Działania niepożądane
Befoair (100 mcg + 6 mcg)/dawkę
Produkt złożony Befoair zawiera beklometazonu dipropionian (100 μg) oraz formoterolu fumaranu dwuwodnego (6 μg) w dawce odmierzonej i może wywoływać działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników. W badaniach klinicznych nie stwierdzono zwiększonej częstości działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu obu substancji w porównaniu do monoterapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie gardła, kandydoza jamy ustnej, dysfonia, ból głowy, kołatanie serca, kaszel oraz drżenie. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, trombocytopenia), reakcje alergiczne, hipokaliemia, zaburzenia rytmu serca (w tym migotanie przedsionków), a także paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i oceny medycznej. Długotrwałe stosowanie dużych dawek kortykosteroidów wziewnych może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak zahamowanie czynności nadnerczy, zmniejszenie gęstości kości, opóźnienie wzrostu u dzieci, jaskra i zaćma.
- Działania niepożądane leku Befoair (100 mikrogramów + 6 mikrogramów)/dawkę odmierzoną, aerozol inhalacyjny, roztwór
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Tabela działań niepożądanych leku Befoair
- Działania niepożądane specyficzne dla poszczególnych składników
- Paradoksalny skurcz oskrzeli
- Działania niepożądane związane z formoterolem
- Działania niepożądane związane z beklometazonem dipropionianu
- Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów wziewnych
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Befoair (100 mikrogramów + 6 mikrogramów)/dawkę odmierzoną, aerozol inhalacyjny, roztwór
Befoair jako produkt złożony zawierający beklometazonu dipropionian (100 μg) i formoterolu fumaran dwuwodny (6 μg) w dawce odmierzonej może wywoływać działania niepożądane charakterystyczne dla każdej z tych substancji czynnych. Istotne jest podkreślenie, że w badaniach klinicznych nie zaobserwowano dodatkowych działań niepożądanych po jednoczesnym stosowaniu obu tych substancji w porównaniu do ich podawania jako pojedynczych składników.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane leku sklasyfikowano według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami:2
- Bardzo często: ≥ 1/10 (dotyczy więcej niż 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥ 1/100 do < 1/10 (dotyczy od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100 (dotyczy od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000 (dotyczy od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: < 1/10 000 (dotyczy mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Należy zaznaczyć, że często i niezbyt często występujące działania niepożądane zostały określone na podstawie danych pochodzących z badań klinicznych przeprowadzonych u pacjentów z astmą i POChP.3
Tabela działań niepożądanych leku Befoair
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis/Uwagi |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie gardła, kandydoza jamy ustnej, zapalenie płuc (u pacjentów z POChP)* | Często | Zapalenie płuc odnotowano w głównym badaniu klinicznym u pacjentów z POChP jako pojedynczy nieciężki przypadek |
| Grypa, zakażenia grzybicze jamy ustnej, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, kandydoza sromu i pochwy, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zapalenie zatok, zapalenie błony śluzowej nosa | Niezbyt często | Zakażenia grzybicze związane są głównie z podawaniem beklometazonu dipropionianu | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Granulocytopenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby granulocytów we krwi |
| Trombocytopenia | Bardzo rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Alergiczne zapalenie skóry | Niezbyt często | Manifestacja skórna nadwrażliwości |
| Reakcje nadwrażliwości, w tym rumień, obrzęk warg, twarzy, oczu i gardła | Bardzo rzadko | Mogą wystąpić również inne objawy nadwrażliwości, takie jak wysypka, pokrzywka i świąd | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zahamowanie czynności nadnerczy | Bardzo rzadko | Ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidów wziewnych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipokaliemia, hiperglikemia | Niezbyt często | Hipokaliemia jest działaniem typowo związanym z formoterolem |
| Zaburzenia psychiczne | Niepokój, zwłaszcza ruchowy | Niezbyt często | Objaw związany z działaniem β2-mimetyków |
| Nadpobudliwość psychoruchowa, zaburzenia snu, lęk, depresja, agresja, zmiany w zachowaniu (głównie u dzieci) | Nieznana | Działania obserwowane szczególnie u dzieci i młodzieży | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Typowe działanie niepożądane formoterolu |
| Drżenie, zawroty głowy | Niezbyt często | Drżenie jest typowym działaniem związanym z formoterolem | |
| Zaburzenia oka | Jaskra, zaćma | Bardzo rzadko | Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów wziewnych przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek |
| Nieostre widzenie | Nieznana | Wymaga szczególnej obserwacji przez lekarza | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zapalenie trąbki Eustachiusza | Niezbyt często | Może powodować zaburzenia słuchu i równowagi |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca, wydłużenie odstępu QTc w zapisie EKG, zmiany w zapisie EKG, tachykardia, tachyarytmia, migotanie przedsionków* | Niezbyt często | Kołatanie serca i wydłużenie odstępu QTc są typowymi działaniami formoterolu; migotanie przedsionków obserwowano w badaniach dotyczących POChP |
| Skurcze dodatkowe komorowe, dławica piersiowa | Rzadko | Poważne zaburzenia rytmu serca wymagające natychmiastowej konsultacji medycznej | |
