Właściwości farmakokinetyczne leku Aciclovir Altan

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych acyklowiru w postaci dożylnej, zgrupowany według kluczowych procesów farmakokinetycznych. Dane dotyczą produktu leczniczego Aciclovir Altan, 250 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającego 250 mg acyklowiru w postaci soli sodowej.¹

Wchłanianie i dystrybucja acyklowiru po podaniu dożylnym

Po dożylnym podaniu acyklowiru osiągane są znacznie wyższe stężenia w porównaniu do podania doustnego. U dorosłych pacjentów po jednogodzinnej infuzji dożylnej acyklowiru w różnych dawkach osiągane są następujące średnie stężenia maksymalne w stanie stacjonarnym (Cssmax):²

• Dawka 2,5 mg/kg mc.: 22,7 mikromoli (5,1 mikrogramów/ml)
• Dawka 5 mg/kg mc.: 43,6 mikromoli (9,8 mikrogramów/ml)
• Dawka 10 mg/kg mc.: 92 mikromole (20,7 mikrogramów/ml)

Po 7 godzinach od podania, minimalne stężenia (Cssmin) dla tych samych dawek wynosiły odpowiednio:³

• Dawka 2,5 mg/kg mc.: 2,2 mikromole (0,5 mikrogramów/ml)
• Dawka 5 mg/kg mc.: 3,1 mikromole (0,7 mikrogramów/ml)
• Dawka 10 mg/kg mc.: 10,2 mikromole (2,3 mikrogramów/ml)

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

U dzieci powyżej 1 roku życia obserwowano podobne stężenia maksymalne i minimalne jak u dorosłych, przy przeliczeniu dawek z mg/m² pc. na mg/kg mc. Odpowiednio, dawka 250 mg/m² pc. daje podobne stężenia jak 5 mg/kg mc., a dawka 500 mg/m² pc. jak 10 mg/kg mc.⁴

W przypadku noworodków i niemowląt (0-3 miesiąca życia) otrzymujących acyklowir w dawce 10 mg/kg mc. w jednogodzinnej infuzji dożylnej co 8 godzin, obserwowano stężenie maksymalne (Cssmax) wynoszące 61,2 mikromole (13,8 mikrogramów/ml), a stężenie minimalne (Cssmin) – 10,1 mikromoli (2,3 mikrogramów/ml).⁵

Dla odrębnej grupy noworodków leczonych wyższą dawką – 15 mg/kg mc. co 8 godzin – zaobserwowano proporcjonalny wzrost stężeń:⁶

• Cmax: 83,5 mikromoli (18,8 mikrogramów/ml)
• Cmin: 14,1 mikromoli (3,2 mikrogramów/ml)

Dystrybucja acyklowiru w organizmie

Acyklowir przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, osiągając tam stężenie odpowiadające około 50% stężenia w osoczu. Lek charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym od 9 do 33%. Dzięki temu ryzyko interakcji wynikających z wypierania acyklowiru przez inne leki z miejsc wiązania białkowego jest niskie.⁷

Metabolizm i eliminacja acyklowiru

U dorosłych pacjentów końcowy okres półtrwania acyklowiru po podaniu dożylnym wynosi około 2,9 godziny. Lek jest eliminowany głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Klirens nerkowy acyklowiru jest znacznie wyższy niż klirens kreatyniny, co sugeruje, że oprócz przesączania kłębuszkowego w wydalaniu leku istotną rolę odgrywa również mechanizm aktywnego wydzielania kanalikowego.⁸

W procesie metabolizmu acyklowiru powstaje jeden główny metabolit – 9-karboksymetoksymetyloguanina, który stanowi od 10 do 15% dawki wydalanej z moczem.⁹

Podanie probenecydu w dawce 1 g na godzinę przed podaniem acyklowiru powoduje wydłużenie końcowego okresu półtrwania leku o 18% oraz zwiększenie pola pod krzywą stężenia w osoczu (AUC) o 40%, co wskazuje na istotną rolę wydzielania kanalikowego w eliminacji acyklowiru.¹⁰

U noworodków (0-3 miesiąca życia) otrzymujących acyklowir w dawce 10 mg/kg mc. w jednogodzinnej infuzji co 8 godzin, końcowy okres półtrwania leku jest dłuższy i wynosi 3,8 godziny.¹¹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek obserwuje się znaczne wydłużenie średniego okresu półtrwania acyklowiru, który wynosi 19,5 godziny. W trakcie hemodializy okres ten ulega skróceniu do średnio 5,7 godziny, a stężenie acyklowiru w osoczu zmniejsza się o około 60% w czasie zabiegu.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku całkowity klirens ustrojowy acyklowiru zmniejsza się wraz z wiekiem, co koreluje ze zmniejszeniem klirensu kreatyniny. Pomimo obniżonego klirensu, zmiany w okresie półtrwania leku w osoczu są stosunkowo niewielkie.¹³

Badania kliniczne dotyczące wpływu na płodność

Nie ma dostępnych danych klinicznych na temat wpływu acyklowiru w formie dożylnej lub doustnej na płodność u kobiet. Badania przeprowadzone z udziałem 20 pacjentów płci męskiej z prawidłową liczbą plemników w nasieniu wykazały, że acyklowir podawany doustnie przez okres do 6 miesięcy w dawkach do 1 g na dobę nie miał istotnego klinicznie wpływu na liczbę plemników, ich ruchliwość oraz budowę morfologiczną.¹⁴

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych acyklowiru