transporter anionów organicznych
Transportery anionów organicznych (OAT – Organic Anion Transporters) to grupa białek transportowych należących do rodziny SLC22 (Solute Carrier Family 22), które uczestniczą w przemieszczaniu różnych anionów organicznych przez błony komórkowe. Są one kluczowymi elementami procesu wydalania leków, toksyn i metabolitów endogennych z organizmu.
Główne izoformy transporterów OAT (OAT1, OAT2, OAT3, OAT4) są zlokalizowane przede wszystkim w nerkach i wątrobie, gdzie uczestniczą w aktywnym transporcie substancji z krwi do moczu lub żółci. W nerkach OAT1 i OAT3 znajdują się w błonie podstawno-bocznej komórek kanalika proksymalnego, natomiast OAT4 jest zlokalizowany w błonie szczytowej tych komórek.
Transportery anionów organicznych mają istotne znaczenie kliniczne, ponieważ uczestniczą w farmakokinetyce wielu leków, w tym antybiotyków β-laktamowych, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, diuretyków, leków przeciwwirusowych i przeciwnowotworowych. Zmiany w ich aktywności, wynikające z polimorfizmów genetycznych lub interakcji lek-lek, mogą prowadzić do istotnych zmian w biodostępności i klirensie nerkowym tych substancji.
Badania nad transporterami anionów organicznych są kluczowe dla zrozumienia mechanizmów interakcji lekowych na poziomie transportu komórkowego oraz dla projektowania leków o optymalnym profilu farmakokinetycznym. Coraz częściej badania kliniczne nowych substancji obejmują ocenę ich interakcji z transporterami OAT, co jest zgodne z wytycznymi agencji regulacyjnych jak FDA czy EMA.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Glenmark 15 mg
Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie, charakteryzującym się szybkim wchłanianiem (Cmax osiągane po 0,5-2 godzinach) i liniową zależnością farmakokinetyczną od dawki. Wchłanianie jest obniżone o około 20% (AUC) i 50% (Cmax) po spożyciu posiłków wysokotłuszczowych, jednak w badaniach klinicznych lek był podawany niezależnie od posiłku. Wiązanie z białkami osocza jest niskie (23-29%), a metabolizm ograniczony – 82% dawki wydalane jest w postaci niezmienionej głównie przez nerki (90%), z okresem półtrwania 3-5 godzin u osób z prawidłową funkcją nerek. Lenalidomid nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 i nie wykazuje istotnego wpływu na ich aktywność ani na funkcję transporterów lekowych, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
BCRP, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, cytochrom P450, czynność nerek, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroksy-lenalidomid, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, sekrecja kanalikowa, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, transporter lekowy, wchłanianie lenalidomidu, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Lonamo Duo 50 mg + 1000 mg
Równoczesne podawanie sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie powoduje istotnych klinicznie zmian w farmakokinetyce obu leków. Produkt Lonamo Duo, zawierający te substancje, nie był badany pod kątem interakcji farmakokinetycznych jako całość, jednak badania oddzielne wykazały brak znaczących interakcji. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie alkoholu z Lonamo Duo ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby. Lek należy przerwać na co najmniej 48 godzin przed i po badaniu z użyciem jodowych środków kontrastowych, po czym należy ocenić funkcję nerek. Ryzyko kwasicy mleczanowej wzrasta także przy stosowaniu NLPZ, inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II oraz leków moczopędnych, dlatego konieczne jest monitorowanie czynności nerek.
agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych, antagoniści receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, diuretyki, glikokortykosteroidy, glikoproteina p, inhibitory COX-2, inhibitory konwertazy angiotensyny, jodowe środki kontrastowe, kanaliki nerkowe, konwertaza angiotensyny, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, metformina, niesteroidowe leki przeciwzapalne, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, transporter MATE - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Polalid 10 mg
Lenalidomid, substancja czynna Polalid, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 0,5-2 godziny, a jego farmakokinetyka jest liniowa względem dawki. Lek występuje w postaci racemicznej (S(-) 56%, R(+) 44%) i wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (23-29%). Pokarm wysokotłuszczowy obniża AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w praktyce klinicznej lenalidomid może być podawany niezależnie od posiłków. Metabolizm lenalidomidu jest minimalny, nie jest substratem ani inhibitorem enzymów cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Główną drogą eliminacji jest wydalanie nerkowe (90% dawki w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania 3-5 godzin u pacjentów z szpiczakiem mnogim i zespołami mielodysplastycznymi.
aminotransferaza asparaginianowa, asymetryczny atom węgla, badanie populacyjne farmakokinetyczne, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, choroba nerek w fazie końcowej, cytochrom P450, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lenalidomid, maksymalne stężenie w osoczu, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, szpiczak mnogi, szybkie wchłanianie, szybkość wchłaniania, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny