Właściwości farmakokinetyczne
Ciprofloxacin Kabi 100 mg/50 ml roztwór do infuzji 100 mg/50 ml

Właściwości farmakokinetyczne cyprofloksacyny

Cyprofloksacyna to substancja czynna produktu leczniczego Ciprofloxacin Kabi, którego farmakokinetyka charakteryzuje się określonymi cechami związanymi z wchłanianiem, dystrybucją, metabolizmem oraz wydalaniem. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego leku w różnych grupach pacjentów oraz po różnych drogach podania.¹

Wchłanianie cyprofloksacyny

Po podaniu dożylnym w postaci infuzji, maksymalne stężenie cyprofloksacyny w surowicy krwi osiągane jest na końcu wlewu. Ważną cechą tej substancji jest jej liniowa farmakokinetyka w zakresie dawek dożylnych do 400 mg. Oznacza to, że zwiększenie dawki powoduje proporcjonalny wzrost stężenia leku w surowicy krwi.²

Badania farmakokinetyczne wykazały brak kumulacji cyprofloksacyny lub jej metabolitów przy podawaniu leku dwa lub trzy razy na dobę drogą dożylną. Jest to istotna informacja kliniczna wskazująca na bezpieczeństwo wielokrotnego podawania leku.³

Biorównoważność różnych schematów dawkowania

Przeprowadzone badania porównawcze wykazały biorównoważność między różnymi schematami dawkowania dożylnego i doustnego cyprofloksacyny:

• 60-minutowa infuzja 200 mg cyprofloksacyny jest biorównoważna z doustną dawką 250 mg podawaną co 12 godzin (porównywalne wartości AUC)⁴
• 60-minutowa infuzja 400 mg co 12 godzin wykazuje biorównoważność z doustną dawką 500 mg podawaną co 12 godzin (pod względem wartości AUC)⁵
• Infuzja dożylna 400 mg trwająca 60 minut podawana co 12 godzin prowadzi do osiągnięcia wartości Cmax zbliżonej do wartości po podaniu doustnej dawki 750 mg⁶
• 60-minutowa infuzja 400 mg cyprofloksacyny co 8 godzin jest biorównoważna (pod względem AUC) z dawką doustną 750 mg podawaną co 12 godzin⁷

Dystrybucja cyprofloksacyny

Wiązanie z białkami osocza dla cyprofloksacyny jest stosunkowo niewielkie i wynosi 20-30%. Lek występuje w osoczu głównie w postaci niezjonizowanej. Charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji w stanie równowagi, wynoszącą 2-3 l/kg masy ciała, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek.⁸

Cyprofloksacyna osiąga wysokie stężenia w licznych tkankach i płynach ustrojowych, takich jak:

• Płuca – płyn nabłonkowy, makrofagi pęcherzykowe, tkanka biopsyjna
• Zatoki
• Zmiany zapalne – płyn w pęcherzach indukowanych kantarydyną
• Układ moczowo-płciowy – mocz, gruczoł krokowy, endometrium

W wymienionych tkankach całkowite stężenia cyprofloksacyny często przekraczają stężenia oznaczane w osoczu, co ma istotne znaczenie kliniczne w terapii zakażeń tych układów.⁹

Metabolizm cyprofloksacyny

Cyprofloksacyna podlega ograniczonemu metabolizmowi. Zidentyfikowano cztery główne metabolity:

1. Deetylenocyprofloksacyna (M1)
2. Sulfocyprofloksacyna (M2)
3. Oksocyprofloksacyna (M3)
4. Formylocyprofloksacyna (M4)

Wszystkie wymienione metabolity wykazują działanie przeciwbakteryjne in vitro, jednak ich aktywność jest słabsza w porównaniu ze związkiem macierzystym.¹⁰

Warto zaznaczyć, że cyprofloksacyna umiarkowanie hamuje izoenzymy 1A2 cytochromu P450, co może prowadzić do potencjalnych interakcji z lekami metabolizowanymi przy udziale tego enzymu.¹¹

Eliminacja cyprofloksacyny

Cyprofloksacyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej zarówno przez nerki, jak i w mniejszym stopniu z kałem.¹²

Parametry klirensu cyprofloksacyny przedstawiają się następująco:

• Klirens nerkowy: 180-300 ml/kg/h
• Klirens całkowity: 480-600 ml/kg/h

Cyprofloksacyna podlega zarówno przesączaniu kłębuszkowemu, jak i wydzielaniu kanalikowemu. W przypadku ciężkiego zaburzenia czynności nerek dochodzi do wydłużenia okresu półtrwania cyprofloksacyny do 12 godzin, co może wymagać dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek.¹³

Klirens pozanerkowy cyprofloksacyny wynika głównie z aktywnego wydzielania jelitowego i przemian metabolicznych. Około 1% dawki wydzielane jest drogą żółciową. Ważną informacją kliniczną jest to, że cyprofloksacyna występuje w dużych stężeniach w żółci, co może mieć znaczenie w leczeniu zakażeń dróg żółciowych.¹⁴

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

Dane dotyczące farmakokinetyki cyprofloksacyny u dzieci są ograniczone, jednak dostępne informacje wskazują na istotne cechy charakterystyczne dla tej grupy wiekowej.¹⁵

W badaniach wykazano, że wartości Cmax i AUC u dzieci powyżej 1. roku życia nie są zależne od wieku. Ponadto nie zaobserwowano zauważalnego zwiększenia wartości Cmax i AUC po podaniu wielokrotnym w dawce 10 mg/kg m.c. trzy razy na dobę.¹⁶

Szczegółowe badania u dzieci z ciężką posocznicą wykazały następujące parametry farmakokinetyczne:

• W grupie dzieci poniżej 1. roku życia: wartość Cmax wynosiła 6,1 mg/l (przedział 4,6-8,3 mg/l) po 1-godzinnej infuzji dożylnej w dawce 10 mg/kg m.c.
• W grupie dzieci w wieku 1-5 lat: wartość Cmax wynosiła 7,2 mg/l (przedział 4,7-11,8 mg/l) przy tym samym schemacie dawkowania

Wartości AUC w tych grupach wiekowych wynosiły odpowiednio:

• Dzieci poniżej 1. roku życia: 17,4 mg·h/l (przedział 11,8-32,0 mg·h/l)
• Dzieci w wieku 1-5 lat: 16,5 mg·h/l (przedział 11,0-23,8 mg·h/l)

Uzyskane wartości mieszczą się w zakresie opisywanym dla osób dorosłych otrzymujących lek w dawkach terapeutycznych.¹⁷

Analizy farmakokinetyczne prowadzone w populacji pediatrycznej z różnymi zakażeniami wskazują, że średni okres półtrwania cyprofloksacyny u dzieci wynosi około 4-5 godzin. W przypadku podania doustnego, dostępność biologiczna zawiesiny cyprofloksacyny u dzieci mieści się w zakresie od 50 do 80%.¹⁸