opryszczkowe zapalenie mózgu
Wskazanie

Opryszczkowe zapalenie mózgu to ciężka postać neuroinfekcji wywoływana przez wirusa opryszczki pospolitej (HSV), najczęściej typu 1 (HSV-1). Schorzenie to charakteryzuje się wysoką śmiertelnością (około 70% nieleczonych przypadków) oraz poważnymi powikłaniami neurologicznymi u osób, które przeżyły infekcję. Choroba występuje z częstością 1-3 przypadki na milion osób rocznie, może rozwinąć się zarówno podczas pierwotnego zakażenia HSV, jak i w wyniku reaktywacji wirusa.

Objawy kliniczne obejmują wysoką gorączkę, bóle głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, afazję oraz objawy ogniskowe. Najbardziej charakterystyczne jest zajęcie płatów skroniowych i czołowych, co można zaobserwować w badaniach obrazowych (MRI). Kluczowe znaczenie dla rozpoznania ma badanie płynu mózgowo-rdzeniowego oraz wykrycie DNA wirusa HSV metodą PCR.

W leczeniu opryszczkowego zapalenia mózgu stosuje się acyklowir (Zovirax, Hernovir, Hascovir) w dużych dawkach dożylnych (10-15 mg/kg co 8 godzin) przez okres 14-21 dni. W przypadku oporności na acyklowir można zastosować foskarnet (Foscavir) lub cidofovir (Vistide). Leczenie wspomagające obejmuje przeciwobrzękowe leki steroidowe (Dexaven, Pabi-Dexamethason), leki przeciwdrgawkowe (Keppra, Tegretol, Depakine) oraz intensywną opiekę medyczną.

Największe trudności w leczeniu opryszczkowego zapalenia mózgu wiążą się z opóźnieniem w rozpoznaniu, które znacząco pogarsza rokowanie. Kluczowe jest wczesne rozpoczęcie terapii przeciwwirusowej, nawet przed potwierdzeniem diagnozy, w przypadku klinicznego podejrzenia HSV. Wyzwaniami terapeutycznymi są również oporne na leczenie drgawki, obrzęk mózgu prowadzący do wzrostu ciśnienia śródczaszkowego oraz długotrwałe powikłania neurologiczne, takie jak zaburzenia pamięci, deficyty poznawcze i zmiany osobowości, wymagające wielomiesięcznej rehabilitacji.

Pomimo stosowania nowoczesnej terapii przeciwwirusowej, śmiertelność w opryszczkowym zapaleniu mózgu wciąż wynosi około 10-20%, a u ponad 50% pacjentów występują trwałe następstwa neurologiczne. Dlatego kluczowe znaczenie ma szybka diagnostyka i natychmiastowe wdrożenie leczenia przeciwwirusowego przy pierwszym podejrzeniu tej jednostki chorobowej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl