półpasiec o ciężkim przebiegu
Wskazanie

Półpasiec o ciężkim przebiegu (herpes zoster complicatus) to ostra choroba wirusowa wywołana przez reaktywację wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV) u osób, które przebyły ospę wietrzną. Ciężki przebieg półpaśca charakteryzuje się rozległymi zmianami skórnymi, silnym bólem, zajęciem więcej niż jednego dermatomu, a także możliwymi powikłaniami neurologicznymi, okulistycznymi lub rozwojem postaci uogólnionej.

Ciężki półpasiec występuje częściej u osób z obniżoną odpornością, pacjentów w podeszłym wieku, chorych na nowotwory, HIV/AIDS, poddawanych immunosupresji lub leczeniu biologicznemu. Kluczowe powikłania obejmują neuralgię popółpaścową (ból utrzymujący się ponad 3 miesiące po ustąpieniu zmian skórnych), półpasiec oczny (zajęcie nerwu trójdzielnego), zapalenie mózgu, porażenia nerwów, wtórne zakażenia bakteryjne zmian skórnych czy rozsianą postać choroby.

W leczeniu półpaśca o ciężkim przebiegu stosuje się przede wszystkim dożylne leki przeciwwirusowe. W Polsce wykorzystuje się acyklowir (Zovirax, Heviran) w dawkach 10-15 mg/kg m.c. co 8 godzin przez 7-10 dni. W przypadkach oporności na acyklowir stosuje się foskarnet (Foscavir) lub walacyklowir (Valtrex, Vaciclor). Leczenie powinno być rozpoczęte jak najszybciej, najlepiej w ciągu 72 godzin od wystąpienia wysypki.

Terapię uzupełnia się lekami przeciwbólowymi – od NLPZ (Ketonal, Dexak) przez słabe opioidy (Tramadol), po silne opioidy (Oxycontin, Fentanyl) w przypadku bardzo silnego bólu. W neuralgii popółpaścowej skuteczne są leki przeciwdepresyjne (Amitryptylina) i przeciwpadaczkowe (Pregabalina – Lyrica, Gabapentyna – Neurontin).

Największe trudności w leczeniu półpaśca o ciężkim przebiegu to opóźnienia w rozpoznaniu i wdrożeniu leczenia, oporność na standardową terapię przeciwwirusową u pacjentów immunoniekompetentnych, leczenie przewlekłego bólu neuropatycznego po przebytym półpaścu oraz wysoki odsetek powikłań neurologicznych. Wyzwaniem pozostaje również zapobieganie nawrotom choroby u pacjentów z głęboką immunosupresją oraz minimalizowanie skutków ubocznych intensywnego leczenia przeciwwirusowego, które może powodować nefrotoksyczność.