Działania niepożądane
Daruph 55 mg

Działania niepożądane dazatynibu (Daruph)

Profil bezpieczeństwa dazatynibu został ustalony na podstawie rozległych badań klinicznych obejmujących łącznie 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych pacjentów z nowo rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej, 2388 dorosłych pacjentów z opornością lub nietolerancją imatynibu z CML w fazie przewlekłej lub zaawansowanej, lub z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) oraz 188 dzieci i młodzieży. Mediana czasu leczenia w całej populacji dorosłych pacjentów wynosiła 19,2 miesiąca (zakres 0 do 93,2 miesiąca)¹.

U większości pacjentów przyjmujących dazatynib w pewnym okresie leczenia wystąpiły działania niepożądane. W populacji 2712 dorosłych pacjentów leczonych dazatynibem u 520 (19%) pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania terapii².

Należy podkreślić, że profil bezpieczeństwa stosowania dazatynibu u dzieci i młodzieży z Ph+ CML-CP był podobny do profilu obserwowanego u dorosłych, z wyjątkiem braku opisanych przypadków wysięku osierdziowego, wysięku opłucnowego, obrzęku płuc czy nadciśnienia płucnego w populacji pediatrycznej. Ze 130 dzieci i młodzieży z CML-CP leczonych dazatynibem, jedynie u 2 (1,5%) wystąpiły działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia³.

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej występujących działań niepożądanych związanych z leczeniem dazatynibem należą:

• Zaburzenia układu oddechowego: wysięk w jamie opłucnej, duszność
• Zaburzenia hematologiczne: mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość)
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka, wymioty, nudności, ból brzucha
• Zaburzenia skórne: wysypka skórna
• Zaburzenia ogólne: obrzęk obwodowy, zmęczenie, gorączka, obrzęk twarzy
• Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego: bóle kostno-mięśniowe
• Zaburzenia neurologiczne: bóle głowy
• Zaburzenia naczyniowe: krwotok
• Zakażenia: zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze, niespecyficzne)⁴

Działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia

W badaniach klinicznych 19% dorosłych pacjentów musiało przerwać leczenie dazatynibem z powodu wystąpienia działań niepożądanych. Najczęstszymi przyczynami przerwania terapii były: wysięk w jamie opłucnej, mielosupresja, bóle głowy, biegunka, wysypka skórna oraz nudności⁵.

Poważne działania niepożądane

Do najpoważniejszych działań niepożądanych obserwowanych podczas leczenia dazatynibem należą:

• Krwawienia – w tym krwotok w obrębie ośrodkowego układu nerwowego i krwawienia z przewodu pokarmowego, w niektórych przypadkach zakończone zgonem
• Zaburzenia sercowe – w tym zastoinowa niewydolność serca, wysięk osierdziowy, zawał mięśnia sercowego (czasem zakończony zgonem)
• Zaburzenia płucne – w tym nadciśnienie płucne, obrzęk płuc, śródmiąższowa choroba płuc
• Zakażenia – w tym posocznica (sepsa) z potencjalnie śmiertelnym przebiegiem
• Ciężkie reakcje skórne – w tym pojedyncze przypadki zespołu Stevensa-Johnsona⁶

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów leczonych dazatynibem, z uwzględnieniem częstości występowania oraz układów narządowych. Częstość określono jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)<sup data-drug="Daruph" data-section="Działania niepożądane" title="U pacjentów biorących udział w badaniach klinicznych leczonych dazatynibem w monoterapii oraz po wprowadzeniu dazatynibu do obrotu wystąpiły następujące działania niepożądane, z wyjątkiem nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych. […] Częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do 7.

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne

Mielosupresja należy do najczęstszych działań niepożądanych podczas terapii dazatynibem. Obejmuje ona niedokrwistość, neutropenię i małopłytkowość. Częstość występowania jest bardzo duża (≥1/10). U pacjentów z zaawansowaną postacią CML lub Ph+ ALL supresja szpiku kostnego jest bardziej nasilona niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej. Neutropenia z gorączką występuje często i wymaga natychmiastowego postępowania leczniczego⁸.

Krwawienia

Krwawienia związane z leczeniem dazatynibem występują bardzo często. Mogą dotyczyć różnych układów, w tym ośrodkowego układu nerwowego i przewodu pokarmowego. Krwotoki w OUN obejmują krwiak mózgowy, krwotok mózgowy, krwawienie nadtwardówkowe, śródczaszkowe, podpajęczynówkowe i podtwardówkowe. Niektóre przypadki krwawień mogą zakończyć się zgonem, szczególnie krwawienia z przewodu pokarmowego⁹.

Wysięk w jamie opłucnej i zaburzenia oddechowe

Wysięk w jamie opłucnej jest jednym z najbardziej charakterystycznych działań niepożądanych podczas terapii dazatynibem, występującym bardzo często. Duszność, obrzęk płuc, nadciśnienie płucne oraz inne powikłania płucne również mogą wystąpić. W rzadkich przypadkach może rozwinąć się śródmiąższowa choroba płuc lub ostry zespół zaburzeń oddychania¹⁰.

Zaburzenia układu pokarmowego

Bardzo często występującymi działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego są: biegunka, wymioty, nudności i ból brzucha. Poważnym powikłaniem może być krwawienie z przewodu pokarmowego, które w rzadkich przypadkach może zakończyć się zgonem. Inne raportowane działania niepożądane obejmują zapalenie okrężnicy, zapalenie żołądka, zapalenie błony śluzowej, a w rzadszych przypadkach zapalenie trzustki (w tym ostre), owrzodzenie górnego odcinka przewodu pokarmowego czy niedrożność jelita¹¹.

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Podczas terapii dazatynibem często obserwuje się zaburzenia czynności serca, w tym zastoinową niewydolność serca, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca i kołatanie serca. Niezbyt często występuje zawał mięśnia sercowego, który może zakończyć się zgonem. Inne sercowo-naczyniowe działania niepożądane obejmują wydłużenie odstępu QT, zapalenie osierdzia i arytmie komorowe¹².

Reakcje skórne

Wysypka skórna jest jednym z najczęstszych działań niepożądanych dazatynibu. Może przybierać różne formy, w tym wysypki polekowej, rumieniowej, plamistej, grudkowej, świądowej i innych. Inne często występujące zaburzenia skórne to łysienie, zapalenie skóry, świąd, trądzik, suchość skóry i pokrzywka. W rzadkich przypadkach może wystąpić zespół Stevensa-Johnsona, który jest ciężkim, potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem dermatologicznym¹³.

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa dazatynibu u dzieci i młodzieży z Ph+ CML-CP był ogólnie podobny do profilu u dorosłych. Istotną różnicą jest brak opisanych przypadków wysięku osierdziowego, wysięku opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego w populacji pediatrycznej. Tylko 1,5% dzieci i młodzieży musiało przerwać leczenie z powodu działań niepożądanych, co stanowi znacznie niższy odsetek niż w populacji dorosłych¹⁴.

Monitorowanie i postępowanie w przypadku działań niepożądanych

Ze względu na szerokie spektrum potencjalnych działań niepożądanych związanych z leczeniem dazatynibem, pacjenci powinni być regularnie monitorowani. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

• Regularne badania morfologii krwi w celu wykrycia mielosupresji
• Ocenę układu oddechowego w celu wczesnego wykrycia wysięku opłucnowego lub innych powikłań płucnych
• Monitorowanie funkcji serca, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych
• Kontrolę funkcji wątroby i nerek
• Ocenę pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe¹⁵

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych może być konieczne czasowe przerwanie leczenia, zmniejszenie dawki lub całkowite odstawienie dazatynibu i zastosowanie odpowiedniego leczenia objawowego.