| Zaburzenia naczyniowe | Przekrwienie, zaczerwienienie | Niezbyt często | Związane z rozszerzeniem naczyń krwionośnych |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Dysfonia | Często | Działanie związane z beklometazonem, można je złagodzić płukaniem jamy ustnej po inhalacji |
| Kaszel, kaszel z odkrztuszaniem, podrażnienie gardła, przełom astmatyczny, zaczerwienienie gardła | Niezbyt często | Kaszel jest działaniem typowo związanym z formoterolem, podrażnienie gardła z beklometazonem | |
| Paradoksalny skurcz oskrzeli | Rzadko | Może wystąpić bezpośrednio po inhalacji, wymaga natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Duszność, zaostrzenie astmy | Bardzo rzadko | Wymaga natychmiastowej konsultacji medycznej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność, dysfagia, uczucie pieczenia warg, nudności, zaburzenia smaku | Niezbyt często | Objawy zwykle przejściowe, ustępujące w trakcie kontynuowania leczenia |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, wysypka, nadmierne pocenie się, pokrzywka | Niezbyt często | Mogą być objawami reakcji nadwrażliwości |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Poważna reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej pomocy medycznej | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Kurcze mięśni, ból mięśni | Niezbyt często | Kurcze mięśni są typowym działaniem związanym z formoterolem |
| Opóźnienie wzrostu u dzieci i młodzieży | Bardzo rzadko | Ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidów wziewnych przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zapalenie nerek | Rzadko | Wymaga konsultacji medycznej |
| Obrzęk obwodowy | Bardzo rzadko | Objaw retencji płynów | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia białka C-reaktywnego (CRP), zwiększenie liczby płytek krwi, zwiększenie stężenia wolnych kwasów tłuszczowych, zwiększenie stężenia insuliny we krwi, zwiększenie stężenia ciał ketonowych we krwi, zmniejszenie stężenia kortyzolu we krwi*, zwiększenie ciśnienia krwi | Niezbyt często | Zmniejszenie stężenia kortyzolu we krwi obserwowano w badaniach klinicznych dotyczących POChP |
| Zmniejszenie ciśnienia krwi | Rzadko | Wymaga monitorowania | |
| Zmniejszenie gęstości kości | Bardzo rzadko | Ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidów wziewnych przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek |
* W głównym badaniu klinicznym u pacjentów chorych na POChP został zgłoszony jeden, nieciężki przypadek zapalenia płuc oraz obserwowano zmniejszenie stężenia kortyzolu we krwi i migotanie przedsionków.4
Działania niepożądane specyficzne dla poszczególnych składników
Paradoksalny skurcz oskrzeli
Podobnie jak w przypadku innych produktów podawanych wziewnie, może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli – jest to stan, w którym po podaniu leku rozszerzającego oskrzela dochodzi do nasilenia skurczu oskrzeli z nasileniem świszczącego oddechu i duszności bezpośrednio po inhalacji. Wymaga on natychmiastowego przerwania leczenia Befoairem i zastosowania szybko działającego leku rozszerzającego oskrzela. Stan ten należy niezwłocznie ocenić medycznie i w razie potrzeby wdrożyć alternatywne leczenie.5
Działania niepożądane związane z formoterolem
Do działań niepożądanych zazwyczaj związanych z leczeniem formoterolem należą: hipokaliemia, ból głowy, drżenie, kołatanie serca, kaszel, kurcze mięśni i wydłużenie odstępu QTc.6
Działania niepożądane związane z beklometazonem dipropionianu
Do działań niepożądanych zazwyczaj związanych z podawaniem beklometazonu dipropionianu należą: zakażenia grzybicze jamy ustnej, kandydoza jamy ustnej, dysfonia i podrażnienie gardła. Dysfonię i kandydozę jamy ustnej można złagodzić przez wypłukanie wodą jamy ustnej lub gardła lub umycie zębów po każdym zastosowaniu produktu. Objawy kandydozy można leczyć miejscowymi lekami przeciwgrzybiczymi, kontynuując leczenie produktem leczniczym Befoair.7
Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów wziewnych
Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów wziewnych (np. beklometazonu dipropionianu) mogą wystąpić zwłaszcza podczas długotrwałego stosowania dużych dawek. Należą do nich:8
- Zahamowanie czynności nadnerczy – może prowadzić do niewydolności nadnerczy w sytuacjach stresowych
- Zmniejszenie gęstości mineralnej kości – zwiększa ryzyko osteoporozy i złamań
- Opóźnienia wzrostu u dzieci i młodzieży – wymaga regularnej kontroli wzrostu
- Jaskra – wymagająca regularnych badań okulistycznych
- Zaćma – postępujące zmętnienie soczewki oka
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
U młodzieży z astmą leczonej Befoairem przez 12 tygodni profil bezpieczeństwa skojarzenia beklometazonu dipropionianu i formoterolu fumaranu (100 + 6) mikrogramów na dawkę nie różnił się istotnie od profilu bezpieczeństwa monoterapii beklometazonu dipropionianem.9
U dzieci w wieku 5-11 lat po zastosowaniu eksperymentalnego, pediatrycznego skojarzenia beklometazonu dipropionianu z formoterolu fumaranem o mocy (50 + 6) mikrogramów na dawkę przez 12 tygodni, wykazano profil bezpieczeństwa podobny do będących w obrocie produktów zawierających formoterol i beklometazonu dipropionian jako pojedyncze składniki.10
W krótkoterminowym 2-tygodniowym badaniu z podobnym skojarzeniem u dzieci w wieku 5-11 lat nie wykazano gorszej skuteczności w porównaniu do będących w obrocie leków zawierających formoterol i beklometazonu dipropionian jako osobne składniki, pod względem zmniejszenia tempa wzrostu kończyn dolnych.11
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:12
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania