Wpływ dazatynibu na płodność, ciążę i laktację

Dazatynib, jako inhibitor kinazy tyrozynowej stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych, wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u pacjentów w wieku rozrodczym oraz kobiet planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Lekarz musi przekazać pacjentom kompleksowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz zalecanych środków ostrożności związanych ze stosowaniem leku Dasatinib Krka.¹

Antykoncepcja u pacjentów stosujących dazatynib

Wszyscy pacjenci w wieku rozrodczym, zarówno kobiety jak i mężczyźni aktywni seksualnie, podczas całego okresu terapii dazatynibem powinni być poinformowani o konieczności stosowania skutecznych metod antykoncepcji. Lekarz powinien omówić dostępne metody antykoncepcyjne oraz podkreślić wagę systematycznego ich stosowania w celu uniknięcia nieplanowanej ciąży.²

Dazatynib w okresie ciąży

Dostępne dane kliniczne wskazują na poważne zagrożenia związane ze stosowaniem dazatynibu w okresie ciąży. Istnieją uzasadnione podejrzenia, że lek może wywoływać wady wrodzone, w tym szczególnie groźne wady cewy nerwowej. Ponadto dazatynib może wywierać szkodliwe działanie farmakologiczne na rozwijający się płód, gdy jest podawany podczas ciąży.³

Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych potwierdziły szkodliwy wpływ dazatynibu na reprodukcję, co dodatkowo wzmacnia obawy dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w okresie ciąży.⁴

Z uwagi na powyższe zagrożenia, produktu leczniczego Dasatinib Krka nie wolno stosować u kobiet w ciąży. Jedynym wyjątkiem od tej zasady są sytuacje, gdy stan kliniczny pacjentki bezwzględnie wymaga leczenia dazatynibem, a potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. W takich przypadkach decyzja musi być podjęta indywidualnie po szczegółowej analizie stosunku korzyści do ryzyka.⁵

Jeżeli w wyjątkowych okolicznościach klinicznych podejmuje się decyzję o zastosowaniu leku Dasatinib Krka w okresie ciąży, lekarz ma obowiązek szczegółowo poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku dla płodu. Informacja ta powinna obejmować wyjaśnienie możliwych wad wrodzonych oraz innych szkodliwych działań na rozwój płodu.⁶

Dazatynib w okresie karmienia piersią

W odniesieniu do przenikania dazatynibu do mleka kobiecego lub mleka zwierząt, dostępne dane naukowe są ograniczone. Jednak właściwości fizykochemiczne leku oraz dostępne dane farmakodynamiczne i toksykologiczne silnie sugerują, że dazatynib przenika do mleka kobiecego.⁷

Biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko dla dziecka karmionego piersią, które mogłoby być narażone na działanie dazatynibu poprzez mleko matki, podczas leczenia produktem Dasatinib Krka należy bezwzględnie przerwać karmienie piersią. Lekarz powinien wyjaśnić pacjentce przyczyny tego zalecenia oraz omówić alternatywne metody karmienia dziecka w okresie terapii.⁸

Wpływ dazatynibu na płodność

W kontekście wpływu na płodność, badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych wskazują, że leczenie dazatynibem nie miało negatywnego wpływu na płodność zarówno samców jak i samic szczurów.⁹

Pomimo tych obiecujących wyników z badań na zwierzętach, lekarze oraz inni pracownicy ochrony zdrowia powinni udzielać pacjentom płci męskiej (zwłaszcza będącym w odpowiednim wieku rozrodczym) kompleksowych informacji na temat potencjalnego wpływu leku Dasatinib Krka na płodność. Szczególnie istotne jest, aby w ramach tej rozmowy:

• Omówić obecny stan wiedzy na temat wpływu dazatynibu na płodność u mężczyzn
• Poinformować o możliwych działaniach profilaktycznych
• Przedstawić opcję zabezpieczenia płodności poprzez kriokonserwację nasienia

¹⁰

Należy podkreślić, że możliwość oddania nasienia do banku przed rozpoczęciem terapii powinna być szczególnie rozważona u pacjentów planujących w przyszłości posiadanie potomstwa. Decyzja o kriokonserwacji nasienia powinna być podjęta przed rozpoczęciem terapii, aby uniknąć potencjalnego wpływu leku na jakość materiału genetycznego.¹¹