocenie się. Rzadko może wystąpić poważne zaburzenie skórne – zespół Stevensa-Johnsona.¹⁵

Zaburzenia serca

Częste zaburzenia serca obejmują zastoinową niewydolność serca/zaburzenia czynności serca, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca (w tym tachykardia) oraz kołatanie serca. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego (w tym przypadki zakończone zgonem), wydłużenie odstępu QT w EKG, zapalenie osierdzia czy arytmia komorowa.¹⁶

Zakażenia

Zakażenia (w tym bakteryjne, wirusowe, grzybicze, nieokreślone) występują bardzo często podczas leczenia dazatynibem. Częste są również zapalenia płuc (bakteryjne, wirusowe i grzybicze), zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia herpeswirusem i zapalenie jelit. Posocznica, która może prowadzić do zgonu, występuje często.¹⁷

Zaburzenia metaboliczne

Często obserwuje się zaburzenia apetytu i hiperurykemię. Niezbyt często występuje zespół rozpadu guza, który jest poważnym powikłaniem mogącym prowadzić do ostrych zaburzeń metabolicznych wymagających natychmiastowej interwencji.¹⁸

Bóle mięśniowo-szkieletowe

Bóle mięśniowo-kostne są bardzo częstym działaniem niepożądanym dazatynibu. Często występują również ból stawów, ból mięśni, osłabienie mięśni, sztywność mięśniowo-szkieletowa i skurcze mięśni. Niezbyt często może rozwinąć się rabdomioliza – poważne zaburzenie polegające na rozpadziec mięśni prążkowanych.¹⁹

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Profil bezpieczeństwa dazatynibu u dzieci i młodzieży z przewlekłą białaczką szpikową w fazie przewlekłej (CML CP) był zasadniczo podobny do profilu u dorosłych. Kluczowa różnica polega na braku zgłoszeń wysięku osierdziowego, wysięku opłucnowego, obrzęku płuc lub nadciśnienia płucnego w populacji pediatrycznej. Działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia występowały rzadziej u dzieci (1,5%) niż u dorosłych (19%).²⁰

U pacjentów pediatrycznych obserwowano również rzadkie działania niepożądane związane z opóźnieniem zrastania się nasad kości i opóźnieniem wzrastania, co wymaga szczególnej uwagi w tej grupie wiekowej.²¹

Najważniejsze zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Leczenie dazatynibem wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, wśród których najpoważniejsze zagrożenia obejmują:

1. Mielosupresję – obniżenie wartości parametrów morfologii krwi może prowadzić do zwiększonego ryzyka infekcji, krwawień i ogólnego osłabienia pacjenta
2. Wysięk opłucnowy i inne zaburzenia oddechowe – mogą znacząco wpływać na jakość życia i w ciężkich przypadkach prowadzić do niewydolności oddechowej
3. Zaburzenia sercowo-naczyniowe – w tym zawał mięśnia sercowego, który może zakończyć się zgonem
4. Krwawienia – szczególnie niebezpieczne są krwotoki z przewodu pokarmowego zakończone zgonem
5. Ciężkie zakażenia – w tym posocznica, która również może prowadzić do zgonu

Wszystkie wymienione działania niepożądane wymagają ścisłego monitorowania pacjenta oraz w razie potrzeby odpowiedniej modyfikacji dawkowania lub czasowego przerwania leczenia. W niektórych przypadkach konieczne jest całkowite odstawienie leku i zmiana terapii. Regularne kontrole lekarskie, badania laboratoryjne i szybkie reagowanie na objawy działań niepożądanych są niezbędne do bezpiecznego stosowania dazatynibu.